Rezerwaty przyrody w parkach krajobrazowych województwa wielkopolskiego

Abstrakt

Ze względu na unikalne walory przyrodnicze parków krajobrazowych ich powierzchnie często pokrywają się w różnym zakresie z innymi ustawowymi formami ochrony przyrody. W granicach parków krajobrazowych województwa wielkopolskiego są to, obok obszarów chronionego krajobrazu i obszarów Natura 2000, także rezerwaty przyrody. Przedstawiono analizę występowania, zarządzania i ochrony rezerwatów przyrody w parkach krajobrazowych województwa wielkopolskiego wykonaną na podstawie obowiązujących przepisów prawnych. W 8 parkach krajobrazowych tego województwa znajduje się 25 rezerwatów przyrody, położonych głównie na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa administrowanych przez PGL Lasy Państwowe. Przeważają wśród nich rezerwaty leśne fitocenotyczne, chroniące ekosystemy leśne i borowe, oraz rezerwaty krajobrazowe, chroniące różne ekosystemy krajobrazów naturalnych. Rezerwaty florystyczne to głównie rezerwaty roślin zielnych i krzewinek, a rezerwaty faunistyczne to rezerwaty chroniące ptaki. Podział rezerwatów w zależności od dominującego przedmiotu ochrony i głównego typu ekosystemu jest bardzo istotny, bo pozwala wprowadzić jednoznaczne granice przedmiotowe między typami rezerwatów przyrody. Tworzenie, likwidacja, ochrona i zarządzanie rezerwatami przyrody oraz wydawanie decyzji administracyjnych na zasadach i w zakresie określonych w przepisach o ochronie przyrody należą do zadań regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Przy pracach związanych z ochroną rezerwatów przyrody znajdujących się w granicach parku krajobrazowego regionalny dyrektor ochrony środowiska może współpracować z dyrektorem parku krajobrazowego, ale nie ma w tym zakresie ustalonego ustawowo obowiązku. Na terenie zarządzanym przez PGL Lasy Państwowe znajdującym się w granicach parku krajobrazowego zadania z zakresu ochrony przyrody wykonuje samodzielnie miejscowy nadleśniczy, zgodnie z ustaleniami planu ochrony parku krajobrazowego uwzględnionym w planie urządzania lasu. Kompetencje dyrektora parku krajobrazowego są więc w tym przypadku wyraźnie ograniczone. Lokalizacja rezerwatu przyrody w granicach parku krajobrazowego nie zapewnia mu dodatkowej, bardziej kompleksowej ochrony. Za niezbędne należy uznać wypracowanie nowych metod zarządzania parkami krajobrazowymi oraz nowych zasad oceny faktycznego wpływu parków krajobrazowych na ochronę przestrzeni.