Rodzina niepełna jako specyficzny typ rodziny
Słowa kluczowe:
rodzina, rodzina niepełna, samotne rodzicielstwo, samotny ojciec, samotna matka, rozwód, urodzenia pozamałżeńskieAbstrakt
Rodzina jest jedną z głównych grup społecznych, na których opiera się całe społeczeństwo. Jest miejscem, w którym jednostka zaspokaja podstawowe potrzeby, m.in. potrzebę bezpieczeństwa i przynależności. Dodatkowo rodzina pełni szereg funkcji, dzięki którym następuje wychowanie młodego pokolenia i przyswajanie przez nie niezbędnych wartości oraz wzorców postępowania (internalizacja i kulturalizacja). Współczesność charakteryzuje się dynamicznymi przemianami, które w znacznym stopniu obejmują również rodzinę. Zmiany te dotyczą nie tylko poszczególnych ról członków rodziny, ale także jej struktury wewnętrznej. W związku z tym coraz częściej można zaobserwować rodziny niepełne, które charakteryzują się brakiem jednego z rodziców na skutek różnych przyczyn. Znaczna ich część to rodziny samotnych matek, ale zdarzają się również takie, w których to ojciec sprawuje pieczę nad potomstwem. Z dostępnych danych wynika, że w Polsce w ciągu kilku lat niebagatelnie wzrósł udział rodzin niepełnych w rodzinach ogółem. Wpływ na to mają m.in. zmiany stanowisk członków społeczeństwa w wielu sprawach, w tym również związanych z zakładaniem rodziny, zawieraniem małżeństw oraz prokreacją. Zważywszy na to, obserwuje się też upowszechnienie takich zjawisk, jak urodzenia pozamałżeńskie lub nietrwałość związków małżeńskich skutkująca rozwodem.
Downloads
Bibliografia
Balcerzak-Paradowska B., Samotne rodzicielstwo a zagrożenie wykluczeniem społecznym, Warszawa 2014.
Brągiel J., Skutki rozwodu rodziców z perspektywy dorosłego życia, „Roczniki Socjologii Rodziny” 1999, nr 11, s. 175–182.
Cudak H., Funkcjonowanie dzieci z małżeństw rozwiedzionych, Toruń 2005.
Dudak A., Samotne ojcostwo, Kraków 2006.
Dudziak U., Polacy wobec rozwodów: przyczyny i skutki rozpadu rodziny oraz wskazania profilaktyczne, „Studia Warmińskie” 2012, nr 49, s. 197–209.
Dzierżanowski J., Psychospołeczna sytuacja dziecka w małżeństwach rozwodzących się [w:] Rodzina w nurcie współczesnych przemian, red. D. Krok, P. Landwójtowicz, Opole 2010, s. 255–278.
Gawlina Z., Macierzyństwo jako wartość w kontekście przemian społecznych, „Roczniki Socjologii Rodziny” 2003, nr 15, s. 33–45.
Gruszczyńska E., Samotny ojciec a wychowanie i rozwój dziecka, „Legnickie Studia Teologiczno-Historyczne” 2015, nr 1, s. 44–58.
GUS, Gospodarstwa domowe i rodziny. Charakterystyka demograficzna, Warszawa 2014.
GUS, Rocznik Demograficzny 2017, Warszawa 2017.
Janicka I., Liberska H., Psychologia rodziny, Warszawa 2014.
Kaja B., Rozwód w rodzinie a osobowość dziecka, Bydgoszcz 1992.
Kawula S., Brągiel J., Janke A. W., Pedagogika rodziny, Toruń 2007.
Kołaczek B., Sytuacja społeczna i ekonomiczna rodzin niepełnych w Polsce [w:] Samotne rodzicielstwo a zagrożenie wykluczeniem społecznym, red. B. Balcerzak-Paradowska, Warszawa 2014, s. 29–68.
Kwak A., Rodziny zrekonstruowane – problemy i zagrożenia [w:] Rodzice i dzieci. Psychologiczny obraz sytuacji problemowych, red. E. Milewska, A. Szymanowska, Warszawa 2000, s. 78–99.
Molesztak A., Rodzina w sytuacji zatrudnienia rodzica poza miejscem zamieszkania, „Paedagogia Christiana” 2015, nr 2(36), s. 209–236.
Pindera A., Funkcjonowanie dziecka w rodzinie niepełnej, „Nauczyciel i Szkoła 1–2” 2008, nr 38–39, s. 111–135.
Pyźlak G., Rodzina niepełna i jej wpływ na sytuację wychowawczą dziecka, „Roczniki Pastoralno-Katechetyczne” 2010, nr 2(57), s. 91–104.
Racław M., Trawkowska D., Samotne rodzicielstwo. Między diagnozą a działaniem, Warszawa 2013.
Racław-Markowska M., Środoń M., Rymsza M., Portrety samotnego macierzyństwa [w:] Samotne macierzyństwo i polityka społeczna, red. M. Rymsza, Warszawa 2001, s. 97–122.
Ruszkiewicz D., Realizacja funkcji opiekuńczo-wychowawczej w rodzinie samotnego ojca, Toruń 2005.
Sendyk M., Ilnicka R.M., Rodzina o zmienionej strukturze wewnętrznej jako źródło wykluczenia społecznego młodzieży, „Rocznik Lubuski” 2013, nr 39(2), s. 37–47.
Sendyk M., Społeczne przystosowanie dzieci z poczuciem sieroctwa duchowego, Kraków 2001.
Stachyra J., Wpływ rodziny na kształtowanie się osobowości dziecka, „Sympozjum 4/2” 2000, nr 7, s. 85–104.
Stochmiałek J., Geneza i następstwa funkcjonowania rodzin niepełnych, „Auxilium Sociale” 2003, nr 2, s. 9–29.
Stojanowska W., Władza rodzicielska pozamałżeńskiego i rozwiedzionego ojca, Warszawa 2000.
Szlendak T., Rodzina [w:] Encyklopedia socjologii, t. III, Warszawa 2000.
Szlendak T., Socjologia rodziny. Ewolucja, historia, zróżnicowanie, Warszawa 2012.
Sztompka P., Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2003.
Szukalski P., Urodzenia pozamałżeńskie w Polsce [w:] Rodzina w zmieniającym się społeczeństwie polskim, red. W. Warzywoda-Kruszyńska, P. Szukalski, Łódź 2004, s. 112–139.
Ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2003, nr 228, poz. 2255).
Ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2007, nr 192, poz. 1378).
Ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2012, poz. 361 ze zm.).
Walęcka-Matyja W., Polimorficzny obraz struktury rodziny w świetle współczesnej literatury psychologicznej, „Folia Psychologica” 2009, nr 13, s. 29–40.
Wolińska J.M., Problemy psychospołeczne w rodzinach samotnych matek [w:] Wybrane obszary dysfunkcjonalności rodziny, red. M. Dudek, Krasnystaw 2010, s. 97–111.
Dąbska O., Ojcostwo samotne- obszary wsparcia mężczyzn w pełnieniu roli samotnego rodzica, http://pedkat.pl/images/czasopisma/po11/Art14.pdf (13.04.2018).
Eurostat, Statystyki dotyczące ludności na poziomie regionalnym, http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Archive:Statystyki_dotyczące_ludności_na_poziomie_regionalnym&oldid=268852#Rodziny_niepe.C5.82ne (11.04.2018).
Słownik języka polskiego PWN, http://sjp.pwn.pl/szukaj/konkubinat (5.10.2018).
Szukalski P., Urodzenia pozamałżeńskie we współczesnej Polsce, „Demografia i Gerontologia Społeczna-Biuletyn Informacyjny” 2011, nr 7, http://dspace.uni.lodz.pl/xmlui/bitstream/handle/11089/3498/2011-7%20Urodzenia%20pozamałżeńskie.pdf?sequence=1&isAllowed=y (18.04.2018).
Wójcik S., Małe dzieci w rodzinach, http://fdds.pl/wp-content/uploads/2016/05/Wojcik_S_2012_Male_dzieci_w_rodzinach.pdf (13.04.2018).
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2018 Rzeszowskie Studia Socjologiczne

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.