Problem samobójstw w Szczucinie i okolicach. Socjologiczna analiza przypadku na przykładzie małej społeczności lokalnej
Słowa kluczowe:
samobójstwo, zachowanie suicydalne, problem społeczny, teoria zła, analiza przypadkuAbstrakt
Jak wskazują dane szacunkowe Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), samobójstwa na całym świecie stanowią poważny problem społeczny, tym bardziej że codziennie w wyniku zamachu samobójczego umiera 1300 osób, a co trzy sekundy dochodzi do próby samobójczej. W alarmującym tonie pisze także Włodzimierz A. Brodniak, który wskazuje, że „według szacunkowych danych WHO każdego roku w pierwszej dekadzie XXI wieku na świecie ponad milion, a w Europie około 150 tysięcy osób odbiera sobie życie w wyniku zamachu samobójczego. Według wielu badań i szacunków liczba prób samobójczych jest co najmniej dziesięć razy, a w zależności od kraju, regionu czy grupy etnicznej może być nawet dwadzieścia i więcej razy większa od liczby samobójstw zakończonych zgonem. W latach 2003–2008 dla badanych blisko 100 krajów świata przeciętny współczynnik samobójstw wynosił 14 na 100 tysięcy ludności, w tym 23 dla mężczyzn i 6,5 dla kobiet”
Według Hansa-Joachima Schneidera „większość kandydatów na samobójców nie chce umierać, oni nie mogą tylko dłużej żyć”. Samobójstwo jest aktem agresji skierowanej przeciwko własnej osobie z zamiarem odebrania sobie życia, co stanowi przejaw braku akceptacji własnej osoby i jest zanegowaniem obrazu siebie, jaki posiada dany człowiek. Każde samobójstwo uwikłane jest w „unikatowy świat jednostki” i jest aktem indywidualnym3. A zatem każde zdarzenie suicydalne zazwyczaj jest nacechowane rozpaczliwym wołaniem o pomoc, jest wyzwaniem dla społeczeństwa, stając się inspiracją do jego neutralizowania, a także prowadzenia bardzo trudnej pracy profilaktycznej w zakresie przeciwdziałania takim czynom. Dotyczy to zarówno zrozumienia istoty samobójstwa, jego okoliczności, przyczyn, jak i skutków, a jednocześnie prowadzenia takich oddziaływań o charakterze społecznym, pedagogicznym, psychologicznym, religijnym, moralnym i etycznym, aby likwidować czynniki, które podtrzymują motywację do popełnienia tego czynu.
Downloads
Bibliografia
Arendt H., Eichmann w Jerozolimie. Rzecz o banalności zła, Kraków 1987.
Aszyk P., Bezdroża zła – szkic filozoficzny [w:] Resocjalizacja wobec tajemnicy zła, red. K. Biel, M. Sztuka, Kraków 2010, s. 57–74.
Babbie E., Badania społeczne w praktyce, Warszawa 2007.
Babbie E., Podstawy badań społecznych, Warszawa 2008.
Baranowska M., Wiciak I., Samobójstwa jako przejaw patologii społecznej, „Policja” 2007, nr 4, s. 55–60.
Baron-Cohen S., Teoria zła. O empatii i genezie okrucieństwa, Sopot 2014.
Biel K., Zła resocjalizacja czy resocjalizacja zła [w:] Resocjalizacja wobec tajemnicy zła, red. K. Biel, M. Sztuka, Kraków 2010, s. 133–160.
Bloch-Bogusławska E., Sygit B., Pufal E., Sygit E., Analiza porównawcza samobójstw na terenie województwa kujawsko-pomorskiego w latach 1977–1991 oraz 1991–2006, „Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii” 2008, nr 58, s. 140–144.
Böhler J., Zbrodnie Wehrmachtu w Polsce, Kraków 2009.
Brodniak W.A., Ramowy program zapobiegania samobójstwom w Polsce na lata 2012–2015, Warszawa 2012.
Brodniak W.A., Teorie socjologiczne w perspektywie suicydologii, „Suicydologia” 2015, nr 7, s. 19–30.
Cesarini D., Eichmann. Jego życie i zbrodnie, Zakrzewo 2008.
Czabański A., Profilaktyka postsuicydalna dla młodzieży i jej rodzin, Poznań 2009.
Czarnecka G., Samobójstwo w świetle poglądów na temat rozwoju struktury „ja” [w:] Młodzież w zmieniającym się świecie, red. A. Keplinger, Wrocław 2001, s. 107–116.
Curyło I., Teodycea – naturodycea – historiodycea, „Etyka” 1977, nr 15, s. 31–54.
Czerwińska-Jakimiuk E., Recenzja książki Simona Baron-Cohena, Teoria zła. O empatii i genezie okrucieństwa, Wydawnictwo Smak Słowa, Sopot 2014, „Profilaktyka Społeczna i Resocjalizacja” 2015, nr 28, s. 111–114.
Datner S., Zbrodnie Wehrmachtu na jeńcach wojennych armii regularnych w II wojnie światowej, Warszawa 1964.
Douglas M., Czystość i zmaza. Analiza pojęć nieczystości i tabu, Warszawa 2007.
Durkheim É., Samobójstwo, Warszawa 2006.
Durkheim É., Samobójstwo. Studium z socjologii, Warszawa 2011.
Dubis M., Współpraca szkoły z Policją w zakresie polityki zachowań agresywnych u młodzieży [w:] III Forum socjologów prawa „Prawo i ład społeczny”, red. E. Moczuk, B. Sagan, Rzeszów 2010, s. 162–176.
Gaberle A., Patologia społeczna, Warszawa 1993.
Gmitrowicz A., Makara-Studzińska M., Młodożeniec A., Ryzyko samobójstwa u młodzieży, Warszawa 2015.
Giddens A., Socjologia, Warszawa 2006.
Grzeliński A., Kategoria zła w empiryzmie Davida Hume’a [w:] Koncepcje i problemy filozofii zła, red. R. Wiśniewski, M. Jaranowski, Toruń 2009, s. 13–33.
Helios J., Prawo do śmierci: uwagi na kanwie rozważań o samobójstwie, „Wrocławskie Studia Erazmiańskie” 2013, nr 7, s. 13–37.
Hołyst B., Kryminologia, Warszawa 1999.
Hołyst B., Samobójstwo – przypadek czy konieczność, Warszawa 1983.
Hołyst B., Suicydologia, Warszawa 2002.
Hołyst B., Terroryzm, t. I–II, Warszawa 2014.
Jarosz M., Samobójstwa, Warszawa 1997.
Jarosz M., Samobójstwa dlaczego teraz?, Warszawa 2013.
Jarosz M., Samobójstwa. Ucieczka przegranych, Warszawa 2004.
Jarosz M., Samobójstwa w czasach kryzysu, „Suicydologia” 2015, nr 7, s. 5–17.
Jarosz M., Samozniszczenie. Samobójstwo. Alkoholizm. Narkomania, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1980.
Juszczyk S., Badania jakościowe w naukach społecznych. Szkice metodologiczne, Katowice 2013.
Kołakowski L., Jeśli Boga nie ma, Kraków 1988.
Konferencja: „Analiza problemów społecznych w środowisku funkcjonowania placówek oświatowo-wychowawczych na terenie Gminy Szczucin” organizowana 1 marca 2017 r. w Szczucinie przez Burmistrza Miasta-Gminy Szczucin. W jej trakcie wygłoszono referat przez E. Moczuka Samobójstwa jako problem społeczny. Przyczyny, skutki i możliwości przeciwdziałania.
Legowicz J., Zarys historii filozofii. Elementy doksografii, Warszawa 1983.
Malczewska-Błaszczyk A., Motyw samobójstwa w filmach i serialach, Rzeszów 2017.
Malczewska-Błaszczyk A., Samobójstwa – Polska i świat: wybrane aspekty i zagadnienia, Rzeszów 2017.
Malczewski J., Problemy z prawną kwalifikacją lekarskiej pomocy do samobójstwa (art. 151 k.k.), „Prokuratura i Prawo” 2008, nr 11, s. 20–35.
Malinowska K., Realny i idealny obraz siebie u osób po próbach samobójczych, “Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska” 2007, nr 20, s. 85–100.
Michalska-Suchanek M., Fenomen samobójstwa. Długa historia – krótko opisana, Mikołów 2011.
Milgram S., Posłuszeństwo wobec autorytetu, Kraków 2008.
Miś L., Teoria socjologiczna a praktyka rozwiązywania problemów społecznych [w:] Problemy społeczne w okresie zmian systemowych w Polsce, red. M. Malikowski, Rzeszów 1997, s. 18–35.
Moczuk E., Bajda K., Problemy i zjawiska patologiczne w społeczeństwie tradycyjnym i nowoczesnym. Studium socjologiczno-kryminologiczne, Rzeszów 2015.
Moczuk E., Między patologią a problemami społecznymi. Analiza zagadnienia w odniesieniu do kategorii współczesnej młodzieży [w:] Pedagogiczno-psychologiczne uwarunkowania wybranych zachowań ryzykownych, red. M. Dubis, Lublin 2017.
Musiał A.K., Krwawe upiory, Tarnów 1993.
Nowakowski D., Św. Augustyn a paradox zła, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica” 2010, nr 23, s. 61–88.
Okoń W., Nowy słownik pedagogiczny, Warszawa 1996.
Ostrowska K., Warunki pozytywnej resocjalizacji [w:] Resocjalizacja wobec tajemnicy zła, red. K. Biel, M. Sztuka, Kraków 2010, s. 115–132.
Pietrzak M., Baran J., Podstawy zarządzania. Studia przypadków i inne ćwiczenia aktywizujące, Warszawa 2007.
Pilch T., Bauman T., Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe, Warszawa 2001.
Podgórecki A., Patologia życia społecznego, Warszawa 1969.
Pralong J., Samobójstwo i co dalej, Poznań 2013.
Ringel E., Samobójstwo, apel do innych, Warszawa 1993.
Rosa K., Próby samobójcze. Charakterystyka socjologiczna, Łódź 1996.
Sawicka J., Szulc A., Bachórzewska-Gajewska H., Samobójstwa wśród chorych z zaburzeniami psychicznymi – opisy przypadków, „Psychiatria Polska” 2013, nr 47(1), s. 135–146.
Sarzyński P., Leksykon samobójców, Warszawa 2002.
Siemaszko A., Granice tolerancji. O teoriach zachowań dewiacyjnych, Warszawa 1993.
Stake R., Jakościowe studium przypadku [w:] Metody badań jakościowych, red. N.K. Denzim, Y.S. Lincoln, Warszawa 2009, s. 623–654.
Stecko J., Wychowanie do nienawiści – etyczne podstawy życia codziennego w koncepcji Leszka Kołakowskiego [w:] Nienawiść w życiu publicznym, red. J. Mysona-Byrska, J. Synowiec, Kraków 2015, s. 109–119.
Strumińska-Kutra M., Koładkiewicz I., Studium przypadku [w:] Badania jakościowe. Metody i narzędzia, t. II, red. D. Jemielniak, Warszawa 2012, s. 2–5.
Szymańczak J., Samobójstwa Polaków, „Analizy BAS” 2015, nr 6(126), s. 1–7.
Tokarski J., Obecność zła. O filozofii Leszka Kołakowskiego, Kraków 2016.
Widacki J., Przestępczość i wymiar sprawiedliwości karnej w Japonii, Zarys problematyki, Lublin 1990.
Wysocka E., Doświadczanie życia w młodości – problemy, kryzysy i strategie ich rozwiązywania. Próba opisu strukturalno-funkcjonalnego modelu życia preferowanego przez młodzież z perspektywy pedagogiki społecznej, Katowice 2010.
Yin R.K., Studium przypadku w badaniach naukowych. Projektowanie i metody, Kraków 2015.
Zwoliński A., Samobójstwo jako problem osobisty i publiczny, Kraków 2013.
https://krakow.stat.gov.pl/vademecum/vademecum_malopolskie/portrety_gmin/powiat_dabrowski/szczucin.pdf (2.11.2018).
http://suicydologia.org/o-nas/ (2.11.2018).
http://www.gazetakrakowska.pl/artykul/634401,wrazliwy-czlowiek-i-twardy-glina-tragedia-andrzeja-j (2.11.2018).
http://www.katedra.uksw.edu.pl/nagroda/nagroda_2009/solecka_karczewska.htm (2.11.2018).
http://www.national-geographic.pl/aktualnosci/samobojstwo-ucieczka-przed-swiatem-czy-wolanieo-pomoc (2.11.2018).
http://www.szczucin.eu/funkcje/site-map/20-policjant-samobojstwo (2.11.2018).
https://pl.wikipedia.org/wiki/Miasteczko_Twin_Peaks (2.11.2018).
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zbrodnia_w_Szczucinie_1939 (2.11.2018).
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2018 Rzeszowskie Studia Socjologiczne
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
