Ewolucja roli protokołu w dyplomacji i stosunkach międzynarodowych XXI wieku - Hossó, Nikoletta (UR Journal of Humanities and Social Sciences, 2021)
Protokół od dawna uważany jest za zbiór międzynarodowych reguł kurtuazyjnych wywodzących się z francuskich i hiszpańskich dworów królewskich XVI–XVIII w.. W ostatnim czasie stał się narzędziem podświadomej perswazji nie tylko w dyplomacji, ale także w biznesie i świecie społecznym. Te od dawna ustalone zasady ułatwiają nie tylko oficjalnym przedstawicielom narodów, ale także ich ludowi współistnienie w pokoju i harmonii. Tworzy przestrzeń i wyznacza ramy, w których mogą zachodzić interakcje offline i online. Stanowi jeden z najważniejszych instrumentów, dzięki którym z powodzeniem funkcjonuje złożony i delikatny mechanizm polityki zagranicznej. Rok 2020 przyniósł wiele zmian, z którymi wszyscy musimy się zmierzyć i na które musimy zareagować. Sam protokół i specjaliści od protokołu nie są z nich wyłączeni. Programy delegacji, konferencje i wszelkie oficjalne i towarzyskie spotkania stały się niekonwencjonalne. Rozwój wydarzeń online i hybrydowych wymaga umiejętności adaptacji zarówno w stosunkach międzynarodowych, jak i protokołach. Niniejszy artykuł ma na celu krótkie zbadanie protokołu według definicji i ukazanie jego złożoności z naukowego punktu widzenia. Protokół jako interdyscyplinarna nauka stosowana: innowacyjne podejście zapoczątkowane przez profesjonalnego eksperta posiadającego praktyczne doświadczenie w tej dziedzinie.