Potrzeby seniorów na tle zmian sytuacji demograficznej gmin wiejskich Podkarpacia - Baran, Ewa; Kubejko-Polańska, Ewa; Pawłowska-Mielech, Jadwiga (Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 2025)
Starzenie się społeczeństwa i świadomość potrzeby aktywizacji osób starszych skłaniają do intensyfikacji działań na rzecz poprawy ich jakości życia, szczególnie na obszarach wiejskich, które wymagają dostosowanej lokalnej polityki senioralnej. Procesy demograficzne i rosnące niezadowolenie seniorów uczyniły ich istotnym podmiotem polityki społecznej na różnych szczeblach. Celem artykułu była identyfikacja potrzeb seniorów zamieszkujących obszary wiejskie Podkarpacia oraz wskazanie przemian demograficznych na tym obszarze jako istotnego uwarunkowania planowania działań odpowiadających na aktualne wyzwania w obszarze lokalnej polityki senioralnej. Dla zrealizowania założonego celu badawczego sformułowano następujące hipotezy badawcze: 1) seniorzy zamieszkujący obszary wiejskie województwa podkarpackiego dostrzegają słaby rozwój gospodarczy gmin, a wraz z wiekiem ich opinie w tym zakresie stają się coraz bardziej krytyczne; 2) seniorzy zgłaszają deficyty w obszarze zaspokojenia zróżnicowanych potrzeb, a zmienność ich poglądów determinowana jest płcią, wiekiem, wykształceniem i sytuacją materialną. W badaniu potrzeb seniorów w gminach wiejskich w województwie podkarpackim, wykorzystano technikę ankiety papierowej (PAPI). Posłużono się specjalnie przygotowanym narzędziem, tj. kwestionariuszem ankiety, który składał się z dwóch części. Pierwszą część stanowiły pytania opisujące respondentów. Druga część zawierała pytania dotyczące lokalnych warunków i potrzeb seniorów mieszkających na obszarach wiejskich. Analiza odpowiedzi respondentów wykazała, że osoby starsze przeciętnie oceniają rozwój gmin, a ich opinie pogarszają się wraz z wiekiem. Wysoko natomiast oceniają obsługę administracyjną, lecz wskazują w największym stopniu na deficyty w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej. Młodsi seniorzy podkreślają potrzebę rozwoju oferty rekreacyjnej, natomiast kobiety zwracają uwagę na znaczenie integracji międzypokoleniowej. Obserwuje się również spadek zainteresowania seniorów aktywnością publiczną i społeczną.