Podróże kulturowe krakowskich stańczyków ze szczególnym uwzględnieniem relacji Stanisława Koźmiana - Menz, Mariusz (Galicja. Studia i materiały, 2020)
W XIX w. nastąpił gwałtowny rozwój turystyki, co przyniosło m.in. ogromny rozwój opisówpodróży, czyli tzw. podróżopisarstwa. Podróże, których celem było poznanie ważnych miejsckulturowych (np. Grecja, Włochy, Ziemia Święta), były istotnym elementem wychowania synówarystokracji i bogatej szlachty. Podróże te możemy nazwać podróżami kulturowymi. Artykułopisuje wybrane relacje z podróży dwóch krakowskich stańczyków, Stanisława Tarnowskiegoi Stanisława Koźmiana, które odbywali w młodości. W pierwszej części zostaje przedstawionapodróż dwudziestoletniego Tarnowskiego do Ziemi Świętej, którą odbył razem z innym późniejszymstańczykiem, Ludwikiem Wodzickim. Podróż trwała pięć miesięcy – od listopada 1857 r.do kwietnia roku następnego. Druga część artykułu poświęcona jest relacjom Koźmiana z jegostudenckiej wyprawy do Tatr w 1853 r. (miał wówczas 17 lat) oraz trzy późniejsze podróże doHolandii, Pesztu i Pragi (w latach 1869–1871). Te ostanie relacje Koźmian podporządkował promowanejprzez siebie i innych stańczyków idei austro-polskiej.