The somatic development of rural boys and girls aged 6–19 from the Podkarpackie voivodeship against the urban series
Keywords:
rural children and youth, somatometric parameters, weight-height indices, Marty’s indexAbstract
Introduction: The study presents the development of chosen somatometric parameters and indices of the body proportions of rural boys and girls aged 6–19 from the Podkarpacie region in comparison with the urban series from Rzeszów.
Material and method: The anthropometric research was conducted on 1,887 rural boys and 1, 809 girls (3,5 % of the overall population) and Martin’s measurement technique was applied. In this study three metric characteristics were taken into consideration: the body height (B-v), the body mass and the chest circumference (xiphoidale (xi)). The values of the above mentioned parameters form the basis for the calculation of the indices: Marty’s, Rohrer’s and Livi’s. The obtained data were analysed statistically by means of the Microsoft Office Excel 2003 program.
Results: The development of the values of the body height, the body mass and the chest circumference is generally on a lower level when rural children and youth are considered, in comparison with the urban population. Statistically significant differences of the analysed parameters occurred in some age groups. The representatives of both sexes of the rural environment are characterised by a weaker body build (with the exception of 7- and 18-year-old boys), than the examined onesfrom Rzeszów. The rural boys aged 6–11 and 13 showed the gracilization trend of the body build, whereas among the boys at the ages of 12 and 15 and 17–18 the reverse tendency occurred in comparison with the urban population. The body proportions become equal at the ages of 14 and 16. In the sections of ontogenesis the rural girls aged 6–10 and 13–15 indicate a more gracile body build, while the girls aged 11, 16 and 17 show a more massive body build in comparison with the urban girls. Similar weight-height proportions were observed among the girls aged 12 and 18.
Conclusions: Pointed out differences, both in relation to the values of presented somatometric parameters and indices of the body build, clearly prove that the studies in the rural environment need to be continued.
Downloads
References
Krawczyński M. Dziecko polskie w końcu XX wieku: kierunek zmian. Pediatr. Prakt. 2000;8(4):305–317.
Krawczyński M. Kierunek zmian w rozwoju dzieci i młodzieży w okresie dojrzewania na przełomie XX i XXI wieku w Polsce. Pediatr. Pol. 2003;LXXVIII,(5):347–354.
Kosińska M. Analiza synchroniczna i diachroniczna poziomu cech ilościowych w ontogenezie. Monografie Instytutu Antropologii UAM. Poznań 1998 (Monografia Nr 3).
Goryński P, Polus-Szeniawska E. Zróżnicowanie wysokości i masy ciała dzieci szkolnych w różnych rejonach kraju. Rocz. PZH. 1985a;36(5):416–423.
Ignasiak Z, Sławińska T, Zaleski A. Rozwój morfofunkcjonalny dzieci miejskich i wiejskich z Polski południowo-zachodniej w ujęciu relatywnym. Wychow. Fiz. Sport. 1997;1-2:81–102.
Kołodziej H, Kozieł S. Charakterystyka społeczna i antropologiczna 13-15-letnich chłopców i dziewcząt z Wrocławia i okolic. I Warsztaty Antropologiczne: Społeczne kontrasty w stanie zdrowia Polaków. AWF, Warszawa 1998;75–87.
Siniarska A. Rozwój psychomotoryczny mieszkańców niektórych terenów Polski o różnym stopniu uprzemysłowienia. Rozwój fizyczny dziecka w środowisku przemysłowym: Materiały Sympozjum Naukowego. Kraków 12-13.12.1980, Wyd. AWF/ Kraków, 1984;121–132.
Kosińska M, Kaliszewska-Drozdowska M.D. Urbanisation factor as a modifier of phenotypic development. Prz. Antrop. 1999;62:41–47.
Napierała M. Rozwój fizyczny i motoryczny dzieci wiejskich i miejskich w województwie kujawsko-pomorskim. W: Zagórski J, Cieśliński R, Skład M, Popławska H. (red.). Uwarunkowania rozwoju fizycznego dzieci i młodzieży wiejskiej, Roczn. Nauk./AWF Warsz. Inst. Wychow. Fiz. Biała Podl., T. VI, Supl.1, Biała Podlaska 1999;67–76.
Szopa J, Mleczko E, Żychowska M, Jaworski J, Bujas P. Genetyczne uwarunkowania rozwoju somatycznego i funkcjonalnego w różnych populacjach Polski – przegląd wybranych wyników badań rodzinnych. W: Jopkiewicz A. (red.). Auksologia a promocja zdrowia, t.2,KTN,Kielce 2000;157–172.
Radochońska A, Perenc L. Trendy w rozwoju fizycznym u dzieci i młodzieży z Rzeszowa w dwudziestopięcioleciu 1978–2004. Prz. Med. Uniw. Rzesz. 2009;3:239–250.
Malinowski A, Bożiłow W. Podstawy antropometrii. Metody, techniki, normy. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa – Łódź, 1997.
Nowak M. Stan odżywienia dzieci i młodzieży wiejskiej w wieku 6–19 lat z województwa podkarpackiego. 2011 (praca w druku).
Gacka E, Wojciechowska J. Stan rozwoju fizycznego dzieci województw gdańskiego i elbląskiego. Prz. Antrop. 1981;47(1):211–216.
Goryński P, Polus-Szeniawska E. Porównanie rozwoju fizycznego dzieci miejskich i wiejskich w wieku 6–15 lat. Rocz. PZH 1985b;36,6:479–486.
Jedlińska W. Wpływ niektórych czynników środowiska społecznego na wysokość ciała dzieci szkolnych w Polsce. Prz. Antrop. 1985;51(1-2):15–37.
Borysławski K, Krupiński T, Piasecki E. Środowiskowe uwarunkowania rozwoju dzieci i młodzieży dolnośląskiej w latach 1986–1990. Wyniki czteroletnich badań. Mat. Pr. Antrop. 1990;111:57–79.
Ignasiak Z, Bakońska-Pacoń E, Wolski P. Próba oceny wpływu środowiska na zróżnicowanie wybranych cech u dzieci z regionu Dolnego Śląska. W: Malinowski A, Łuczak B, Grabowska J. (red.). Antropologia a medycyna i promocja zdrowia, t. 2, Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1996a;196–199.
Ignasiak Z, Fugiel J, Sławińska T, Żurek G. Stan rozwoju dzieci wiejskich z Zagłębia Miedziowego na tle innych populacji wiejskich w Polsce. Pediatr. Pol. 1996b, 71 (4), supl. 121–125.
Łuba R, Malinowski A, Stolarczyk H. Rozwój fizyczny dzieci łódzkich i regionu łódzkiego w latach 1975 – 1976. W: Malinowski A, Łuczak B, Grabowska J. (red.). Antropologia a medycyna i promocja zdrowia, t. 2, Wyd. UŁ, Łódź 1996;245–257.
Malinowski A, Stolarczyk H. Cechy budowy somatycznej dziewcząt w zależności od wieku menarche. W: Malinowski A, Łuczak B, Grabowska J. (red.). Antropologia a medycyna i promocja zdrowia. t. 2, Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1996;254–275.
Rzepka J, Przybyła E. Rozwój somatyczny dzieci i młodzieży w wieku 6–15 lat szkół podstawowych wsi podbeskidzkich (Doniesienie wstępne). W: Malinowski A, Łuczak B, Grabowska J. (red.). Antropologia a medycyna i promocja zdrowia, t. 2, Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1996;314–335.
Cieszkowski S, Biliński J, Mirkiewicz M. Czynnik urbanizacyjny jako determinator rozwoju fizycznego dzieci w wieku 7–15 lat. Prz. Nauk. Inst. Wychow. Fiz. 1997;2,1:17–25.
Hamułka J, Gronowska-Senger A. Monitoring sposobu żywienia i stanu odżywienia dzieci w wieku szkolnym z terenu Polski południowo-wschodniej. W: Zagórski J, Cieśliński R, Skład M, Popławska H. (red.). Uwarunkowania rozwoju fizycznego dzieci i młodzieży wiejskiej, Roczn. Nauk./AWF Warsz. Inst. Wychow. Fiz. Biała Podl., T. VI, Supl.1, Biała Podlaska 1999;301–311.
Łaska-Mierzejewska T. Body height and mass of girls from rural communities in Krosno province as affected by political and economical changes in Poland in the period 1977–1997. Prz. Antrop. 1999;62:3–16.
Przybyła E. Społeczne uwarunkowania rozwoju fizycznego dzieci wiejskich Podbeskidzia. W: Zagórski J, Cieśliński R, Skład M, Popławska H. (red.). Uwarunkowania rozwoju fizycznego dzieci i młodzieży wiejskiej. Roczn. Nauk./AWF Warsz. Inst. Wychow. Fiz. Biała Podl., T. VI, Supl.1, Biała Podlaska 1999;89–96.
Śliwa W, Chlebicka E. Zróżnicowanie środowiskowe w budowie ciała chłopców i dziewcząt W: Zagórski J, Cieśliński R, Skład M, Popławska H. (red.). Uwarunkowania rozwoju fizycznego dzieci i młodzieży wiejskiej. Roczn. Nauk./AWF Warsz. Inst. Wychow. Fiz. Biała Podl., T. VI, Supl.1, Biała Podlaska 1999;139–142.
Cymek L, Rożnowski J. Stan rozwoju biologicznego dzieci wiejskich z Kociewia na tle warunków społeczno-ekonomicznych. Prz. Nauk. Kult. Fiz. 2003;3-4:278–290.
Król H. Różnice środowiskowe w rozwoju cech somatycznych u chłopców i dziewcząt w okresie dojrzewania. W: Nowak S. (red.). Studia Medyczne Akademii Świętokrzyskiej. T. 2, Wyd. Akademii Świętokrzyskiej, Kielce 2004;263–270.
Malinowski A. Porównanie rozwoju fizycznego młodzieży wsi wielkopolskiej i Poznania z 2000 roku. W: Zagórski J, Popławska H, Skład M. (red.). Uwarunkowania rozwoju dzieci i młodzieży wiejskiej, Monografia IMW, Lublin 2004;13–19.
Nowicki G. Rozwój fizyczny dzieci i młodzieży w rodzinach wiejskich. Monografia, Wyd. KPSW. Bydgoszcz 2004.
Chmara-Pawlińska R, Kulik-Nowak D. Ocena budowy ciała dzieci w wieku 8–10 lat z powiatu Włoszczowa (województwo świętokrzyskie). Nowa Pediatr. 2005;2:45–75.
Jasicki B. Różnicowanie się wysokości ciała chłopców i dziewcząt z Żywca w dziesięcioleciu 1962-1972. Prz. Antrop. 1983;49(1-2):99–108.
Kozieł S. Relationships Among Tempo of Maturation, Midparent Height, and Growth in Height of Adolescent Boys and Girls. Am. J. Hum. Biol. 2001;13:15–22.
Szemik M. Różnice w rozwoju fizycznym dzieci i młodzieży z miast i wsi polskich. Prz. Antrop. 1984;50(2):253–262.
Jopkiewicz A. Różnice społeczne w wysokości i masie ciała dzieci i młodzieży szkolnej na Kielecczyźnie. W: Jopkiewicz A. (red.) Auksologia a promocja zdrowia t.2, KTN, Kielce 2000;31–45.
Nowak-Starz G. Charakterystyka rozwoju fizycznego dzieci i młodzieży z regionu świętokrzyskiego z roczników bilansowych zdrowia. W: Malinowski A, Tatarczuk J, Asienkiewicz R. (red.). Ontogeneza i promocja zdrowia w aspekcie medycyny, antropologii i wychowania fizycznego. Wyd. Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2002;138–142.
Bożiłow W, Krakowiak H, Gworys B, Jeka S, Čabryć M, Kurlej W. Analiza zmienności wybranych wskaźników rozwoju somatycznego dzieci i młodzieży wiejskiej województwa kujawsko-pomorskiego. W: Zagórski J, Skład M. (red.). Uwarunkowania rozwoju dzieci i młodzieży wiejskiej. Monografie IMW, Lublin 2003;101–114.
Cieśla E. Charakterystyka morfofunkcjonalna dzieci 6-letnich w aspekcie różnic środowiskowych. W: Zagórski J, Skład M. (red.). Uwarunkowania rozwoju dzieci i młodzieży wiejskiej. Monografie IMW, Lublin 2003;480–486.
Mleczko E, Komorowski L, Winiarczyk T. Długookresowe tendencje przemian w wysokości i masie ciała dzieci z dużego miasta i ze strefy podmiejskiej w wysokości i masie ciała oraz w ważniejszych odcinkach głowy dzieci wiejskich. W: Zagórski J, Popławska H, Skład M. (red.). Uwarunkowania rozwoju dzieci i młodzieży wiejskiej. Monografia IMW, Lublin 2004;716–726.
Saczuk J, Saczuk H. Dystrybucja tkanki tłuszczowej u dzieci wiejskich. W: Zagórski J, Popławska H, Skład M. (red.). Uwarunkowania rozwoju dzieci i młodzieży wiejskiej, Monografia IMW, Lublin 2004;171–180.
Rodziewicz-Gruhn J. Społeczno-ekonomiczne uwarunkowania wysokości, masy ciała i wieku I miesiączki dziewcząt miejskich i wiejskich w regionie częstochowskim. W: Malinowski A, Tatarczuk J, Asienkiewicz R. (red.). Ontogeneza i promocja zdrowia w aspekcie medycyny, antropologii i wychowania fizycznego. Wyd. Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2002;158–162.
Śliwa W, Chlebicka E, Śliwa K. Zróżnicowanie środowiskowe w cechach somatycznych i postawie ciała dzieci w wieku piętnastu lat. W: Zagórski J, Skład M. (red.). Uwarunkowania rozwoju dzieci i młodzieży wiejskiej. Monografia IMW, Lublin 2003;95–100.
Skład M, Piotrowski J. Uwarunkowania środowiskowe i dziedziczne niektórych właściwości motorycznych dzieci i młodzieży. Wychow. Fiz. Sport 1992;1-2:3–18.
Łuba R, Malinowski A, Stolarczyk H. Physical Development of Children from Łódź and its Region in the Years 1975–1976. Katastrofa Czarnobyla. Społeczne, antropologiczno-ekologiczne oraz medyczne aspekty i prognozy. Wyd. UMCS. Lublin 1998;161–171.
Cieszkowski S, Mirkiewicz M, Mirkiewicz A, Fruga R. Rozwój somatyczny dzieci rzeszowskich w wieku 7–15 lat z różnych środowisk urbanizacyjnych. Prz. Nauk. Inst. Wychow. Fiz. 1999;3-4:35–44.
Asienkiewicz R. Zróżnicowanie środowiskowe rozwoju fizycznego i sprawności motorycznej dzieci szkolnych. W: Zagórski J, Cieśliński R, Skład M, Popławska H. (red.). Uwarunkowania rozwoju fizycznego dzieci i młodzieży wiejskiej. Roczn. Nauk./AWF Warsz. Inst. Wychow. Fiz. Biała Podl., T. VI, Supl.1, Biała Podlaska 1999a;405–416.
Dutkiewicz R. Charakterystyka rozwoju fizycznego i sprawności motorycznej dzieci i młodzieży w wieku 7–15 lat w środowisku wiejskim w województwie świętokrzyskim. W: Zagórski J, Cieśliński R, Skład M, Popławska H. (red.) Uwarunkowania rozwoju fizycznego dzieci i młodzieży wiejskiej. Roczn. Nauk./AWF Warsz. Inst. Wychow. Fiz. Biała Podl., T. VI, Supl.1, Biała Podlaska 1999;43–50.
Szopa J, Jaworski J, Żychowska M. Zróżnicowanie środowiskowe i trend sekularny a poziom rozwoju somatycznego w populacji wiejskiej Żywiecczyzny w latach 1964–1996. Med. Ogólna 1999;5(3-4):238–246.
Cieszkowski S, Lenik J, Lenik P, Szybisty A. Stan rozwoju somatycznego dzieci wiejskich Podkarpacia na tle populacji rówieśników z miasta. W: Zagórski J, Popławska H, Skład M. (red.). Uwarunkowania rozwoju dzieci i młodzieży wiejskiej. Monografie IMW, Lublin 2004;130–137.
Dobrzańska A, Gajewska D, Goniprowska E. Badania sposobu żywienia i stanu odżywienia dzieci przedszkolnych z rejonów wiejskich woj. Stołecznego. Med. Wiej. 1991;26(1):43–55.
Radochońska A, Nowak M, Perenc L. Stan rozwoju fizycznego uczniów wiejskich szkół podstawowych z województwa podkarpackiego badanych u schyłku XX wieku. Prz. Med. Uniw. Rzesz. 2003;4(1):341–357.
Rożnowski J, Bożiłow W, Gworys B, Jeka S, Czarny W, Czaja R. Siatki centylowe dzieci wiejskich z Pomorza w wieku 7–15 lat. Porównanie z odpowiednimi siatkami dla dzieci wiejskich z Kujaw i Pomorza oraz IMiDz. W: Jopkiewicz A. (red.). Auksologia a promocja zdrowia. t.3. KTN, Kielce 2004;209–225.
Kraszpulska B. Wpływ urbanizacji na rozwój fizyczny młodzieży studiującej w Polsce w okresie powojennym. W: Zagórski J, Cieśliński R, Skład M, Popławska H. (red.). Uwarunkowania rozwoju fizycznego dzieci i młodzieży wiejskiej. Roczn. Nauk./AWF Warsz. Inst. Wychow. Fiz. Biała Podl., T. VI, Supl.1, Biała Podlaska 1999;105–108.
Chrząstek-Spruch H, Pac-Kożuchowska E, Kulik-Rechberger B, Kozłowska MA, Furmaga-Jabłońska W, Piechuta L, Zatorska M. Rozwój fizyczny i stan zdrowia dzieci zamieszkałych w strefie oddziaływania Zakładów Azotowych w Puławach. Med. Wiej. 1992;27(3-4):223–232.
Wolański N. Rozwój biologiczny człowieka. PWN, Warszawa 2006.
Radochońska A, Dudzik S, Perenc L. Trend sekularny w rozwoju fizycznym dzieci z Rzeszowa w wieku od 7 – 14 lat. Prz. Med. Uniw. Rzesz. 2005;2:113–120.
Radochońska A, Dudzik S. Tendencja przemian w rozwoju dzieci ze wsi podrzeszowskich w wieku od 7 do 14 lat. Prz. Med. Uniw. Rzesz. 2005;1:31–40.
Eiben OG, Barabás A, Németh A. Comparison of growth, matutation and physical fitness of Hungarian urban and rural boys and girls. J. Hum. Ecol. 2005:17(2):93–100.
Pea Reyes ME, Swee Kheng Tan, Malina RM. Urban–rural contrasts in the growth status of school children in Oaxaca, Mexico. Ann. Hum. Biol. 2003;30(6):693–713.
Vashisht RN, Krishan K, Devlal S. Physical growth and nurtitional status of Garhwali girls. Indian J. Pediatr. 2005;72(7):573–578.
Chaturvedi S, Kapil U, Gnanasekaran N, Schadev HPS, Pandey RM, Bhanti T. Nutrient intake amongst adolescent girls belonging to poor socioeconomic group of rural area of Rajasthan. Indian Pediatr. 1995;33:197–201.
Luo Y, Yang F, Lei SF, Wang XL, Papasian CJ, Deng HW. Differences of height and body mass index of youths in urban vs rural areas in Hunan province of China. Ann. Hum. Biol. 2009;36(6): 750–755.
Li H, Zong XN, Zhang J, Zhu ZH. Physical growth of children in urban, suburban and rural Mainland China: a study of 20 years’ change. Biomed. Environ. Sci. 2011;24(1):1–11.
Czasopismo
Hodgkin E, Halin MJ, Ross JJ, Peters F. Obesity, energy intake and physical activity in rural and urban New Zealand children. Rural and Remote Health 2010;10:13–36.
Talabi AE, Emiola L, Ogunsakin EA. Urban-rural and ethnic trends in body composition and fitness of Kwara State (Nigeria) primary school children. African Symposium: An On-Line African Educational Research Journal 2003;3,1.
Migasiewicz J. Wybrane przejawy sprawności motorycznej dziewcząt i chłopców w wieku 7–18 lat na tle ich rozwoju morfologicznego. Prace habilitacyjne AWF we Wrocławiu, Wrocław 2006.
Rysiewski H, Książyk J. Wskaźniki wagowo-wzrostowe: próba konfrontacji oczekiwań auksologicznych z rzeczywistością formalno-matematyczną. Pediatr. Współcz. 2009;11(1):13–17.
Krzyżaniak A, Krawczyński M, Walkowiak J. Wskaźniki proporcji wagowo-wzrostowych w populacji dzieci i młodzieży miasta Poznania. Pediatr. Prakt. 2000;8(4):355–364.
Radochońska A, Nowak M, Perenc L. Próba oceny stanu odżywienia dzieci wiejskich z województwa podkarpackiego w wieku od 7–13 lat. Prz. Med. Uniw. Rzesz. 2004;1:7–27.
Burdukiewicz A. Zmienność budowy ciała dzieci wrocławskich w wieku od 7 do 15 lat w badaniach longitudinalnych. Studia i Monografie AWF we Wrocławiu, 46, Wrocław 1995.
Asienkiewicz R. Stopień urbanizacji środowiska a rozwój fizyczny i motoryczny młodzieży studiującej w WSP w Zielonej Górze. W: Zagórski J, Cieśliński R, Skład M, Popławska H. (red.). Uwarunkowania rozwoju fizycznego dzieci i młodzieży wiejskiej. Roczn. Nauk./AWF Warsz. Inst. Wychow. Fiz. Biała Podl., T. VI, Supl.1, Biała Podlaska 1999b;473–480.
Asienkiewicz R. Stan rozwoju somatycznego studentek rzeszowskiej WSP w aspekcie zamieszkiwanego środowiska, kolejności urodzenia, poziomu wykształcenia rodziców oraz typu ukończonej szkoły średniej. Prz. Nauk. Inst. Wychow. Fiz. 2000;3:149–162.
Asienkiewicz R. Tendencja zmian cech somatycznych i sprawności fizycznej dzieci z Zielonej Góry. W: Zagórski J, Skład M. (red.). Uwarunkowania rozwoju dzieci i młodzieży wiejskiej. Monografie IMW, Lublin 2003;431–439.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2012 Medical Journal of the Rzeszow University and the National Medicines Institute, Warsaw
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Our open access policy is in accordance with the Budapest Open Access Initiative (BOAI) definition: this means that articles have free availability on the public Internet, permitting any users to read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of these articles, crawl them for indexing, pass them as data to software, or use them for any other lawful purpose, without financial, legal, or technical barriers other than those inseparable from having access to the Internet itself.
All articles are published with free open access under the CC-BY Creative Commons attribution license (the current version is CC-BY, version 4.0). If you submit your paper for publication by the Eur J Clin Exp Med, you agree to have the CC-BY license applied to your work. Under this Open Access license, you, as the author, agree that anyone may download and read the paper for free. In addition, the article may be reused and quoted provided that the original published version is cited. This facilitates freedom in re-use and also ensures that Eur J Clin Exp Med content can be mined without barriers for the research needs.
