Regionalne zróżnicowanie wsparcia bezpośredniego dla rolników w Polsce na przykładzie wybranych województw - Sadłowski, Adrian (Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 2021)
Celem opracowania było rozpoznanie zróżnicowania jednostkowego poziomu wsparcia, wypłacanego w ramach systemu płatności bezpośrednich, między województwami o zbliżonej średniej wielkości gospodarstwa oraz identyfikacja przyczyn tego zróżnicowania. W pierwszej kolejności przybliżono kształt systemu wsparcia bezpośredniego w Polsce. Następnie przedstawiono i omówiono wyniki pomiaru dyspersji średniego poziomu wsparcia w ramach systemu płatności bezpośrednich, występującej między województwami nieróżniącymi się istotnie średnią wielkością gospodarstwa. Wykazano, że zróżnicowanie to jest następstwem różnic w strukturze pomocy zaabsorbowanej przez rolników z poszczególnych regionów. Za miernik poziomu wsparcia przy jęto średnią kwotę pomocy przypadającą na jednostkę powierzchni użytków rolnych oraz średnią kwotę pomocy przypadającą na beneficjenta. Jako materiał źródłowy wykorzystano dane polskiej agencji płatniczej odpowiedzialnej za wypłatę płatności bezpośrednich na rzecz rolników, którą jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zakres czasowy badań to 2018 r. Jako, że do porównań wybrano trzy województwa o najbardziej zbliżonej średniej powierzchni gospodarstwa, zakres przestrzenny badań obejmuje województwo łódzkie, województwo śląskie i województwo lubelskie. Analizę przeprowadzono z wykorzystaniem metod opisu statystycznego. Do wizualizacji danych zastosowano wykresy udziałowe (kołowo-kolumnowe) i kartogram. Stwierdzono, że instrumentem o szczególnie silnym potencjale oddziaływania na poziom wsparcia w ujęciu absolutnym (na gospodarstwo) i względnym (w przeliczeniu na 1 ha użytków rolnych gospodarstwa) jest tzw. dobrowolne wsparcie związane z produkcją. Za pomocą tego instrumentu państwa członkowskie Unii Europejskiej mogą w znacznym stopniu korygować rozdział środków między poszczególne regiony, zmniejszając siłę związku wielkości pomocy absorbowanej przez poszczególne regiony z ich zasobnością w użytki rolne. Intencją takich działań może być kompensowanie nierówności społecznych czy stymulowanie wzrostu na obszarach peryferyjnych.