Voluntary labor corps from 1958 to 1992: Formation, organizational structure, and tasks in the light of basic legal acts
DOI:
https://doi.org/10.15584/johass.2025.4.9Keywords:
Volunteer Labor Corps, youth employment, labor marketAbstract
The goal of this paper is to characterize the Volunteer Labor Corps across various aspects: oversight and organizational structure, conditions and methods of youth recruitment, scope of duties, tasks, and methods of operation, as well as funding principles (here: sources of funding and equipment for the corps) against the backdrop of events in the country. The lower limit is defined by the year of the resolution of the Council of Ministers from June 13, 1958, on the establishment of corps with goals aligned with the real socialist economy, while the upper limit is set by the year of the regulation of the Council of Ministers from September 8, 1992, sanctioning the adaptation of the Corps to the needs of the market economy.
The analysis was conducted based on the foundational legislation, thus theoretically. The empirical side was omitted, which is the subject of a separate study. The intention was to indicate the programmatic evolution of the OHP, including the shift in the vision of the organization at the turn of the 90s, and the following few years.
The OHP evolved from 1958 to 1992 under the influence of events in the country. It positively contributed to youth employment policy during the era of the Polish People’s Republic and the Third Polish Republic, despite systemic and economic changes. Indeed, until the turning point of the late 1980s and early 1990s, ideological content predominated over economic content in the program, but the latter occupied an important place in the list of tasks. Over time, ideological goals were omitted in legislation.
Downloads
References
Deklaracja Ideowo-Polityczna. Statut Związku Młodzieży Socjalistycznej uchwalone przez Zjazd Konstytucyjny ZMS, Warszawa 25‒27 kwietnia 1957 roku, Komitet Centralny Związku Młodzieży Socjalistycznej Warszawa b.d., s. 12, https:// obc.opole.pl/ Content/12333/PDF/314499.pdf (dostęp: 28.07.2025).
DzU (Dziennik Ustaw) 1936: 72/515; 1948: 12/90; 1958: 36/164; 1961: 32/160; 1974: 24/142; 1986: 21/108; 1987: 2/9; 1990: 44/257; 1991: 95/425; 106/457; 1992: 69/347; 2022; 2025.
MP (Monitor Polski) 1958: 56/322; 1959: 18/80; 1966: 11/75; 1972: 36/199; 1982: 31/267; 1984: 1⁄4; 1989: 3/27.
Ustawa z dn. 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Służb Zbrojnych (DzU 1958: 36/164).
Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej z dn. 5 lutego 1959 r. o uprawnieniach uczestników ochotniczych hufców pracy Związku Młodzieży Socjalistycznej w zakresie odbywania służby wojskowej (MP 1959: 18/80).
Ustawa z dn. 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania (DzU 1961: 32/160).
Uchwała nr 55 Rady Ministrów z dn. 1 marca 1966 r. w sprawie dalszego rozwoju i działalności ochotniczych hufców pracy Związku Młodzieży Socjalistycznej i Związku Młodzieży Wiejskiej (MP 1966: 11/75).
Uchwała nr 185 Rady Ministrów z dn. 30 czerwca 1972 r. w sprawie ochotniczych hufców pracy Związku Młodzieży Socjalistycznej i Związku Młodzieży Wiejskiej (MP 1972: 36/199).
Ustawa z dn. 26 czerwca 1974 r. – Przepisy wprowadzające Kodeks Pracy (DzU 1974: 24/142).
Ustawa z dn. 21 czerwca 1990 r. o uchyleniu ustawy o zasadach udziału młodzieży w życiu państwowym, społecznym, gospodarczym i kulturalnym kraju (DzU 1990: 44/257).
Ustawa z dn. 7 września 1991 r. o systemie oświaty (DzU 1991: 95/425).
Bełdowski B., 1987, Z historii Hufców Budowlanych „Świt” [w:] Kielecki ruch młodzieżowy w służbie ojczyźnie (1957‒1987). Materiały z sesji popularnonaukowej z 20 lutego 1987 r., red. S. Iwaniak, Kielce.
Choniawko A., Związek Młodzieży Socjalistycznej z Partią, choć nie zawsze chętnie https://www.wbc.poznan.pl/Content/527722/Związek-Młodzieży-Socjalistycznej-z-Partią-choć-nie-zawsze-chętnie.pdf (dostęp: 29.07.2025).
Cimała B., 1998, Z początków działalności Ochotniczych Hufców Pracy na Śląsku Opolskim na tle ich rozwoju w Polsce w latach 1958‒1970 [w:] Ochotnicze Hufce Pracy w systemie oświatowo-wychowawczym, red. J. Podgórecki, Opole-Głuchołazy.
Hellwig J., 1998, W kręgu tradycji. OHP jako swoista konstytucja „Służby Polsce” [w:] Rozumienie i zrozumienie OHP. Materiały z Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej nt. Ochotniczych Hufców Pracy w systemie oświatowo-wychowawczym, red. J. Podgórecki, Opole-Głuchołazy.
Holona E., 1998, Geneza i rozwój hufców pracy [w:] Rozumienie i zrozumienie OHP. Materiały z Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej nt. Ochotniczych Hufców Pracy w systemie oświatowo-wychowawczym, red. J. Podgórecki, Opole-Głuchołazy.
Jasiński Z., Nycz E., 2010, Absolwenci Ochotniczych Hufców Pracy. Badania ich losów, pozycji społecznej i zawodowej w społeczeństwie, Opole.
Nycz E., 2010, Ochotnicze Hufce Pracy – zasoby instytucji i przestrzeń oddziaływania na początku XXI wieku [w:] Ochotnicze Hufce Pracy w systemie wsparcia młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym, red. B. Górnicka, K. Neisch, Opole.
Od A do Z o Związku Młodzieży Socjalistycznej, 1964, oprac. A. Pawłowska, M. Jurkowicz, Państwowe Wydawnictwo „Iskry” Warszawa.
Słabińska E., 2008, Łagodzenie skutków bezrobocia w województwie kieleckim w latach 1918‒1939, Kielce.
Słownik organizacji młodzieżowych w Polsce 1918‒1970, red. Z. J. Bolek, S. Jarecka, C. Kozłowski, M. Malinowski, T. Pietrzak, Państwowe Wydawnictwo „Iskry” War szawa 1971.
Szczepańczyk Z., Milczarek J., 1987, Zarys historii Ochotniczych Hufców na Kielecczyźnie [w:] Kielecki ruch młodzieżowy w służbie ojczyźnie (1957‒ 1987). Materiały z sesji popularnonaukowej z 20 lutego 1987 r., red. S. Iwaniak, Kielce.
Związek Młodzieży Wiejskiej, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Zwiazek-Mlodziezy-Wiejskiej;4002342.html (dostęp: 4.08.2025).
Związek Socjalistycznej Młodzieży Polskiej, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/ ZwiazekSocjalistycznej-Mlodziezy-Polskiej;4002436.html (dostęp: 4.08.2025).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
