„Romantyczne” podróże Augusta Bielowskiego - Kawalec, Agnieszka (UR Journal of Humanities and Social Sciences, 2020)
W drugiej połowie lat 20. oraz w latach 30. XIX wieku Lwów miał coraz więcej dozaoferowania młodym ludziom. Reaktywowany w 1817 r. i dość prężnie rozwijający sięuniwersytet przyciągał młodzież galicyjską pragnącą zdobyć wykształcenie akademickie,by w przyszłości zapewnić sobie stabilną egzystencję. I choć wszechnica lwowska,w pełni zgermanizowana, daleka była od krzewienia postaw narodowych, to za sprawąkilku profesorów nieśmiało, ale dość skutecznie rozbudzała głęboko uśpione pragnienia.Pierwsze pisma literackie publikowane przez braci Chłędowskich, teatr lwowski kierowanyprzez Jana Nepomucena Kamińskiego, twórczość Aleksandra Fredry – wszystko tobudowało atmosferę sprzyjającą samokształceniu oraz pierwszym samodzielnym próbomliterackim studentów. Wśród nich zaczęli pojawiać się liderzy, którzy potrafiliskupić wokół siebie grono przyjaciół i motywować ich do wzmożonej pracy na poluliteratury i przeszłości dziejowej. Jednym z takich organizatorów życia literackiego weLwowie był August Bielowski, wokół którego powstała grupa literacka nazwana polatach „Ziewonią”. Niniejszy tekst poświęcony został początkowemu okresowi działalnościliterackiej Bielowskiego, który wraz z przyjaciółmi szukał nowych, oryginalnychźródeł literatury narodowej. Dostrzegał je w twórczości ludowej i słowiańskiej. Opisywanew tekście podróże Augusta Bielowskiego po Galicji miały na celu uzasadnić słusznośćstawianej tezy. Służyły zebraniu materiału źródłowego (pieśni, opowieści ludowych,wierzeń, zwyczajów przechowujących pielęgnowane przez wieki tradycje, sięgająceniekiedy do czasów pogańskich), który służył za kanwę późniejszej twórczościpoetów. Opisy podróży oddają atmosferę, charakter i warunki, w jakich się odbywały.Ukazują dziewiczą przyrodę, obfitują w poetyckie opisy krajobrazów, wskazują na niekłamanąfascynację ludowością, odsłaniają również początki formowania się profesjonalnychbadań etnograficznych, archeologicznych i historycznych.