Historia i cywilizacja – determinanty sytuacji Kresów południowo-wschodnich w latach 1939–1945

Autor

  • Renata Pomarańska Uniwersytet Rzeszowski

Słowa kluczowe:

Kresy południowo-wschodnie, nacjonalizm ukraiński, teoria podłoża historycznego, teoria cywilizacji

Abstrakt

Ludobójstwo ludności polskiej na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej dokonane przez OUN-UPA w czasie II wojny światowej ciągle stanowi nierozwiązany problem. Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, co było przyczyną okrucieństwa masowych mordów na ludności polskiej Wołynia i Małopolski Wschodniej. Pomocne w wyjaśnieniu tej kwestii okazały się dwie teorie: teoria podłoża historycznego Ludwika Krzywickiego i Kazimierza Dobrowolskiego oraz teoria cywilizacji Feliksa Konecznego. Pozwoliły one ustalić, że historia i cywilizacja były dwoma czynnikami determinującymi krwawe wydarzenia na Kresach południowo-wschodnich II Rzeczypospolitej. Warunkowały one kształtowanie się ukraińskiego podłoża, na którym mógł się rozwinąć skrajny nacjonalizm. Zagadnienie to powinno stać się przedmiotem dalszych poszukiwań badawczych przez historyków, politologów i socjologów.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Bezat P., Teoria cywilizacji Feliksa Konecznego, Krzeszowice 2002.

Brak autora, Pamiątki polskie z różnych czasów przez Eu...go Heleniusza, Kraków 1882.

Brak autora, Tajna historia Mongołów, tłum. S. Kałużyński, Warszawa 1970.

Brak autora, Z dziejów hajdamaczyzny, Warszawa 1905.

Blicharski Cz., Petruniu, ne ubywaj mene!, Biskupice 1988.

Długołęcki W., Batoh 1652, Warszawa 2008.

Dobrowolski K., Badania historyczno-terenowe. Zagadnienia rekonstrukcji procesów historycznych na podstawie materiałów terenowych, „Sprawozdania z Czynności i Posiedzeń Polskiej Akademii Umiejętności”, nr 6, Kraków 1952, s. 424–429.

Dobrowolski K., Studia z pogranicza historii i socjologii, Wrocław 1967.

Doncow D., Nacjonalizm, Londyn 1966.

Ekscerpt z manuskryptu własnej ręki najjaśniejszego Króla J. Mci śp. Jana Trzeciego [w:] Pisma do wieku i spraw Jana Sobieskiego, zebr. i wyd. F. Kluczycki, Kraków 1880.

Iwanowski E., Rozmowy o polskiej koronie, Kraków 1873.

Kałużyński S., Dawni Mongołowie, Warszawa 1983.

Koneczny F., Dzieje Rosji, Komorów 1997.

Koneczny F., O wielości cywilizacji, Kraków 1935.

Kossak-Szczucka Z., Pożoga, Katowice–Cieszyn 1990.

Krzywicki L., Idea a życie, Warszawa 1957.

Krzywicki L., Studia socjologiczne: wybór, Warszawa 1951.

Kulińska L., Działalność terrorystyczna i sabotażowa nacjonalistycznych organizacji ukraińskich w Polsce w latach 1922–1939, Kraków 2009.

Kuriański M., Feliksa Konecznego (1862–1949) charakterystyka siedmiu cywilizacji, część I: Cywilizacje starożytne, „Legnickie Studia Teologiczno-Historyczne”, R. X 2011, nr 1 (18), s. 104–130.

Policzczuk W., Gwałt na prawdzie. O zbrodniach OUN Bandery, Toronto 2003.

Prus E., Hulajpole – burzliwe dzieje kresów ukrainnych, Wrocław 2003.

Rawita-Gawroński F., Historya ruchów hajdamackich, Lwów 1899.

Rawita-Gawroński F., Kozaczyzna ukrainna w Rzeczypospolitej Polskiej do końca XVIII-go wieku. Zarys polityczno-historyczny, Warszawa 1922.

Serczyk W.A., Hajdamacy, Kraków 1972.

Serczyk W.A., Historia Ukrainy, Wrocław 2009.

Wieliczka-Szarkowa J., Czarna księga Kresów, Kraków 2011.

Pobrania

Opublikowane

2019-12-15

Jak cytować

Pomarańska, R. (2019). Historia i cywilizacja – determinanty sytuacji Kresów południowo-wschodnich w latach 1939–1945. Rzeszowskie Studia Socjologiczne, 12(12), 51–68. Pobrano z https://journals.ur.edu.pl/rss/article/view/13517

Numer

Dział

Artykuły