Academic Background and Moral Decision-Making: Insights from the Trolley Problem - Dzionek-Kozłowska, Joanna; Gryl, Karolina; Kobyłecki, Adrian; Kuczewska, Karolina; Owczarek, Wiktor; Walas, Oskar (UR Journal of Humanities and Social Sciences, 2025)
Artykuł przedstawia wyniki badania zależności pomiędzy edukacją akademicką a decyzjami etycznymi studentów. W celu ustalenia, czy kierunek studiów koreluje z podejmowaniem określonych wyborów w dylematach moralnych, przeprowadzono badanie ankietowe, w którym respondenci zostali postawieni przed tzw. problemem wagonika (the Trolley Problem) – eksperymentem myślowym wymagającym odwołania się do fundamentalnych norm moralnych, w którym respondent musi podjąć decyzję, czy poświęcić życie jednej osoby, by uratować pięć innych. Analiza materiału empirycznego uzyskanego od studentów reprezentujących szerokie spektrum dyscyplin, obejmujące nauki humanistycznych, medyczne, społeczne, ścisłe oraz sztuki plastyczne (N = 1084), ujawniła istnienie różnic między rozkładami odpowiedzi badanych grup. Studenci kierunków medycznych i nauk o zdrowiu oraz osoby studiujące bezpieczeństwo narodowe i wojskoznawstwo częściej niż studenci innych dyscyplin deklarowali gotowość poświęcenia życia jednej osoby w celu uratowania pięciu. Wbrew naszym oczekiwaniom okazało się, że wykształcenie ekonomiczne nie koreluje z większą skłonnością do podejmowania aktywnych („utylitarnych”) decyzji, mimo kluczowej roli koncepcji maksymalizacji użyteczności w teorii ekonomii i edukacji ekonomicznej. Uzyskane wyniki sugerują, że edukacja akademicka może wpływać na decyzje moralne studentów, jednak oddziaływanie to jest widoczne głównie w kontekście zawodowym oraz w obliczu etycznych wyzwań specyficznych dla danej dziedziny.