Prywatne ubezpieczenie chorobowe w II Rzeczypospolitej. Działalność Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych na Wypadek Choroby w Warszawie (1935‒1939)

Autor

DOI:

https://doi.org/10.15584/johass.2026.1.3

Słowa kluczowe:

polityka społeczna, ubezpieczenia społeczne, zdrowie, Druga Rzeczypospolita

Abstrakt

W niepodległej Polsce idea dobrowolnej asekuracji ulegała stopniowemu osłabieniu. Rosła presja ze strony nowoczesnych i przymusowych publicznych ubezpieczeń społecznych. Krok za krokiem likwidowano formy autonomiczne, włączając je w państwowy system instytucjonalny. Ukoronowaniem tego procesu stała się tzw. ustawa o ubezpieczeniu społecznym z 1933 r. Wbrew tym trendom w 1935 r. ujawniła się inicjatywa prywatna pod postacią Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych na Wypadek Choroby w Warszawie. Krótka jego historia świadczy o społecznej potrzebie środowiskowych i elitarystycznych form ubezpieczeń społecznych w II Rzeczypospolitej.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

[AAN] Archiwum Akt Nowych, Prezydium Rady Ministrów [PRM], Rektyfikaty, sygn. 61, t. 3, k. 3‒5.

[APŁ] Archiwum Państwowe w Łodzi, Akta Miasta Łodzi [AmŁ], Wydział Prezydialny, sygn. 14414, k. 57, k. 65, k. 67‒69, k. 86, k. 88.

[APŁ] Archiwum Państwowe w Łodzi, Akta Miasta Łodzi [AmŁ], Wydział Prezydialny, sygn. 14294, k. 111‒112, k. 120, k. 134, k. 191.

[BN] Biblioteka Narodowa w Warszawie, Druki ulotne. Pismo do ubezpieczonych z 25 II 1937 r.

[BN] Biblioteka Narodowa w Warszawie, Druki ulotne. Pismo do udziałowców Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych na Wypadek Choroby w Warszawie z 18 I 1937 r.

[BN] Biblioteka Narodowa w Warszawie, Druki ulotne. Pismo Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych na Wypadek Choroby w Warszawie z 24 I 1938 r.

DzU RP 1934, nr 17, poz. 138, Rozporządzenie Ministra Opieki Społecznej z dnia 20 lutego 1934 r. o opuście od cen oznaczonych w taksie aptekarskiej za lekarstwa, wydawane na koszt ubezpieczalni społecznych.

DzU 1920, nr 44, poz. 272, Ustawa z dnia 19 maja 1920 r. o obowiązkowem ubezpieczeniu na wypadek choroby.

DzU 1934, nr 95, poz. 855, Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o zmianie ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznem.

Rocznik Państwowego Urzędu Kontroli Ubezpieczeń 1935, Warszawa 1936.

Rocznik Państwowego Urzędu Kontroli Ubezpieczeń 1936, Warszawa 1937.

Rocznik Państwowego Urzędu Kontroli Ubezpieczeń 1937, Warszawa 1938.

Rocznik Państwowego Urzędu Kontroli Ubezpieczeń 1938, Warszawa 1939.

Ubezpieczenia społeczne w Polsce w latach 1934‒1938, Warszawa 1940.

Chylak K., 2017, Ubezpieczenia społeczne i zaopatrzenia emerytalne w II Rzeczypospolitej, Warszawa.

Co należy uczynić w razie zachorowania?, 1938, „Nasze Zdrowie”, nr 3 (okładka).

Frankowska L., 1935, Prywatne ubezpieczenie na wypadek choroby w Polsce, „Przegląd Ubezpieczeń Społecznych”, nr 11.

Goldberg O., 1925, Zagadnienie Kas Chorych i projekt jego rozwiązania, „Nowiny Lekarskie”, z. 13‒14, 15‒16, 17.

Gross A., 1927, Walka lekarzy wolnopraktykujących z kasami chorych, „Przegląd Ubezpieczeń Społecznych”, z. 2.

Jastrzębowski M., 1926, O nowelizację ustawy o kasach chorych, „Przegląd Gospodarczy”, nr 16.

Komunikat, 1838, „Nasze Zdrowie”, nr 6.

Krieger A., 1926, Lewiatan o nowelizacji ustawy o kasach chorych, „Robotniczy Przegląd Gospodarczy”, nr 16.

Ogłoszenie, 1939, „Nasze Zdrowie”, nr 2.

Oszczędności na kasach chorych. O natychmiastową rewizję, 1926, „Gazeta Warszawska Poranna” z 12 III, nr 71.

„Pomoc lekarska” magistratu St. m. Warszawy, 1929, „Przegląd Ubezpieczeń Społecznych”, z. 4.

Posiedzenia towarzystw lekarskich, 1935, „Warszawskie Czasopismo Lekarskie”, nr 31‒32.

Prawo ubezpieczonych do zwrotu części składek, 1938, „Nasze Zdrowie”, nr 2.

Rada Nadzorcza T-wa, 1938, „Nasze Zdrowie”, nr 4.

Sprawozdanie z Walnego Zebrania, 1938, „Nasze Zdrowie”, nr 2.

Statut Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych na Wypadek Choroby w Warszawie, 1934, Warszawa.

Statut Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych na Wypadek Choroby w Warszawie, 1937, Warszawa.

Ubezpieczenia społeczne w roli przedsiębiorcy, 1936, „Wiadomości Farmaceutyczne”, nr 7.

Uchwały XVI Dorocznego Walnego Zebrania Związku Lekarzy Państwa Polskiego, 1935, „Warszawskie Czasopismo Lekarskie”, nr 21‒22.

Ulgi w uzdrowiskach, , „Nasze Zdrowie”, nr 383.

Wzajemna pomoc w ochronie zdrowia, 1937, „Nasze Zdrowie”, nr 123.

Pobrania

Opublikowane

2026-03-27

Jak cytować

Chylak, K. (2026). Prywatne ubezpieczenie chorobowe w II Rzeczypospolitej. Działalność Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych na Wypadek Choroby w Warszawie (1935‒1939). UR Journal of Humanities and Social Sciences, 38(1), 45–61. https://doi.org/10.15584/johass.2026.1.3

Numer

Dział

Artykuły