Status osób neuroróżnorodnych w prawie administracyjnym - Charzewski, Przemysław (Acta Iuridica Resoviensia, 2025)
Niniejszy artykuł traktuje o zagadnieniu w polskiej administratywistyce w praktyce niespotykanym do tej pory – i nic dziwnego – w samych naukach społecznych pojawiło się ono w latach 90 XX wieku. O ile pojęcie dostępności w nauce prawa zaczęło gościć w prawniczych rozważaniach ok. lat 70 XX wieku, o tyle neuroróżnorodność zwana niekiedy także neurodywergentnością, neuroatypowością to coś, co jawi się zagadnieniem dla prawa – przynajmniej w Polsce – w praktyce egzotycznym i nierozpoznanym, choć w praktyce prawniczej nierzadko „dotykanym”. Publikacja ta jest zatem jedną z pierwszych w dziedzinie prawa administracyjnego, która nie tylko w ogóle porusza to zagadnienie i stara się utorować kolejne ścieżki (autor z racji własnych uwarunkowań zdecydował się podjąć tego niełatwego zadania), ale mając na uwadze dwa najgłośniejsze współcześnie przejawy odmienności „neurotypów”, tj. spectrum autyzmu i zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, stara się nie tylko zasygnalizować sytuację społeczną, ale poza wyjaśnieniem definicji neuroróżnorodności także ocenić stan literatury przedmiotu, jak również orzecznictwa sądów administracyjnych. Całość rozważań wieńczy zaś konkretne podsumowanie, jak również próba prognozy, co do kierunku, w jakim przyjdzie nam przez najbliższe lata podążać oraz, jak to wpłynie na status neuroróżnorodnych jednostek, których status przecież, od której strony nie spojrzeć, również jawi się naturalnym przedmiotem zainteresowania, w szczególności tej materialnej części, prawa administracyjnego.