Lwowskie egzemplarze oper i operetek – cenne źródło do historii teatru
DOI:
https://doi.org/10.15584/galiciana.2025.19.4Słowa kluczowe:
Biblioteka Teatru Lwowskiego, Biblioteka Śląska, egzemplarz teatralny, libretto, opera, operetka, Tadeusz Skalski, teatr lwowskiAbstrakt
Artykuł omawia wybrane egzemplarze oper i operetek (libretta) z unikatowej kolekcji Biblioteki Teatru Lwowskiego, przechowywanej w Bibliotece Śląskiej w Katowicach. Przedstawiono historię tego szczęśliwie zachowanego zbioru. Opisano kilka najstarszych manuskryptów z czasów dyrekcji Jana Nepomucena Kamińskiego oraz egzemplarze reżyserskie i inspicjenckie z II połowy XIX wieku. Najwięcej miejsca poświęcono egzemplarzom z adnotacjami aktora, śpiewaka i reżysera Tadeusza Skalskiego, które są dziś bezcennym źródłem do poznania XIX-wiecznej techniki teatralnej. Omówiono także nieliczne zapisy nutowe, które zachowały się w lwowskim zbiorze.
Downloads
Bibliografia
Błaszczyk L.T., Dyrygenci polscy i obcy w Polsce działający w XIX i XX wieku, Kraków 1964.
„Cagliostro w Wiedniu”, „Dziennik Polski” 1891, nr 126, s. 3.
Dąbrowski B., Na deskach świat oznaczających, t. 1, Kraków 1978.
Elsner J., Król Łokietek czyli Wiśliczanki opera w dwóch aktach, wydał G. Zieziula (Monumenta Musicae in Polonia. Seria E. Opera Selecta), Warszawa 2019.
„Goniec i Iskra” 1890, nr 2, s. 5; 1892, nr 16, s. 6.
Hahn W., W sprawie polskich zbiorów teatralnych, „Odrodzenie” 1946, nr 11, s. 9.
Hałabuda S., Teatr Miejski we Lwowie za dyrekcji Ludwika Hellera w latach 1906–1918, Kraków 2018 [niedrukowany repertuar].
I.N., Teatr dla szerokich mas, „Trybuna Robotnicza” 1945, nr 192, s. 3.
Inwentarz rękopisów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, t. II, Wrocław 1949.
Jarząbek-Wasyl D., Maresz B., Archiwum teatru XIX wieku. Ludzie, dokumenty, historie, Kraków 2019.
Karasowski M., Rys historyczny opery polskiej z końca epoki panowania Stanisława Augusta aż do dni naszych, „Biblioteka Warszawska” 1858, t. 2, s. 94–122.
Koller J., Największa teatralna biblioteka polska, „Odrodzenie” 1946, nr 3, s. 5.
Kreczmar J., Losy lwowskiej biblioteki teatralnej, „Odrodzenie” 1946, nr 15, s. 9.
Linert A., Teatr śląsko-lwowski [w:] Niezwykła więź Kresów wschodnich i Zachodnich. Wpływ lwowian na rozwój nauki i kultury na Górnym Śląsku po 1945 roku, red. K. Heska-Kwaśniewicz, A. Ratuszna, E. Żurawska, Katowice 2012, s. 120–134.
Maresz B., Biblioteka Teatru Lwowskiego. Inwentarz kolekcji egzemplarzy teatralnych (rękopisów, maszynopisów i druków) ze zbiorów Biblioteki Śląskiej w Katowicach, cz. 1: sygnatury BTLw 1 – BTLw 1500, Katowice 2004.
Maresz B., Biblioteka Teatru Lwowskiego. Inwentarz kolekcji egzemplarzy teatralnych (rękopisów, maszynopisów i druków) ze zbiorów Biblioteki Śląskiej w Katowicach, cz. 2: sygnatury BTLw 1501 – BTLw 3200, Katowice 2010.
Maresz B., Musialik A., Solarz L., Biblioteka Teatru Lwowskiego. Inwentarz kolekcji egzemplarzy teatralnych (rękopisów, maszynopisów i druków) ze zbiorów Biblioteki Śląskiej w Katowicach, cz. 3: sygnatury BTLw 3201 – BTLw 5987, Katowice 2019.
Maresz B., Szydłowska M., Repertuar teatru polskiego we Lwowie 1886–1894, Kraków 1993.
Maresz B., Szydłowska M., Repertuar teatru polskiego we Lwowie. Teatr Miejski pod dyrekcją Tadeusza Pawlikowskiego 1900–1906, Kraków 2005.
Marszałek A., Repertuar teatru polskiego we Lwowie 1881–1886, Kraków 1993.
Marszałek A., Repertuar teatru polskiego we Lwowie 1864–1875, Kraków 2003.
Matwijów M., Walka o lwowskie dobra kultury w latach 1945–1948, Wrocław 1996.
[Meliński S.] (ms.), „Kurier Lwowski” 1890, dodatek do nr 271, s. 2–3.
[Meliński S.] (ms.), Operetka, „Kurier Lwowski” 1891, nr 126, s. 5.
[Meliński S.] (ms.), Operetka Lecocq’a, „Kurier Lwowski” 1892, nr 141, s. 5.
[Niewiadomski S.] (n), „Gazeta Lwowska” 1890, nr 228, s. 3–4.
Osadcia O., Spuścizna kompozytorska Józefa Elsnera i Karola Mikulego [w:] Musica Galiciana, t. XIII, red. G. Oliwa, Rzeszów 2012, s. 225–231.
[Poliński R.] R.P., „Przegląd Polityczny, Społeczny i Literacki” 1890, nr 225, s. 3.
[Poliński R.] (r*), Z teatru, „Przegląd Polityczny, Społeczny i Literacki” 1891, nr 105, s. 3.
[Rajchman A.] Mef., Tadeusz Skalski, „Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne” 1895, nr 15, s. 174.
Słownik biograficzny teatru polskiego 1765–1965, Warszawa 1973.
(St.W.), Kilka uwag ex re drugiego przedstawienia „Romea i Julii”, „Dziennik Polski” 1891, nr 78, s. 3.
Szach perski we Lwowie, „Kurier Lwowski” 1905, nr 163, s. 6.
Wypych-Gawrońska A., Literatura w operze. Adaptacje dramatyczno-muzyczne utworów literackich w Polsce do 1918 roku, Częstochowa 2005.
Wypych-Gawrońska A., Lwowski teatr operowy i operetkowy w latach 1872–1918, Kraków 1999.
Biblioteka Teatru Lwowskiego, https://www.sbc.org.pl/dlibra/collectiondescription/218 (1.07.2025).
Henryk Jarecki, https://portalmuzykipolskiej.pl/pl/osoba/4207-henryk-jarecki (1.07.2025).
Teatry we Lwowie 1789–1945, http://sowiniec.nazwa.pl/public_html/dramat_l/php/dl_form.php?title=szkalmierzanki&dzial=2&ID2=2&sort=ID%20DESC&s=1 (1.07.2025).
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Musica Galiciana. Kultura muzyczna Galicji w kontekście stosunków polsko-ukraińskich
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
