Historia i cywilizacja – determinanty sytuacji Kresów południowo-wschodnich w latach 1939–1945 - Pomarańska, Renata (Rzeszowskie Studia Socjologiczne, 2019)
Ludobójstwo ludności polskiej na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej dokonane przez OUN-UPA w czasie II wojny światowej ciągle stanowi nierozwiązany problem. Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, co było przyczyną okrucieństwa masowych mordów na ludności polskiej Wołynia i Małopolski Wschodniej. Pomocne w wyjaśnieniu tej kwestii okazały się dwie teorie: teoria podłoża historycznego Ludwika Krzywickiego i Kazimierza Dobrowolskiego oraz teoria cywilizacji Feliksa Konecznego. Pozwoliły one ustalić, że historia i cywilizacja były dwoma czynnikami determinującymi krwawe wydarzenia na Kresach południowo-wschodnich II Rzeczypospolitej. Warunkowały one kształtowanie się ukraińskiego podłoża, na którym mógł się rozwinąć skrajny nacjonalizm. Zagadnienie to powinno stać się przedmiotem dalszych poszukiwań badawczych przez historyków, politologów i socjologów.