Nowe substancje psychoaktywne: wyzwanie wielowymiarowe
Słowa kluczowe:
nowe substancje psychoaktywne, praca socjalnaAbstrakt
Nowe substancje psychoaktywne stanowią ogromne zagrożenie dla polskiego społeczeństwa od ponad 10 lat. Do dziś ich skład nie jest w pełni znany, wiadomo natomiast, że są one niebezpieczne dla ludzkiego zdrowia i życia. Ich popularność nie maleje, a co za tym idzie, stale odnotowuje się przypadki zatruć i zgonów użytkowników tych substancji. Aby zapobiec niebezpieczeństwu idącemu za stosowaniem NSP, istotne okazuje się wprowadzanie nowych przepisów prawnych, a także oferowanie osobom używającym tych substancji wsparcia ze strony pomocy społecznej oraz specjalistów od terapii uzależnień. Najlepszym jednak rozwiązaniem staje się wprowadzanie działań profilaktycznych i edukacyjnych skierowanych szczególnie do młodszego pokolenia. Artykuł przybliża te zagadnienia, wskazując przykłady podejmowanych odziaływań względem m.in. użytkowników nowych substancji psychoaktywnych, a także ukazuje zadania, które stoją przed pracownikiem socjalnym podczas współpracy z uzależnionym klientem.
Downloads
Bibliografia
Bersamira C., Robertson T., Sabagala AP., Social Work in Action: How the Hawai’i CARES Program Aims to Strengthen Addiction Treatment Through a Social Work Lens, „Hawaii Journal of Health & Social Welfare” 2020, vol. 79(1), s. 28–30 [online] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6969395/ [dostęp: 11.11.2021].
Błażewicz A., Popławska M., Kobza-Sindlewska K., Piekarska-Wijatkowska A., Krakowiak A., Podział i charakterystyka nowych substancji psychoaktywnych [w:] Dopalacze – wybrane zagadnienia toksykologii współczesnej, red. A. Krakowiak, Warszawa 2019.
Chmielewska A., Trudności i perspektywy zmian wśród osób uzależnionych od narkotyków przed i po leczeniu odwykowym, „Praca Socjalna” 2020, nr 3(35), s. 24–41.
Ciepły F., Handel tzw. dopalaczami – aspekt prawny, 2009 [online] https://www.kul.pl/files/19/Dorobek/FCieplyDopalacze.pdf [dostęp: 10.11.2021].
Ciupińska B., Dopalacze w świadomości nastolatków [w:] Uzależnienia jako wyzwanie dla współczesnego pedagoga resocjalizacyjnego, red. M. Dobijański, A. Kamiński, Warszawa 2018.
Dubiel E., Strategia redukcji szkód w pracy z osobami uzależnionymi od narkotyków i alkoholu, „Resocjalizacja Polska” 2016, nr 11, s. 63–81.
Główny Inspektorat Sanitarny, Raport Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczący zatruć środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną 2020 r., Warszawa 2021.
Jasińska A., Organizacja leczenia zaburzeń związanych z używaniem substancji psychoaktywnych w Polsce [w:] Standardy postępowania wobec osób używających nowych substancji psychoaktywnych (NSP). Poradnik dla pracowników medycznych, red. M. Wojnar, Warszawa 2018.
Jędrzejko M., Białas T., Narkotyki i nowe substancje psychoaktywne. Zjawisko, zagrożenia, profilaktyka, Warszawa 2019.
Jędrzejko M., Motyka M., Zagajewski T., Diagnoza problemu używania narkotyków i nowych substancji psychoaktywnych na terenie województwa łódzkiego, Łódź 2017.
Klińska-Pękacz A., Ochrona małoletnich przed tzw. dopalaczami w świetle obowiązujących przepisów, „Palestra” 2021, nr 5, s. 78–93 [online] https://palestra.pl/pl/czasopismo/wydanie/5-2021/artykul/ochrona-maloletnich-przed-tzw.-dopalaczami-w-swietle-obowiazujacych-przepisow [dostęp: 10.11.2021].
Kołacz J., Krasucka W., Zatrucia dopalaczami jako przyczyna ostrej i przewlekłej niewydolności nerek, „Forum Nefrologiczne” 2017, nr 10(2), s. 149–154.
Kos A., Nawrocki K., Psychoterapia dzieci i młodzieży z problemem narkotykowym metodą Podejście Skoncentrowane na Rozwiązaniach [w:] Pomoc społeczna i praca socjalna w dobie dynamicznych przemian społecznych, red. E. Grudzińska, M. Mikołajczyk, J. Zozula, Warszawa 2019.
Lundgren L., Salas-Wright CP., Amodeo M., Advancing Alcohol and Other Drug Education among Social Work Faculty: An Evaluation of Social Work Faculty Immersion Training, „Journal of Social Work Practice Addiction” 2018, vol. 18(1), s. 49–70.
Maczyński P., Redukcja szkód w pracy socjalnej z osobami uzależnionymi – przykład Polski, „Zeszyty Pracy Socjalnej” 2017, nr 22(1), s. 13–24.
Malczewski A., Kidawa M., Nowe substancje psychoaktywne w Europie. Skala zjawiska i przeciwdziałanie, Warszawa 2018.
Michalczyk Z., Zażywanie substancji psychoaktywnych w okresie dorastania. Zrozumieć i pomóc rodzinie z dzieckiem zażywającym substancje psychoaktywne, Warszawa 2018.
Motyka M., Eskalacja zatruć „dopalaczami” – wskazane przyczyny rozwoju zjawiska i możliwe sposoby przeciwdziałania, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2015, nr 96(3), s. 552–558.
Motyka M., Rosińska P., Konopielko Z., Marcinkowski J., Klimberg A., O potrzebie edukacji w zakresie zagrożeń wynikających z użycia nowych narkotyków, cz. 2: Jak mówić do dzieci i młodzieży, ażeby nas słuchały?, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2017, nr 52(3), s. 310–319.
Najwyższa Izba Kontroli, Przeciwdziałanie sprzedaży dopalaczy, 2017, [online] https://www.nik.gov.pl/plik/id,17464,vp,20036.pdf [dostęp: 10.11.2021].
Palacz-Chrisidis A., Praca socjalna z osobami uzależnionymi i ich rodziną, Warszawa 2014.
Rewera M., Psychoaktywne środki zastępcze: przegląd definicji i działań profilaktycznych, „Społeczeństwo i Rodzina” 2015, nr 44, s. 93–113.
Rychert M., Wilkins Ch., Regulowany rynek nowych substancji psychoaktywnych („dopalaczy”) w Nowej Zelandii: alternatywa dla delegalizacji [w:] Monitorowanie problemu narkotyków i narkomanii na poziomie lokalnym oraz przeciwdziałanie narkotykom i „dopalaczom”, red. A. Malczewski, Warszawa 2016.
Salas-Wright CP., Amodeo M., Fuller K., Teaching Social Work Students about Alcohol and Other Drug Use Disorders: From Faculty Learning to Pedagogical Innovation, „Journal of Social Work Practice Addiction” 2018, vol. 18(1), s. 71–83.
Sejm przyjął nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, dzięki której dopalacze będą traktowane na równi z narkotykami, 2018 [online] https://www.gov.pl/web/zdrowie/sejm-przyjalnowelizacje-ustawy-oprzeciwdzialaniu-narkomanii-dzieki-ktorej-dopalacze-beda-traktowane-na-rowni-z narkotykami [dostęp: 22.12.2021].
Standardy postępowania wobec osób używających nowych substancji psychoaktywnych (NSP). Poradnik dla pracowników medycznych, red. M. Wojnar, Warszawa 2018.
Stańczak A., Dopalacze – problem zdrowia jednostki i zdrowia publicznego. Przesłanki działań profilaktycznych, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2015, nr 96(1), s. 9.
Strzelecki J., Społeczność terapeutyczna w rehabilitacji uzależnień, cz. 1, „Uzależnienia” 2018, nr 1 (81), s. 26–31.
Suska E., Zagrożenia powodowane przez tzw. dopalacze, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2015, nr 96(3), s. 559–564.
Szczyrba-Maroń B., Bąk-Sosnowska M., Dopalacze – charakterystyka zjawiska, „Forum Zaburzeń Metabolicznych” 2013, 4(3), s. 132–147.
Tkaczyk-Rymanowska K., Problem tzw. dopalaczy i nowych narkotyków w świetle zmian normatywnych do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, „Prokuratura i Prawo” 2016, nr 9, s. 131–145.
Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268, 2270).
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 875).
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2021 Rzeszowskie Studia Socjologiczne
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
