Nierówności dochodów gospodarstw domowych w Polsce w latach 2005–2019 – dekompozycja współczynnika Giniego ze względu na źródła dochodów - Graca-Gelert, Patrycja (Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 2022)
Celem niniejszego artykułu jest przeprowadzenie dekompozycji współczynnika Giniego ze względu na źródła dochodów w Polsce w latach 2005–2019. Dekompozycja pozwoliła na ocenę tego, w jaki stopniu poszczególne źródła dochodów wyjaśniają kształtowanie się nierówności dochodów ogółem w Polsce w badanym okresie. Analiza empiryczna została wykonana na nieidentyfikowalnych, jednostkowych danych z Badań Budżetów Gospodarstw Domowych przeprowadzonych przez Główny Urząd Statystyczny. Posłużono się metodą dekompozycji zaproponowaną przez Lermana i Yitzhakiego (1985). Badanie ujawniło, że dochody z pracy najemnej w największym stopniu wyjaśniały zróżnicowanie dochodów w Polsce między 2005 a 2019 rokiem. W badanym okresie wkład tego źródła dochodów w nierównościach dochodów wyraźnie wzrastał, osiągając niemalże 64% w 2019 roku. Poza dochodami z pracy najemnej, jedynym źródłem, które wykazywało znaczącą zmienność w wyjaśnianiu zróżnicowania dochodów były świadczenia z ubezpieczeń społecznych, których wkład zmalał z niemal 19% w 2005 r. do 7% w 2019 r. Dochód z pracy na własny rachunek wyjaśniał około 15% nierówności dochodów ogółem w ciągu całego badanego okresu. Wkład reszty źródeł dochodów był także względnie stabilny, mimo iż mniej znaczący. Jedynym źródłem dochodów, które w ujęciu absolutnym, jednoznacznie przyczyniało się do zmniejszenia nierówności dochodów była kategoria „pozostałe świadczenia społeczne”. Największy wpływ krańcowej zmiany źródła dochodów na nierówności dochodów ogółem w badanym okresie obserwowano w przypadku dochodów z pracy najemnej (dodatni wpływ) oraz świadczeń z ubezpieczeń społecznych (ujemny wpływ). Ujemne oddziaływanie niewielkiej względnej zmiany źródła dochodów na zróżnicowanie dochodów występowało w przypadku świadczeń z ubezpieczeń społecznych, pozostałych świadczeń społecznych i pozostałego dochodu.