Przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym pochodzenia polonijnego jako enklawa kapitalizmu w PRL i „inkubator przedsiębiorczości” liderów biznesu w III RP - Grala, Dariusz Tomasz (UR Journal of Humanities and Social Sciences, 2019)
Inicjatywa tworzenia spółek z kapitałem zagranicznym w Polsce Ludowej wywiedzionabyła z doświadczeń Jugosławii i Węgier. Współpraca z biznesmenami polskiegopochodzenia odpowiadała zarówno w wymiarze propagandowym (możliwość wykazywaniaprzed społeczeństwem PRL przychylności środowisk zachodniej Polonii dla reżimukomunistycznego w PRL), jak i pragmatycznym (napływ „bezpiecznego”, bo z polskimrodowodem, kapitału w wymienialnej walucie i zachodniego „know how”, bardzopożądanego w gospodarce nakazowej PRL). Przedsiębiorcy z kapitałem zagranicznymurządzali swoje firmy pod względem organizacyjnym na wzór zachodni. Sposób zarządzanianastawiony na zysk i optymalizację podatkową, importowanie i stosowanie technologiioraz środków trwałych z krajów kapitalistycznych, jak również szeroko stosowanetechniki marketingu czyniły z tych podmiotów bardzo dynamiczne i elastyczne strukturyorganizacyjne, łatwo dostosowujące się do warunków zewnętrznych. W takim sensiefirmy polonijne nie tylko stanowiły zupełne novum ustrojowe w systemie gospodarczymPRL, ale przede wszystkim funkcjonowały odmiennie, nie będąc częścią planu centralnegoplanisty oraz nie mając prezesów oraz dyrektorów z nominacji partyjnej PZPR.W wyniku preferencyjnych rozwiązań fiskalnych i administracyjnych w PRL przedsiębiorstwapolonijno-zagraniczne PPZ osiągały najwyższą stopę wzrostu sprzedaży i najszybszyrozwój organiczny w grupie przedsiębiorstw prywatnych.