Rozwój proekologicznej energetyki w Polsce
Słowa kluczowe:
ekologiczne źródła energii, proekologiczny rozwój energetyki, OZE, prosumpcja, dekarbonizacjaAbstrakt
Polska znajduje się w fazie dostosowywania gospodarki do wyzwań transformacji energetycznej i klimatycznej. Koncepcja transformacji zakłada ograniczenie produkcji energii ze źródeł emitujących gazy cieplarniane w tym CO2. Sektor energetyczny jest głównym sektorem znajdującym się w koncepcji Europejskiego Zielonego ładu. W UE do 2030r. założono osiągniecie 30% udziału energii produkowanej z OZE. W sytuacji Polski oznacza to bardzo duże zobowiązania w procesie ograniczania produkcji energii z wysoko emisyjnych źródeł konwencjonalnych. Będzie to znaczyło przyspieszenie rozwoju produkcji ze źródeł ekologicznych, w tym: farm wiatrowych, fotowoltaicznych i wytwarzania energii z biogazu oraz biomasy. Niezbędnym będzie uruchomienie produkcji z energii jądrowej.
Wobec powyższego w artykule przywołano dokumenty kształtujące politykę energetyczną Polski tj.: Polityka Energetyczna Polski do 2040, Koncepcja Rozwoju Kraju 2050. Celem artykułu jest ukazanie rozwoju proekologicznej energetyki w Polsce, dostosowywanie jej do wymogów zrównoważonego rozwoju: przedstawienie tendencji w energetyce polskiej w latach 2020-2025 oraz prezentacja trendów rozwoju wytwarzania i dystrybucji energii w Polsce do 2040 roku. W pracy postawiono następujące pytania badawcze:
- Które odnawialne źródła energii znajdują zastosowanie w Polsce?
- Czy wdrażanie proekologicznej polityki nie zagraża bezpieczeństwu energetycznemu?
- W jaki sposób prosumpcja energii elektrycznej wpisuje się w proekologiczny rozwój energetyczny polskiej?
Po przeprowadzonej analizie odpowiedzi na pytania badawcze są natępujące:
- W badanym okresie 2020-2025 wykorzystywane są zarówno źródła ekologiczne wytwarzające z biomasy, biogazu, grawitacyjne jak i ze słońca i z wiatru. Najbardziej dynamicznie rozwija się energetyka z fotowoltaiki. Pozostałe źródła mają stosunkowo niewielką moc zainstalowaną. Obserwuje się też spadek produkcji i mocy zainstalowanej w elektrowniach węglowych.
- W badanym okresie 2020-2025 najbardziej dynamicznie rozwija się wytwarzanie energii w instalacjach fotowoltaicznych. Są one najbardziej zależne od warunków pogodowych, pory dnia i pory roku i mają bardzo dużą moc zainstalowaną. Charakter ich pracy powoduje bardzo dużą nadprodukcję lub niedobór energii w systemie energetycznym w bardzo krótkim czasie. Niesie to za sobą duże ryzyko utrzymania właściwych parametrów jakościowych energii. W skrajnym przypadku może prowadzić do balckoutu. Jest to poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski.
- Prosumpcaja w Polsce jako zjawisko wpisuje się w rozwój proekologicznej energetyki oczywiście pozytywnie. Gorzej z wykonaniem. W Polsce mamy doczynienia z niekontrolowanym przyrostem ilości instalacji PV, pozostałe OZE rozwijają się stosunkowo wolno. Ustawowo niemalże zablokowano budowę farm wiatrowych, które należy traktować jako dużo bardziej niezależne od pogody niż instalacje solarne. Biomasa i biogaz są również mało popularne a są całkowicie niezależne od pogody.
W artykule posłużono się metodą analityczno-syntetyczną. Przeanalizowano dostępne dane dotyczące zarówno wymiaru teoretycznego, jak i praktyki funkcjonowania systemu energetycznego w Polsce.
Stwierdzono, że przed polską energetyką stoi wiele wyzwań i problemów do rozwiązania. Podejmowane działania pomimo, że są kosztowne, są niezbędne dla osiągnięcia celu jakim jest życie w środowisku wolnym od zanieczyszczeń, bez efektów globalnego ocieplenia w stanie wykluczającym ryzyko „ubóstwa energetycznego”.
Downloads
Bibliografia
Agencja Rynku Energii / Energy Market Agency. Statistical data. Retrieved from: https://www.are.waw.pl/badania-statystyczne/prezentacja-wybranych-danych (2025.09.17).
Bożyk, P. (2013). Modele i scenariusze bezpieczeństwa energetycznego. In: P. Bożyk (ed.), Bezpieczeństwo energetyczne Polski w ujęciu autonomicznym i zintegrowanym z Unią Europejską (pp. 28–40).Warszawa: Akademia Biznesu i Finansów Vistula.
Brundtland, G. (ed.). (1987). Our Common Future: The World Commission on Environment and Development. Oxford: Oxford University Press.
Całus, D., Flasza, J., Szczepański, K., Michalski, A., Luft, R. (2016). Możliwości i horyzonty ekoinnowacyjności. Energetyka odnawialna i magazynowanie energii. Radom: Instytut Naukowo-Wydawniczy “Spatium”.
Czuma, Ł., Jarosz, A. (1998). Doktryny ekonomiczna. Rzeszów: Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej.
Energetyka, Dystrybucja, Przesył PTPiREE 35 lat. Retrieved from: https://ptpiree.pl/wp-content/uploads/2025/07/raport_ptpiree_2025.pdf (2025.09.17.).
Europejski Zielony Ład. Retrieved from: https://www.gov.pl.pl/web/rolnictwo/europejski-zielony-lad (2025.09.17.).
Godlewska-Majkowska, H., Wachowiak, P., Strojny, M., Majewski, B. (ed.).(2020). Raport SGH i Forum Ekonomicznego 2020. Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
Gryz, J., Podraza, A., Ruszel, M. (2018). Bezpieczeństwo energetyczne. Warszawa: PWN, Warszawa.
Jabłoński, K. (2023). Rynek energii i mocy oraz znaczenie strony popytowej dla polskiego systemu elektroenergetycznego, wirtualne elektrownie. In: K. Jabłoński (ed.), Wyzwania kształtujące przyszłość zrównoważonej energetyki. SKN Energetyki na Forum Ekonomicznym. Retrieved from: http://skne.pl/1_93_forum-ekonomiczne.html (2025.09.17).
Jelly, N. (2022). Energetyka odnawialna. Warszawa: PWN.
Koncepcja Rozwoju Kraju 2050. Retrieved from: https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/zapoznaj-sie-z-projektem-krk-2050 (2025.09.17).
Marszałek, M. (2018). Normatywne uwarunkowania procesu wdrażania transformacji energetycznej w Polsce na podstawie polityk energetycznych UEW i Polski oraz wobec zagrożeń i wyzwań unijnego wewnętrznego rynku. Polityka i Społeczeństwo, 1, 64–76.DOI: 10.15584/polispol.2018.1.5.
Mohammad, T., Bolton, K., Wong, J., Pandey, A. (2019). Sustainable resource recovery and zero waste approaches. Amsterdam: Elsevier.
Myślecki, W. (2018). Jak rozumieć zrównoważony rozwój sektora energetycznego w Polsce? In: M. Wąsowicki (ed.), Kierunki zrównoważonego rozwoju energetyki w Polsce (pp. 17–23). Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej.
Polityka Energetyczna Polski do 2040 (PEP2040). Retrieved from: https://www.gov.pl/web/klimat/polityka-energetyczna-polski (2025.09.17.).
Raport Transformacja Energetyczna w Polsce. Retrieved from: https://ungc.org.pl/wp-content/uploads/2024/06/Transformacja_energetyczna_w_Polsce.pdf (2025.09.17.).
Rifkin, J. (2012). Trzecia rewolucja przemysłowa. Katowice: Sonia Draga.
Sobierajski, M. (2017). Przebudowa węglowych i gazowych gminnych ciepłowni w źródła ko generacyjne. In: Kierunki zrównoważonego rozwoju energetyki w Polsce. Retrieved from: https://iati.pl/seminarium-nakukowo-techniczne-kierunki-zrownazonego-rozowju-energetyki-w-polsce (2025.09.17).
Sobik, B. (2023). Wyzwania transformacji energetycznej, polityki energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego Polski. In: K. Jabłoński, G. Wojtkowska-Łodej (eds.), Wyzwania kształtujące przyszłość zrównoważonej energetyki w Polsce (pp. 10–22). Warszawa: Oficyna Wydawnicza SGH.
Szczerbowski, R. (2013). Bezpieczeństwo i praca elektrowni jądrowych w systemie elektroenergetycznym. In: P. Kwiatkiewicz (ed.), Bezpieczeństwo energetyczne – surowce kopalne vs alternatywne źródła energii (pp. 204–212). Poznań: Wydaw. Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa.
Zacharski, P., Chędożko, M. (2021). Wrażliwość sektora energetycznego na zmiany klimatu, adaptacja sektora. In: D. Całus, M. Sołtysik, A. Michalski (eds.), Możliwości i horyzonty ekoinnowacyjności. Wyzwania transformacji energetycznej i klimatycznej (pp. 272–287). Radom: Instytut Naukowo-Wydawniczy “Spatium”.
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Uniwersytet Rzeszowski

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.