The main research directions of the foot structure and function and their evolution – literature review

Authors

  • Ewa Puszczałowska-Lizis Z Instytutu Fizjoterapii Uniwersytetu Rzeszowskiego

Keywords:

foot, diagnostics, variability in ontogeny, development norms, sexual dimorphism, deformations of feet, manufacture of footwear

Abstract

In this work have been presented the history of feet research. Their problems also consider the efficiency of the foot in static and dynamic conditions, frequency of deviations below the norm, variability in structure in different periods of ontogeny and difference of sexual dimorphism in selected features of its structure. Part of the study is an attempt to standardize criteria of the evaluation of feet and the way of the results interpretation. Others are focused on searching optimal solutions for manufacture of footwear which prevent deformations and promote development of feet in different ages and also analysis of selected morphofunctional characteristics of feet and morphological characteristics of the body and feet arches. The review of scientific publications showed that over the decades research concepts have been changing, evolving from a relatively simple diagnostic methods to more and more complex and objective in order to obtain accurate results burdened with the lowest risk of measurement errors.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Lizis P. Kształtowanie się wysklepienia łuku podłużnego stopy i problemy korekcji płaskostopia u dzieci i młodzieży w wieku rozwojowym. Podręczniki i Skrypty nr 10. AWF Kraków 2000: 10-17, 47-68.

Niedźwiedzki T, Kubicz-Czachurska M. Urazy stopy i ich leczenie. Część I: Złamania kości stopy. Rehab Med 2003; 7 (4): 9.

Chockalingam N, Dangerfield PH, Rahmatalla A, Ahmed el-N, Cochrane T. Assessment of ground reaction force during scoliotic gait. Eur Spine J 2004; 13 (8): 750-754.

Łuba R, Kaszuba Z. Analiza i ocena wysklepienia łuku podłużnego stopy dorosłej w Polsce. Przegląd Skórzany 1970; 14: 205-242.

Prętkiewicz E. Analiza wybranych metod oceny wysklepienia podłużnego stopy na podstawie badań studentów WSWF. Zeszyty Naukowe WSWF. Gdańsk 1979; 3: 231-245.

Dall G. Dynamic assessment of the load distribution on the plantar surface of the foot using the University of Cape Town Walkway and its Clinical Application. Foot Ankle 1984; (4): 286-291.

Soames RW. Foot pressure patterns during gait. J Biomed 1985; 7: 120-126.

Knapik H, Sobiecka J, Kasperczyk T, Wojtak M. Częstość występowania płaskostopia w świetle wybranych wskaźników charakteryzujących budowę stopy. Postępowanie korekcyjne i rekraacja ruchowa w rozwoju fizycznym dzieci i młodzieży. Red. T. Kasperczyk. AWF Warszawa 1986: 255-259.

Siebert WE, Schaff P. Dynamische Pedographic. Orthopädie-Schuhtechnik 1987; 11: 494-497.

Kasperczyk T, Sobiecka J. Wartości momentów sił zginaczy i prostowników stopy w zależności od poziomu wysklepienia stopy. Przywracanie i doskonalenie sprawności i wydolności fizycznej osób niepełnosprawnych. Red. T. Kasperczyk. AWF Warszawa 1988: 52-53.

Cavanagh PR, Hevitt Jr, Perry JE. In-shoe plantar pressure measurement: a revive. The Foot 1992; 2: 185-194.

Scherer P. Step on the gas. Biomechanics 1994; 3 (3): 61-94.

Socha O. Budowa i funkcje stopy pływaków i osób nieuprawiających pływania. Rozprawy naukowe WSWF Wrocław 1970: 8: 61-83.

Ślężyński J, Dębska H, Oczkowski H. Sklepienie stopy u hokeistów na lodzie. Kultura Fizyczna 1979; 33 (1): 28-31.

Linc R. Hochleistungssport und Fussgwoelbe. Med Sport 1981; 21 (2): 62-64.

Ślężyński J, Dębska H. Badania plantograficzne czołowych zapaśników świata, Wych Fiz i Sport 1977; 1: 75–84.

Prętkiewicz E. Ukształtowanie stawów kolanowych i wysklepienia stopy a urazy kończyn dolnych u szermierzy. Sport Wyczynowy 1980; 18 (11): 38-44.

Weigang W. Injuries of “dancers” metatarsal arches. Chin J Sport Med 1982; 1 (2): 38-42.

Novotny VV. Shaping of the full-time sport activites. Anthropol 1986; 24 (2-3): 207-216.

Ślężyński J, Rottermund J. Wskaźniki somatyczne, postawa ciała i wysklepienie stopy siatkarzy. Wych Fiz i Sport 1991; 4: 59-66.

Zieliński JR, Ilnicka L. Stopy ciężarowców w świetle badań ciągłych. Wych Fiz i Sport 1992; 3: 43-45.

Klingele J, Hoppeler H, Biedert R. Static abnormalities in hight level athletes. Schweiz Z Sportmed 1993; 42 (2): 52-62.

Galiński J, Kuźmicki S, Piejko A, Zieliński J. Stopy zawodników kadry narodowej judo - ocena plantokonturograficzna. Wych Fiz i Sport 1997; 1 (2): 129-139.

Yakut Y, Otman S, Livanelioglu A, Uygur F. Evaluation of the foot arches in ballet dancers. J Dance Med Sci 1997; 1 (4): 139-142.

Mc Alpine K. Leveling with flat feet. Runner World 1998; 33 (8): 38-39.

Femino JE, Trepman E, Chisholm K, Razzano L. The role of the flexor hallucis longus and peroneus longus in the stabilization of the ballet foot. J Dance Med Sci 2000; 4 (3): 86-89.

Korpelainen R, Orava S, Karpakka J, Sura P, Hulkko A. Risk factors for recurrent stress fractures in athletes. Am J Sports Med 2001; 29 (4): 304-310.

Peterson L, Renstrom P. Foot in sport injuries: their prevention and treatment. Human Kinetics 2001: 393-427.

Demczuk-Włodarczyk E, Bieć E. Budowa morfologiczna stóp zawodników trenujących sporty walki. Fizjoter 2002; 10 (3-4): 37-42.

Calvo JB, Fernandez J, Camacho J, Sanz R, Pellico LG. Foot morphology and dance training. J Dance Med Sci 2003; 7 (2): 58-59.

Aydog ST, Ozcakar L, Tetik O, Demirel HA, Hascelik Z, Doral NN. Relation between foot arch index and ankle strength in elite gymnasts a preliminary study. Br J Sports Med 2005; 39 (3): 13.

Lizis P, Puszczałowska-Lizis E. Charakterystyka zmian podeszwowej powierzchni stóp oraz związek kąta Clarke’a z wybranymi cechami budowy ciała u koszykarzy I ligi polskiej. Fizjoter 2006; 14 (1): 43-52.

Nigg BM, Cole GK, Nachbauer W. Effect of arch height of the foot on a regular motion of the lower extremities in running. J Biomech 1993; 28 (8): 909-916.

Allanen JT, Kvist MH, Rantanen P. The structure and mobility of the foot and ankle in healty children. Soc Res Sport Phys Educ 1995: 55-58.

Rattanaprasert V, Smith R, O’Dwyer N, Torode M. Threedimensional forefoot motion relative, to the rearfoot and the medical longitudinal arch-abstract. Australian Biomechanics Conference 2000: 75.

Wiliams DS, Mc Clay IS, Hamill J, Buchanan TS. Lower extremity kinematic and kinetic differences in runners with hight and low arches. J Appl Biomech 2001; 17 (2): 153-163.

Leung AK, Cheng JC, Zhang M, Fan Y, Dong X. Contact forceratio: a new parametr to asses foot arch function. Prosthet Orthot Int 2004; 28 (2): 167-174.

Nachbauer W, Nigg BM. Effects of arch height of the foot and ground reaction forces in running. Med Sci Sports Exerc 1992; 24 (11): 1246-1269.

Kanatli V, Yetkin H, Yalcin N. The relationship between accessory navicular and medial longitudinal arch: evaluation with plantar pressure distribution measurement system. Foot and Ankle 2003; 6: 486-489.

Cytowicz-Karpiłowska W. Płaskostopie. Wych Fiz i Zdrow 1995; (4): 88.

Szczygieł E, Golec E, Golec J, Mazur T, Sobczyk Ł. Analiza porównawcza dystrybucji nacisków na powierzchni podeszwowej stóp prawidłowo wysklepionych oraz stóp płaskich. Przegl Lek 2008; 65 (1): 4-7.

Wawrzyniak S, Rajewski F, Woźniak E. Badania nad morfologią stopy u pracowników przemysłu włókienniczego. Med Pr 1972; 1 (24): 69-72.

Kozłowski B, Łuba R. Problemy płaskostopia u dzieci i młodzieży. Biomechanika i profilaktyka statycznych zniekształceń stóp. Red. W. Dega. Warszawa 1981: 83-89.

Lubaś J. Technika i wstępne wyniki badań stóp 800 uczniów szkoły podstawowej. Biomechanika i profilaktyka statycznych zniekształceń stóp. Red. W. Dega. PZWL Warszawa 1981: 91-95.

Uher H. Ewolucja stopy płaskiej statycznej w niektórych zawodach w okresie 10 lat. Biomechanika i profilaktyka statycznych zniekształceń stóp. Red. W. Dega. PZWL Warszawa 1981: 107-108.

Ciechomski K, Kozłowski B, Łuba R. Projekt ujednolicenia badań stóp. Biomechanika i profilaktyka statycznych zniekształceń stop. Red. W. Dega. PZWL Warszawa 1981: 109-112.

Dimter A, Radło W, Nowak K, Szwarczyk W. Epidemiologia zniekształceń stóp u kobiet zatrudnionych w przemyśle lekkim. Biomechanika i profilaktyka statycznych zniekształceń stóp. Red. W. Dega. PZWL, Warszawa 1981: 67-70.

Kandzierski G. Wyniki badań stóp dzieci w wieku od 3-6 lat. Biomechanika i profilaktyka statycznych zniekształceń stóp. Red. W. Dega. PZWL Warszawa 1981: 81-82.

Drozdowska A. Wartość prognostyczna prostych metod wykrywania stop zagrożonych zniekształceniem u młodzieży akademickiej. Biomechanika i profilaktyka statycznych zniekształceń stóp. Red. W. Dega. PZWL Warszawa 1981: 123-127.

Politowski M, Jamski K, Knapik H. Częstość występowania płaskostopia w zależności od rodzaju i liczby lat pracy oraz wskaźnika Rohrera. Biomechanika i profilaktyka statycznych zniekształceń stóp. Red. W. Dega. PZWL Warszawa 1981: 101-106.

Kudasiewicz M, Kasperczyk T, Szmigiel Cz, Lizis P. Kryteria oceny wysklepienia stopy w rozwoju ontogenetycznym dzieci i młodzieży. Red. J. Ślężyński. Rozwój fizyczny i motoryczny oraz postawa ciała dzieci i młodzieży niepełnosprawnej. AWF Katowice 1991: 215-221.

Kasperczyk T, Bąk D, Skawiński P. Częstość występowania płaskostopia u dzieci krakowskich w wieku 8-15 lat. Roczniki Naukowe AWF Kraków 1993; 26: 97-113.

Lizis P. Częstość występowania płaskostopia oraz jego związki z obciążeniem statycznym i wybranymi cechami funkcjonalnymi u dzieci z Nowej Huty w wieku 8-15 lat. Praca doktorska AWF Kraków 1993:42-47, 84-86.

Lizis P, Jankowicz W, Brzozowski K, Krupa A, Kilar JZ. Charakterystyka budowy podeszwowej powierzchni stopy oraz częstość występowania płaskostopia, koślawości palucha i szpotawości V palca u kobiet w wieku geriatrycznym. Fizjoter 2000; 8 (2): 13-16.

Abel-Fattah MM, Hassain MM, Felembane FA. Flat foot among Saudi Arabian army recruits; prelewence and risk factors. East Mediterr Health J 2006; 12 (1-2): 211-217.

Łuba R, Kaszuba Z. Prace IPS 1971; 14.

Kasperczyk T, Knapik H, Sobiecka J, Wilińska K. Ocena częstości występowania wad postawy ciała u dzieci i młodzieży z różnych środowisk społecznych. Przywracanie i doskonalenie sprawności i wydolności fizycznej osób niepełnosprawnych. Red. T. Kasperczyk, AWF Warszawa 1988: 43-44.

Świerzyńska M, Woś H. Zagadnienie płaskostopia u studentów Śląskiej Akademii Medycznej. Kultura Fizyczna 1972; 2: 74-76.

Wejsflog G. Charakterystyka liczbowa plantogramu stopy dziecięcej. Chir Narzadów Ruchu Ortop Pol 1963; 28 (3): 301-307.

Knapik H. Próba uściślenia wartości granicznej kąta Clarke’a dla stóp płaskich u osób dorosłych. Przegl Tech Ortop i Rehab 1983; 31 (3-4): 61-74.

Ignasiak Z, Trojanowski I, Jasiński R, ZalewskiA. Wartości liczbowe kąta Clarke’a stopy dziecięcej na podstawie badań ciągłych. Red. Ignasiak Z., A. Janusz. Rozwój sprawności oraz wydolności fizycznej w aspekcie morfologicznego zaawansowania i dojrzałości biologicznej dzieci i młodzieży. AWF Wrocław 1992: 57-64.

Kasperczyk T, Sobiecka J. Badanie i ocena wysklepienia podłużnego stopy. Lider 1992; (4): 15-16.

Demczuk E. Porównanie częstości występowania płaskostopia u dzieci na podstawie wybranych metod oceny plantokonturogramu. Fizjoter 1993; 1 (2): 24-27.

Knapik H, Pogan E. Zniekształcenia przodostopia u dzieci z Nowej Huty na tle materiałów ogólnopolskich. Rozwój Fizyczny Dziecka w Środowisku Przemysłowym, Zeszyt Naukowy nr 31. AWF Kraków 1984: 167-181.

Knapik H. Kąty koślawości palucha i szpotawości palca małego u dzieci w wieku szkolnym w aspekcie fizjoterapii, ortopedii i ergonomii, Fizjoter Pol 2001; 2: 135-142.

Demczuk-Włodarczyk E. Budowa stopy w okresie rozwoju progresywnego człowieka. Studia i Monografie nr 66. AWF Wrocław 2003: 27, 87-111.

Trzcińska D, Tabor P, Olszewska E. Stopy studentów AWF w Warszawie - ocena plantograficzna. Wych Fiz i Zdrow 2007; 3: 12-17.

Karski T, Warda E. Typowe zniekształcenia statyczne stóp kobiet noszących niefizjologiczne obuwie. Pol Tyg Lek 1970; 25 (17): 607–610.

Lizis P, Jankowicz W, Brzozowski K, Krupa A, Kilar JZ.. Charakterystyka budowy podeszwowej powierzchni stopy kobiet w wieku geriatrycznym, Fizjoter 1999; 7: 25- 29.

Bieniek J. Częstość występowania płaskostopia u dzieci i młodzieży. Przegląd Antropologiczny 1977; 22 (1): 93-99.

Warda E. Wyniki badania stop kobiet. Biomechanika i profilaktyka statycznych zniekształceń stóp. Red. W. Dega. PZWL Warszawa 1981: 95-99.

Borkowski Z, Ożga A, Normant E. Operacyjne leczenie młodzieńczych paluchów koślawych. Chir Narzadow Ruchu Ortop Pol 1976; 41 (3): 307-314.

Karski T. Wyniki badania stóp kobiecych. Materiały z sympozjum „Zdrowotność Obuwia”. Kraków 1969: 15-17.

Talab YA. Hallux valgus in children. A 5-14-year follow-up study of 300 feet treated with modified Mitchell osteotomy. Acta Orthop Scand 2002; 73 (2): 195-198.

Knapik H, Mazur JA. Kąty koślawości palucha i szpotawości palca małego jako kryterium zniekształceń palców oraz wytyczne do konstrukcji obuwia dla dzieci i młodzieży w wieku 3-15 lat. Ergonomia w opiece zdrowotnej. Red. M. Kosińska, L. Niebrój. Eurazja ŚLAM Katowice 2003; 4: 109-112.

Knapik H, Farouni A, Kuszewski M, Knapik A, Mucha D. Częstość występowania koślawości palucha i szpotawości palca małego u dzieci w wieku 8-12 lat z Rudy Śląskiej, Annales Universitatis Mariae Cure-Skłodowska 2006; 16 (3): 311-315.

Kato T, Watanabe S. The etiology of valgus in Japain. Clin Orthop Rel Res 1981: 78-81.

Guazzanti V, di Lazzaro A. Congenital hallux valgus. Arch Putti Chir Organi Mov 1989; 37 (2): 379-387.

Chen BX. Treatment of hallux valgus in China. Chin Med J 1992; 105 (4): 334-339.

Hawes MR, Sovak D, Miyashita M, Kang SJ, Yoshihuku Y, Tanaka S. Ethnic differences in forefoot shape and determination of shoe comfort. Ergonomics 1994; 37 (1): 187-196.

Nigg BM, Khan A, Fisher V, Stefanyshyn D. Effect of shoe insert constructions on foot and leg movement. Med Sci Sports Exerc 1998; 30 (4): 550-555.

Pavlačková J. Analysis of footwear in the children population in relation to corresponding footwear size. Projektowanie, materiały, technologia skóry, odzieży i obuwia. Prace Naukowe Politechniki Radomskiej 2000; nr 17: 142-147.

Wunderlich RE, Cavanagh PR. Gender differences in adult foot shape: implications for shoe design. Med Sci Sports Exerc 2001; 33 (4): 605-611.

Wilk BR, Valdez MM. Running shoes wear before they stop working. Running and Fitness 2003; 21 (3): 5.

Hien NM. Inserts and shoes for foot deformities. Orthopade 2003; 32 (2): 119-132.

Echarri JJ. Forriol F. The development in footprint morphology in 1851 Congolese children from urban and rural areas and the relationship between this and wearing shoes. J Pediatr Orthop 2003; 12-B: 141-146.

Rajchel Z. Wysklepienie stopy w rozwoju osobniczym człowieka. Przegl Antropol 1959; 25 (2): 421-432.

Lebioda H. Próba oceny stanu wysklepienia stopy u młodzieży szkolnej i akademickiej. Przegl Antropol 1965; 25 (2): 421-432.

Ślężyński J. Sklepienie stopy populacji dzieci i młodzieży Podbeskidzia. Postępowanie korekcyjne i rekreacja ruchowa w rozwoju fizycznym dzieci i młodzieży. Z Warsztatów Badawczych AWF Warszawa. Red. T. Kasperczyk. Warszawa 1986: 359-370.

Lizis P. Propozycja ustalenia normy dla wysklepienia podłużnego stopy u dzieci w wieku 8-15 lat. Post Rehab 1995; 9 (1): 25-35.

Lizis P. Propozycja ustalenia normy dla wskaźnika kątowego Clarke’a na podstawie siatki centylowej z uwzględnieniem asymetrii wysklepienia łuku podłużnego stopy u dzieci w wieku rozwojowym. Fizjoter 1995; 3 (1): 4-7.

Lizis P. Propozycja ustalenia normy dla wysklepienia podłużnego stopy w świetle równania regresji logistycznej wskaźnika kątowego Clarke’a u dzieci w wieku 8-15 lat z Nowej Huty. Rocznik Naukowy nr 28. AWF Kraków 1999: 65-79.

Lizis P. Kształtowanie się wysklepienia łuku podłużnego stopy u chłopców i dziewcząt w wieku 3-6 lat. Fizjoter 1999; 7 (1): 30-33.

Knapik H, Lizis P. Propozycja ustalenia normy wysklepienia łuku podłużnego stóp dzieci w wieku rozwojowym w oparciu o kryterium regresji logistycznej. Post Rehab 1996; supl. II: 338-343.

Kasperczyk T, Walaszek R. Przydatność metod punktowania w ocenie wad postawy ciała. Wady postawy ciała u dzieci i młodzieży. Opracowanie Monograficzne Red. J. Nowotny. WSA Bielsko-Biała 2009: 57-63.

Basmajan JV, De Luca CJ. Muscles alive: Their functions revealed by electromyography. Baltimore 1985;88–92.

Prętkiewicz E. Charakterystyka wysklepienia stopy jej sprawności funkcjonalnej u studentów wychowania fizycznego. Zeszyty Naukowe WSWF w Gdańsku1978;2:35–65.

Opiela K. Efektywność korektywy płaskostopia w zależności od stosowanych metod w świetle przesłanek anatomicznych i biomechanicznych. Praca doktorska AWF Kraków 1983.

Jurczak A, Ruchlewicz T, Sobiecka J, Tworzydło M. Aktywność bioelektryczna wybranych mięśni podczas realizacji ćwiczeń u dzieci z płaskostopiem. W: Kasperczyk. T. (red.). Postępowanie korekcyjne i rekreacja ruchowa w rozwoju fizycznym dzieci i młodzieży. AWF Warszawa1986;45–57.

Zieliński JR, Ilnicka L, Pacelt B, Wychowański MJ. Próba morfo-funkcjonalnej oceny stopy człowieka. Wych Fiz i Sport 1994;4:83–92.

Szymczykiewicz J, Tume Z. Wpływ ciąży oraz stażu pracy na deformacje stóp kobiet zatrudnionych w przemyśle włó- kienniczym w Łodzi. Med Pr 1961;12(3):229-232.

Kłosowska M. Typy budowy ciała a wysklepienie stopy u studentek I i II roku Akademii Medycznej w Gdańsku. Roczniki Naukowe WSWF. Gdańsk 1974;4:115–119.

Linc R, Beránková V. Morfogenetic influence of intensive physical load on foot arch during childhood and adolescence. Folia Morphol 1980; 28 (4): 390-397.

Lizis P, Kasperczyk T, Szmigiel Cz, Całka-Lizis T, Emmerich W, Szczygieł P. Postawa ciała i jej związki z cechami morfologicznymi dzieci otyłych. Postawa ciała człowieka i metody jej oceny. Red. J. Ślężyński, AWF Katowice 1992: 99-107.

Přidalowá J, Vorálkowa D, Elfmark M, Janura M. The evaluation of morphology and foot function. Acta Univ Palacki Olomuc Fac Med 2004; 34 (1): 49-56.

Mickle KJ, Steele JR, Munro BJ. The feet of overweight and obese young children: are they flat or fat? Obes Res 2006; 14 (11): 1949-1953.

Villarroya MA, Esquivel JM, Toma’s C, Buenafé A, Moreno L. Foot structure in overweight and obese children. Int J Pediatr Obes 2007; 17: 1-7.

Fuhrmann RA, Trommer T, Venbrocks RA. The acquired bucking-flatfoot. A foot deformity due to obesity? Ortopedics 2005; (34): 682.

Daneshmandi H, Rahnema N, Mehdizadeh R. Relationship between obesity and flatfoot In high-school boys and girls. International J Sports Sci Engine 2009; 3 (1): 43-49.

Affölter L. Das Bild der fusswölbung unter steigender belastung. Beitrage zur Orthopadie und Traumatologie1974; 7: 395-401.

Dhanendran M, Hutton WC, Parker Y. The distribution of force under the human foot-an on-line measuring system. Measurement and Control 1978; 11: 261-264.

Henning EM, Rosenbaum D. Pressure distribution patterns under the feet of children in comparision with adults. Foot Ankle 1991; 6: 486-489.

Dowling AM, Steele JR, Baur LA. Does obesity influence foot structure and plantar pressure pattients in prepubescent children. Int J Obes Relat Metab Disord 2001; 25 (6): 845-852.

Zisper-Skarżyńska T. Wysklepienie stopy a typy antropologiczne. Materiały i prace Antropologiczne 1965; (68): 213-218.

Anil A, Peker T, Turgut HB, Ulukent SC. An examination of the relationship between foot length foot breath, ball girth, height and weight of Turkish University students aged between 17-25. Antropologischer Anzeiger 1997; 55 (1): 79-87.

Peker T, Turgut HB, Anil A, Ulukent SC. An examination of the relationship between foot length. To lengths ankle circumference and calf circumference of Turkish University students aged between 17 and 25. Morphologie 1997; 254 (81): 13-18.

Ślężyński J, Rottermund J. Cechy plantograficzne stóp kobiet w średnim i starszym wieku w zależności od charakteru pracy oraz czynników środowiskowych i osobniczych. Wych Fiz i Sport 1999; 4: 41-67.

Hills AP, Henning EM, Mc Donald M, Bar-Or O. Plantar pressure diferrences between obese and non-obese adults: a biomechanical analysis. Int J Obes 2001; 25 (11): 1674-1679.

Tsung BY, Zhang M, Fan YB, Boone DA. Quantitative comparision of plantar foot shapes under different weight-bearing conditions. J Rehabil Res Dev 2003; 40 (6): 517-526.

Gołąb S, Chrzanowska M, Cadel K, Sobiecki J, Żarów R, Lechowicz W. Ontogenetyczna zmienność wymiarów stopy i podudzia oraz wady budowy stóp u młodzieży krakowskiej. Rocznik Naukowy nr 17 AWF Kraków 1980: 155-182.

Ignasiak Z, Jasiński R, Zalewski A. Dynamika wzrastania ręki i stopy u młodzieży wrocławskiej. Fizjoterapia 1993; 1 (2): 40-44.

Puszczałowska-Lizis E, Kwolek A. Dymorfizm płciowy w wybranych cechach budowy stóp kobiet i mężczyzn w wieku 20-28 lat. W: Efekty kształcenia i wychowania w kulturze fizycznej. Red. J. Ślężyński. AWF Katowice 2011: 369-371.

Nadolska-Ćwikła I. Budowa stóp mieszkańców Gorzowa Wielkopolskiego w wieku 3-65 lat. AWF Poznań 1990: 56-57.

Published

2011-12-30

How to Cite

Puszczałowska-Lizis, E. (2011). The main research directions of the foot structure and function and their evolution – literature review. European Journal of Clinical and Experimental Medicine, 9(4), 407–415. Retrieved from https://journals.ur.edu.pl/ejcem/article/view/12879

Most read articles by the same author(s)