Regionalna analiza ubóstwa i mobilności gospodarstw domowych ‒ podejście oparte na prawdopodobieństwie przejścia - Mowczan, Damian (Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 2020)
Głównym celem niniejszego artykułu była próba estymacji i analizy macierzy prawdopodobieństw przejścia, określonej dla wszystkich szesnastu regionów Polski (województwa, poziom NUTS-2). Analiza została przeprowadzona pod kątem przejść pomiędzy sześcioma klasami wydatków (w ujęciu per capita oraz na jednostkę ekwiwalentną), ze szczególnym uwzględnieniem sfery ubóstwa. Okres analizy obejmował dwa lata: rok 2015 oraz 2016. Podstawowe pytanie dotyczyło tego, w których regionach prawdopodobieństwo pozostawania w biedzie jest największe oraz jaki jest ogólny poziom mobilności pomiędzy klasami wydatków. Do badania została wykorzystana dwuletnia podpróba panelowa oparta o nieidentyfikowalne dane jednostkowe Głównego Urzędu Statystycznego, pochodzące z badania budżetów gospodarstw domowych. W badaniu wykorzystano zarówno wydatki per capita, jak i wydatki na jednostkę ekwiwalentną, aby wziąć pod uwagę różnice w wielkości i strukturze demograficznej gospodarstw domowych. Elementy macierzy przejścia były szacowane za pomocą klasycznego estymatora największej wiarygodności. Analiza została uzupełniona ogólną oceną mobilności za pomocą indeksów mobilności Shorrocksa i Bartholomewa oraz oceną poziomu nierówności wydatków za pomocą indeksu Giniego. Wyniki pokazały, że roczne prawdopodobieństwa pozostawania w biedzie różnią się w zależności od regionu i są mniejsze dla wydatków na jednostkę ekwiwalentną. Największe prawdopodobieństwo zaobserwowano dla województwa podkarpackiego (wydatki per capita) oraz opolskiego (wydatki na jednostkę ekwiwalentną). Najniższym prawdopodobieństwem odznaczało się województwo kujawsko-pomorskie (wydatki per capita) oraz małopolskie (wydatki na jednostkę ekwiwalentną). Najwyższym ogólnym poziomem mobilności charakteryzowało się województwo małopolskie (dla obu kategorii wydatków).