Fantasy mitopoetyckie czyli o poszukiwaniu harmonii ze światem. Metateoretyczne rozważania z użyciem przykładu Ardy Tolkiena - Jastrzębski, Marek (Tematy i Konteksty, 2024)
W niniejszych dociekaniach autor poddaje namysłowi popularną w środowisku krytyków literackich opinię o eskapizmie mitopoetyckiej fantasy. Wedle tezy artykułu, jeżeli wziąć pod uwagę specyfikę współczesnego pojmowania rzeczywistości, przeciwko której rzekomy eskapizm fantasy jest skierowany, a także charakter światów narracyjnych mitopoetyckiej odmiany owego gatunku, to okaże się, że jej celem jest nie tyle ucieczka, co poszukiwanie harmonii ze światem. W celu potwierdzenia słuszności owego twierdzenia poddano tu analizie kwestie warunkujące współczesne rozumienie świata, a następnie przedstawiono literackie uniwersum fantasy (przede wszystkim w mitopoetyckiej odmianie tego gatunku) jako swego rodzaju bunt, ale nie przeciwko samej rzeczywistości, a jej nowożytnemu sposobowi pojmowania. Przyjmując eliadowską koncepcję homo religiosus autor dochodzi do wniosku, że fantasy mitopoetycka ma umożliwić człowiekowi współczesnemu sakralizację obrazu świata, co miałoby być powrotem na czas czytania do naturalnego dla człowieka religijnego sposobu postrzegania uniwersum. Konkluzją artykułu jest, że fantasy mitopoetyckie rzeczywiście służy poszukiwaniu harmonii ze światem, a nie ucieczce od niego.