Rozwój proekologicznej energetyki w Polsce - Miczyńska-Kowalska, Maria (Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 2025)
Polska znajduje się w fazie dostosowywania gospodarki do wyzwań transformacji energetycznej i klimatycznej. Koncepcja transformacji zakłada ograniczenie produkcji energii ze źródeł emitujących gazy cieplarniane w tym CO2. Sektor energetyczny jest głównym sektorem znajdującym się w koncepcji Europejskiego Zielonego ładu. W UE do 2030r. założono osiągniecie 30% udziału energii produkowanej z OZE. W sytuacji Polski oznacza to bardzo duże zobowiązania w procesie ograniczania produkcji energii z wysoko emisyjnych źródeł konwencjonalnych. Będzie to znaczyło przyspieszenie rozwoju produkcji ze źródeł ekologicznych, w tym: farm wiatrowych, fotowoltaicznych i wytwarzania energii z biogazu oraz biomasy. Niezbędnym będzie uruchomienie produkcji z energii jądrowej. Wobec powyższego w artykule przywołano dokumenty kształtujące politykę energetyczną Polski tj.: Polityka Energetyczna Polski do 2040, Koncepcja Rozwoju Kraju 2050. Celem artykułu jest ukazanie rozwoju proekologicznej energetyki w Polsce, dostosowywanie jej do wymogów zrównoważonego rozwoju: przedstawienie tendencji w energetyce polskiej w latach 2020-2025 oraz prezentacja trendów rozwoju wytwarzania i dystrybucji energii w Polsce do 2040 roku. W pracy postawiono następujące pytania badawcze: Które odnawialne źródła energii znajdują zastosowanie w Polsce? Czy wdrażanie proekologicznej polityki nie zagraża bezpieczeństwu energetycznemu? W jaki sposób prosumpcja energii elektrycznej wpisuje się w proekologiczny rozwój energetyczny polskiej? Po przeprowadzonej analizie odpowiedzi na pytania badawcze są natępujące: W badanym okresie 2020-2025 wykorzystywane są zarówno źródła ekologiczne wytwarzające z biomasy, biogazu, grawitacyjne jak i ze słońca i z wiatru. Najbardziej dynamicznie rozwija się energetyka z fotowoltaiki. Pozostałe źródła mają stosunkowo niewielką moc zainstalowaną. Obserwuje się też spadek produkcji i mocy zainstalowanej w elektrowniach węglowych. W badanym okresie 2020-2025 najbardziej dynamicznie rozwija się wytwarzanie energii w instalacjach fotowoltaicznych. Są one najbardziej zależne od warunków pogodowych, pory dnia i pory roku i mają bardzo dużą moc zainstalowaną. Charakter ich pracy powoduje bardzo dużą nadprodukcję lub niedobór energii w systemie energetycznym w bardzo krótkim czasie. Niesie to za sobą duże ryzyko utrzymania właściwych parametrów jakościowych energii. W skrajnym przypadku może prowadzić do balckoutu. Jest to poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski. Prosumpcaja w Polsce jako zjawisko wpisuje się w rozwój proekologicznej energetyki oczywiście pozytywnie. Gorzej z wykonaniem. W Polsce mamy doczynienia z niekontrolowanym przyrostem ilości instalacji PV, pozostałe OZE rozwijają się stosunkowo wolno. Ustawowo niemalże zablokowano budowę farm wiatrowych, które należy traktować jako dużo bardziej niezależne od pogody niż instalacje solarne. Biomasa i biogaz są również mało popularne a są całkowicie niezależne od pogody. W artykule posłużono się metodą analityczno-syntetyczną. Przeanalizowano dostępne dane dotyczące zarówno wymiaru teoretycznego, jak i praktyki funkcjonowania systemu energetycznego w Polsce. Stwierdzono, że przed polską energetyką stoi wiele wyzwań i problemów do rozwiązania. Podejmowane działania pomimo, że są kosztowne, są niezbędne dla osiągnięcia celu jakim jest życie w środowisku wolnym od zanieczyszczeń, bez efektów globalnego ocieplenia w stanie wykluczającym ryzyko „ubóstwa energetycznego”.