Zakochani w słowiku: poezja Józefa Bohdana Zaleskiego w opracowaniu wokalnym Marcelego Madejskiego
DOI:
https://doi.org/10.15584/galiciana.2025.4.12Słowa kluczowe:
Józef Bohdan Zaleski, Marceli Madejski, vocal lyrics, Lviv composer, ornithonyms, Biedermeier, Galician cultureAbstrakt
The poetry of Józef Bohdan Zaleski (1802–1886) was particularly popular in professional and amateur circles of musicians in mid-nineteenth-century Galicia. The poems of the bright representative of the „Ukrainian school” in Polish literature received a diverse sound frame in chamber and vocal works. The approaches to the selection of poetic texts and their musical interpretation reveal the artistic preferences of the Galician intelligentsia.
Literary images of the cultural frontier captured the imagination of the Lviv lawyer Marceli Madejski (1822–1886). The idyllic world of the nightingale land, sung by the poet, became especially close to the amateur composer. M. Madejski's vocal miniatures „Never”, „Triplets”, „In Love”, „What I Saw”, „Recollection”, „At the Crossroads” reveal a wide range of human feelings, dominated by nostalgia and dream. Musical means express the emotional state of the lyrical hero of Zaleski's poems.
Downloads
Bibliografia
Adamski J., Bohdan Zaleski w poezyi. Poznań 1887, 75 s., https://polona.pl/preview/509fc7b5-5ec2-4909-9edd-b8011fab8be3 (30.01.22).
B.a., Doniesienia literackie, „Biblioteka Warszawska” 1852, t. 2, s. 373.
B.a., Korespondencye, „Słowo” 1883, nr 73 (16 III), s. 2.
B.a., Kronika, „Gazeta Lwowska” (Dodatek Tygodniowy) 1854, nr 87, s. 358.
B.a., Obwieszczenie, „Nowiny” 1855, nr 50, s. 8.
B.a., Przewodnik, „Dziennik Literacki” 1857, nr 98, s. 909.
Dunina L., O muzyce w Polsce, „Dziennik Literacki” 1854, nr 36, s. 282.
Gradkowski H., Debiut romantyka – Józef Bohdan Zaleski [w:] Debiuty Mickiewicza, debiuty romantyków, red. Ł. Jarosław, Z. Łukasz. Kraków 2021, s. 395‒407.
Jakubowski A., Wspomnienia polskiego wygnańca, przekład, wstęp, redakcja tomu J. Ławski, P. Oczko, Białystok 2013.
Kijanowska-Kamińska L., Twórczość Marcelego Madejskiego w kontekście lwowskiego Biedermeiera [w:] Wokalistyka w Polsce i na świecie, t. 8, red. E. Sąsiadka, Wrocław 2013, s. 218–240.
Madejski M., Pieśni Bohdana Zaleskiego ułożone w muzykę z towarzyszeniem fortepianu: „Nigdyż?”, „Tryolety”, „Zakochana”, „Co ja widział”, Lwów 1862, https://academica.edu.pl (31.01.22).
Madejski M., Piosnki na głos „mezzo-soprano” z towarzyszeniem fortepianu: Wspomnienie; Modlitwy moje; Kukułka, Lwów 1860, https://vmirror.imslp.org/files/imglnks/usimg/b/bf/ IMSLP781459-PMLP (31.01.22).
Madejski M., Tryolety, Dodatek muzyczny do: „Ruch Muzyczny” 1857, nr 22, s. 4.
Mickiewicz A., Do B…Z..., Poezje, Lwów 1929, s. 208.
Nowicka E., Dwa wiersze o słowiku: Adam Mickiewicz i Bohdan Zaleski, „Pamiętnik Literacki” 1992, t. 83/3, s. 45‒60.
Piątkowski C., Ukraina i Kozacy w poetyckiej reminiscencji polskiego romantyka. O stylu dumek historycznych Bohdana Zaleskiego, „Stylistyka” 2015, t. XXIV, s. 211‒228.
Stelmaszczyk-Świontek B., O poezji Bohdana Zaleskiego z lat emigracji: tradycja sentymentalna w romantyzmie polskim, „Pamiętnik Literacki” 1981, t. 72/3. s. 107‒148.
Stelmaszczyk-Świontek B., Sentymentalny romantyk z Ukrainy: (warszawskie początki kariery literackiej Józefa Bohdana Zaleskiego), „Prace Polonistyczne / Studies in Polish Literature” 1976, t. 32, s. 157‒177.
Tomaszewski W., Literatura do śpiewania. Nuty z tekstem w ofercie wydawców na ziemiach polskich
w latach 1801–1875 [w:] Sztuka edycji, t. 4, red. M. Lutomierski, Toruń 2013, s. 67‒73.
Zaleski J.B., Śpiew poety, „Dziennik Warszawski” 1825, t. 1 (czerwiec–sierpień), s. 34.
Zaleski J.B., Wybór poezyj, wstęp i oprac. B. Stelmaszczyk-Świontek, wybór, komentarz C. Gajkowska, Wrocław 1985, s. 17‒20.
Бернацька-Гловаля Е., Польська аматорська пісня ХІХ ст. у львівському культурномистецькому континуумі, „Наукові збірки Львівської національної музичної академії імені М.В. Лисенка. Музикознавчий Універсум” 2017, Вип. 40, s. 119‒133.
Жмуркевич З., Європейський бідермаєр і галицька музика ХІХ століття, „Студії мистецтвознавчі. Театр. Музика. Кіно” cz. 6 (10), s. 48–53.
Колесса О., Українські народні пісні в поезіях Богдана Залєского [w:] Записки наукового Товариства ім. Т. Г. Шевченка, t. 1, Львів 1892, s. 124–208.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Musica Galiciana. Kultura muzyczna Galicji w kontekście stosunków polsko-ukraińskich
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
