Warsaw City Council during the autonomization of the Kingdom of Poland (the so-called Wielopolski system) 1861‒1862
DOI:
https://doi.org/10.15584/johass.2026.1.1Keywords:
Kingdom of Poland, agreement, municipal self-government, bourgeoisie, intelligentsiaAbstract
The article deals with the problem of self-government bodies functioning in the Kingdom of Poland in 1861‒1862, based on the example of the capital city of Warsaw. It presents the reasons for the Tsar's political decision to introduce a liberal course in Congress Poland and devices to enable autonomy, which was one of the elements of poviat and city councils. The exemplification of Warsaw made it possible to discern the reactions of Polish public opinion to these institutions, along with the presentation of the scale of social activity in the form of involvement in the work of local government bodies. The issues raised by city councils were also characterized, paying special attention to the degree of approval of their resolutions by the government administration.
Downloads
References
Archiwum Państwowe w Kielcach (APK), Archiwum Ordynacji Myszkowskiej (AOM), sygn. 169, 178, 245, 246, 1545.
Korespondencja Namiestników Królestwa Polskiego z roku 1861. Materiały i dokumenty, 1973, red. S. Kieniewicz, I. Miller, Wrocław.
Korespondencja Namiestników Królestwa Polskiego z lat 1861‒1863. Materiały i dokumenty, 1973, red. S. Kieniewicz, I. Miller, Wrocław.
Raporty polityczne konsulów generalnych Francji w Warszawie 1860‒1864, 1965, oprac. I. Koberdowa, Wrocław.
Baranowski I., 1923, Pamiętniki, Księgarnia Goeberthnera i Wolffa, Poznań.
Mickiewicz W., 1927, Pamiętniki, t. 2, Wydawnictwo Goeberthnera i Wolffa, Warszawa.
Szpadkowski T., 1969, Zapiski warszawskie, oprac. A. i T. Szarotowie, Ossolineum, Wrocław.
Zamoyska J., 1961, Wspomnienia, oprac. M. Czapska, Wydawnictwo Gryf, Londyn.
Żmichowska N., 1960, Listy, t. 2: Rozdroża, oprac. M. Romankówna, Ossolinem, Wrocław.
Aleksander Wielopolski. Próba ustrojowej rekonstrukcji Królestwa Polskiego 1861‒1862, 2012, red. L. Mażewski, von Borowiecky, Radzymin.
Kieniewicz S., 1962, Między ugodą a rewolucją. Andrzej Zamoyski w latach 1861‒1862, PWN, Warszawa.
Kieniewicz S., 1972, Powstanie styczniowe, PWN, Warszawa.
Kieniewicz S., 1976, Warszawa w latach 1795‒1914, PWN, Warszawa.
Kieniewicz S., 1983, Warszawa w powstaniu styczniowym, Wiedza Powszechna, Warszawa.
Koberdowa I., 1962, Wielki Książę Konstanty w Warszawie 1862–1863, PWN, Warszawa.
Kołodziejczyk R., 1979, Miasta, mieszczaństwo, burżuazja w Polsce w XIX w. Szkice i rozprawy historyczne, PWN, Warszawa.
Korotyński A., 1906, Dawne rady miejskie i powiatowe, Księgarnia Goeberthnera i Wolffa, Kraków.
Petrozolin-Skowrońska B., 1997, Przed tą nocą, PWN, Warszawa.
[Raczyński R.], 1863, Margrabia Wielopolski i reformy rządu rosyjskiego, nakładem J.K. Żupańskiego, Poznań.
Stankiewicz Z., 1967, Dzieje wielkości i upadku Aleksandra Wielopolskiego, Wiedza Powszechna, Warszawa.
Stępień M., 1968, Narcyza Żmichowska, PIW, Warszawa.
Straty bibliotek i archiwów warszawskich w zakresie źródeł historycznych, 1956, t. 2, red. P. Bańkowski, PWN, Warszawa.
Żor A., 2005, Ropucha. Studium odrzucenia, Wydawnictwo Marszałek, Toruń.
Caban W., 2011, Rady miejskie i powiatowe w guberni radomskiej w latach 1861‒1863 [w:] Powstanie styczniowe. Polacy i Rosjanie w XIX wieku, Wybór studiów z okazji czterdziestolecia pracy naukowej i 65. rocznicy urodzin, red. L. Michalska-Bracha, S. Wiech, J. Legieć, Wydawnictwo UJK, Kielce.
Cegielski J., 1971, Polityka budowlano-mieszkaniowa w Warszawie 1815‒1864 [w:] Warszawa XIX wieku: 1795‒1918, z. 2, red. R. Kołodziejczyk, PWN, Warszawa.
Koberdowa I., 1961, Warszawska Rada Miejska 1861‒1863, „Rocznik Warszawski”, nr 2.
Ramotowska F., 1967, U źródeł tzw. reform Wielopolskiego [w:] Wiek XIX. Prace ofiarowane Stefanowi Kieniewiczowi w 60. rocznicę urodzin, red. B. Grochulska, B. Leśnodorski, A. Zahorski, PWN, Warszawa.
Sobczak J., 1999, Próba polsko-rosyjskiego pojednania u schyłku XIX stulecia [w:] Między irredentą a kolaboracją. Polacy wobec obcych władz i systemów politycznych, red. S. Kalembka, N. Kasparek, Wydawnictwo UWM, Olsztyn.
Stankiewicz Z., 1990, Ziemiaństwo wobec systemu Wielopolskiego [w:] Powstanie styczniowe 1863‒1864. Wrzenie. Bój. Europa. Wizje, red. S. Kalembka, PWN, Warszawa.
Strumiński J., 1952, Rady miejskie i powiatowe w Królestwie Polskim (1861‒1863), „Czasopismo Prawno-Historyczne”, t. 4.
Trąbski M., 2014, Działalność Rady Miejskiej Częstochowy w latach 1861‒1862, w świetle listu do Aleksandra hr. Wielopolskiego [w:] Powstanie styczniowe w regionie częstochowskim i w województwie kaliskim (1863‒1864), red. M. Trąbski, N. Morawiec, R.W. Szwed, Wydawnictwo Taurus, Częstochowa.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Rzeszów University Press

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
