Oddziaływanie tradycji republikańskiej na funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego w Polsce na przykładzie wybranych programów Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego
Słowa kluczowe:
połeczeństwo obywatelskie, tradycja republikańska, partycypacja społeczna, Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa ObywatelskiegoAbstrakt
Celem niniejszego artykułu jest próba ukazania tradycji republikańskiej jako zbioru użytecznych koncepcji odnoszących się do problematyki funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego w Polsce. Jest to szczególnie istotne, gdyż wielu badaczy postrzega ją jako tradycję, która jedynie uzupełnia podejście liberalne. Oddziaływanie tradycji republikańskiej na polskie społeczeństwo obywatelskie ukazane zostało na przykładzie czterech programów rządowych ustanowionych przez władze Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich, Fundusz Inicjatyw Obywatelskich, Korpus Solidarności oraz Rządowy Program Wsparcia Rozwoju Organizacji Harcerskich i Skautowych opisane zostały z zastosowaniem koncepcji Arystotelesa, Marcusa Cycerona, Niccolo Machiavelliego oraz Jeana Jacquesa Rousseau. Bez wątpienia tradycja republikańska wymagałaby szerszego omówienia, jednakże ze względu na ramy publikacji postanowiono ograniczyć liczbę zaprezentowanych koncepcji.
Downloads
Bibliografia
Arystoteles, Dzieła wszystkie. Państwo, Warszawa 2001.
Bielski K.T., Idea społeczeństwa obywatelskiego w XXI w. – wpływ Internetu na jego rozwój w Polsce [w:] Współczesny wymiar społeczeństwa obywatelskiego, red. A. Wojtaszak, A. Krawcewicz, Szczecin 2016, t. 2, s. 43–60.
Bożewicz M., Aktywność Polaków w organizacjach obywatelskich, Warszawa 2020.
Charycka B., Gumkowska M., Rok w pandemii. Raport z badań organizacji pozarządowych, Warszawa 2021.
Cyceron M.T., O państwie. O prawach, Kęty 1999.
Czerwiński K., Tradycja republikańska i jej znaczenie dla współczesnej edukacji obywatelskiej, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia” 2017, vol. XXX, nr 3, s. 45–57.
Długosz P., Trauma pandemii COVID-19 w polskim społeczeństwie, Warszawa 2021.
Dzwończyk J., Społeczeństwo obywatelskie a globalizacja [w:] Globalizacja – nieznośne podobieństwo? Świat i jego instytucje w procesie uniformizacji, red. B. Krauz-Mozer, P. Borowiec, Kraków 2008, s. 335–355.
Grzonka B., Szostok P., O znaczeniu sprawnej komunikacji lokalnej dla budowania społeczeństwa obywatelskiego [w:] Między ideą, pasją a działaniem. Księga jubileuszowa dedykowana dr. hab. Marianowi Mitrędze, red. P. Grzywna, J. Lustig, N. Stępień-Lampa, B. Zasępa, Katowice 2017, s. 328–341.
https://niw.gov.pl/nasze-programy/ [dostęp: 14.12.2021].
https://niw.gov.pl/nasze-programy/korpus-solidarnosci/ [dostęp: 14.12.2021].
https://niw.gov.pl/nasze-programy/nowefio/ [dostęp: 14.12.2021].
https://niw.gov.pl/nasze-programy/program-wsparcia-harcerstwa/ [dostęp: 14.12.2021].
https://niw.gov.pl/nasze-programy/proo/ [dostęp: 14.12.2021].
Kietlińska K., Rola trzeciego sektora w społeczeństwie obywatelskim, Warszawa 2010.
Kromolicka B., Kondycja społeczeństwa obywatelskiego [w:] Zagrożenia człowieka i idei sprawiedliwości społecznej, red. T. Pilch, T. Sosnowski, Warszawa 2013, t. 1, s. 41–61.
Krzyminiewska G., Społeczeństwo obywatelskie w Polsce a zagrożenia rozwoju społeczno-gospodarczego kraju [w:] Społeczeństwo obywatelskie w Polsce a instytucjonalna rzeczywistość demokracji w jednoczącej się Europie, red. A. Chodubski, L. Kacprzak, Piła 2010, s. 247–262.
Lewandowski A., Republikanizm a współczesne pojmowanie społeczeństwa obywatelskiego, „Dialogi Polityczne” 2008, nr 9, s. 203–215.
Machiavelli N., Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Liwiusza, Warszawa 2009.
Masłyk T., Obywatel w społeczeństwie informacyjnym, Kraków 2010.
Misztal W., Dialog obywatelski we współczesnej Polsce, Lublin 2011.
Pawlus T., Geneza społeczeństwa obywatelskiego [w:] Społeczeństwo obywatelskie. Wybrane aspekty jego tworzenia (kontekst historyczny i współczesny), red. Ł. Kabzińska, Olsztyn 2014, s. 23–51.
Pietrzak E., Społeczeństwo obywatelskie globalne czy transnarodowe? [w:] Współczesny wymiar społeczeństwa obywatelskiego, red. A. Wojtaszak, A. Krawcewicz, Szczecin 2016, t. 1, s. 11–23.
Sułek A., Doświadczenie i kompetencje obywatelskie Polaków [w:] Diagnoza społeczna 2009, red. J. Czapiński, T. Panek, Warszawa 2009, s. 265–270.
Szymczak W., Partycypacja osób zaangażowanych społecznie. Struktura. Funkcje. Modele, Lublin 2013.
Szymczak W., Znaczenie wartości w tworzeniu społeczeństwa obywatelskiego [w:] Społeczeństwo obywatelskie. Modele teoretyczne i praktyka społeczna, red. E. Balawajder, Lublin 2007, s. 27–45.
Ustawa z dnia 15 września 2017 r. o Narodowym Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (Dz. U. 2017, poz. 1909).
Weryński P., Wzory uczestnictwa obywatelskiego Polaków, Warszawa 2010.
Wnuk-Lipiński E., Socjologia życia publicznego, Warszawa 2008.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2021 Rzeszowskie Studia Socjologiczne
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
