Zmiany handlu zagranicznego Ukrainy jako odzwierciedlenie jej postępu w integracji z Unią Europejską - Wziątek-Kubiak, Anna; Adamiv, Marta (Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 2023)
Celem pracy jest ocena zmian zdolności towarów ukraińskich do konkurowania na unijnym rynku. Odzwierciedla ona postęp Ukrainy w integracji z UE w okresie poprzedzającym napaść Rosji na Ukrainę. Wykorzystując mierniki handlu zagranicznego, w tym międzynarodowej specjalizacji, pokazujemy specyfikę integracji Ukrainy z UE. Szacując poziom oraz zmiany udziałów rynkowych grup towarowych Ukrainy na unijnym rynku, wskazujemy na jej postęp w penetracji tego rynku względem krajów nieunijnych. Z jednej strony, w latach 2010–2021 miały miejsce radykalne zmiany struktury geograficznej handlu zagranicznego Ukrainy. Z drugiej, mniejszym zmianom struktury towarowej eksportu i międzynarodowej specjalizacji Ukrainy, towarzyszył wzrost udziałów rynkowych eksportu Ukrainy na unijnym rynku. Odzwierciedlał on poprawę zdolności ukraińskich towarów do konkurowania, a więc spełnienia przez Ukrainę jednego z kryteriów akcesji. Obliczony, na podstawie udziałów rynkowych, wzrost zdolności do konkurowania ukraińskich towarów potwierdzają szacunki wskaźników konkurencyjności eksportu: ujawnionych przewag komparatywnych Balassa oraz Lafaya. Poziom i zmiany trzech wskaźników konkurencyjności były zróżnicowane między grupami towarowymi. Wzrostowi udziałów rynkowych trzech grup towarów: surowców, tzw. pozostałych wyrobów przemysłowych (o średnim i niskim poziomie technologii) i żywności towarzyszył znaczący i rosnący poziom wskaźników konkurencyjności eksportu. Spadkowi udziałów rynkowych pozostałych grup towarów towarzyszył niski i zmniejszający się poziom wskaźników specjalizacji eksportu. Tym samym dotychczasowa integracja Ukrainy z UE oparta jest na ekspansji towarów konkurencyjnych i zwiększających konkurencyjność, w produkcji których Ukraina się specjalizuje.