Zaburzenia odżywiania jako istotny problem społeczny
Słowa kluczowe:
zaburzenia odżywiania, popkultura, mass media, rodzina, praca socjalnaAbstrakt
Zaburzenia odżywiana to problem, który dotyczy coraz znaczniejszej części zwłaszcza młodej populacji. Na rozwój tych zaburzeń mogą mieć wpływ różne czynniki, np. media, a co z tego wynika, portale internetowe i osoby na nich działające, oraz rodzina i rówieśnicy. Internet i członkowie rodziny to czynniki znacznie przodujące pośród powodów występowania zaburzeń odżywiania. Wizja pięknego świata, w którym są piękni (szczupli) ludzie, potrafiła zawładnąć wieloma młodymi umysłami. Jednak nie jest to zjawisko nowe, ponieważ w odległych, średniowiecznych czasach zaprzestanie jedzenia było już obserwowane. Na każdym etapie rozwoju ludzkości człowiek dążył do osiągnięcia ciała bez skazy. Artykuł dotyka także ważnej kwestii, jaką jest pomoc pracownika socjalnego osobie z zaburzeniami odżywiania oraz jej rodzinie. Taka pomoc może dotyczyć kilku kwestii. Przedstawione zostały także, dla porównania, zadania pracownika socjalnego w Polsce oraz w innych krajach, gdzie istnieje pojęcie klinicznego pracownika socjalnego.
Downloads
Bibliografia
Andrzejewski A., Kompulsywne nadużywanie mediów społecznościowych a ryzyko rozwoju zaburzeń odżywiania – na przykładzie aplikacji Instagram, „Annales Universtiatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia” 2018, nr 31(2), s. 243–254.
Basak W., Wpływ negatywnych wzorców zachowań współczesnych gwiazd popkultury na rozwój młodzieży licealnej, „Civitas Hominibus. Rocznik filozoficzno-społeczny” 2009, nr 4, s. 91–114.
Bąk-Sosnowska M., Kryteria różnicowe zaburzenia z napadami objadania się i uzależnienia od pożywienia w kontekście przyczyn otyłości oraz jej leczenia, „Psychiatria Polska” 2017, nr 51(2), s. 247–259.
BBC news, Instagram eating disorder content ‘out of control’ 2019, https://www-bbc com.translate.goog/news/uk47637377?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=op,sc [dostęp: 27.12.2021].
Błażej J., Funkcjonowanie rodziny i postawy rodzicielskie a ekspresja zachowań anorektycznych, „Kwartalnik Naukowy” 2016, nr 1(25), s. 320–329.
Bosco-Ruggiero S., How Social Workers Can Help with Eating Disorders, 2020, https://www.socialworkdegreecenter.com/study/social-workers-help-with-eating-disorders/ [dostęp: 28.12.2021].
Bukowska-Posadzy A., Cichy W., Internet czynnikiem psychogennym anorexia nervosa [w:] Uzależnienia behawioralne, red. M.Z. Jędrzejko, B.P. Rosik, M. Kowalski, Pułtusk–Warszawa 2015, s. 93–108.
Czy Polacy mają problem z nadwagą?, Komunikat z badań nr 103/2019, CBOS, Warszawa 2019.
Dziukiewicz J., Przyjaciółki „Any”. Internetowa społeczność promująca anoreksję, „Edukacja – Technika – Informatyka” 2019, nr 3(29), s. 119–124.
Dycht M., Marszałek L., Mass media i reklama a choroby cywilizacyjne: anoreksja i bulimia , „Seminare” 2011, nr 3, s. 147–158.
Fundacja Drzewo Życia, http://drzewozycia.com.pl/ [dostęp: 28.12.2021].
Fus A., Język reklamy jako narzędzie perswazji i manipulacji na przykładzie wybranych polskich spotów telewizyjnych, Koło Naukowe Lingwistyki Stosowanej Uniwersytet Rzeszowski 2010, s. 53–62.
Frąckowiak M., Anorexia nervosa – fenonem ponowoczesnej kultury i choroba systemu rodzinnego, „Dylematy Współczesnych Rodzin” 2005, nr 16, s. 171–188.
Gąsior K., Kiedy jedzenie staje się problemem. Czy jestem uzależniony?, Poznań 2017.
Hoffman B., Anoreksja – przyczyny, skutki, leczenie, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2014, nr 2, s. 29–37.
Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, https://psychologia.edu.pl/component/content/article/1-latest-news/1303-telefon-zaufania-801-889-880.html [dostęp: 28.12.2021].
Jabłońska E., Błądkowska K., Bronkowska M., Zaburzenia odżywiania jako problem zdrowotny i psychospołeczny, „Kosmos. Problemy nauk biologicznych” 2019, nr 68(1), s. 121–132.
Jak zdrowo odżywiają się Polacy?, Komunikat z badań nr 106/2019, CBOS, Warszawa 2019.
Janas-Kozik M., Zejda J., Stochel M., Brożek G., Janas A., Jelonek I., Ortoreksja – nowe rozpoznanie? „Psychiatria Polska” 2012, nr 56(3), s. 497–507.
Kanios A., Trudności w pracy zawodowej pracowników socjalnych – wybrane konteksty, „Annales Universtiatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia” 2017, nr 30(3), s. 195–204.
Kałędkiewicz E., Doboszyńska A., Ortoreksja na tle innych zaburzeń odżywiania, „Via Medica” 2013, nr 7(6), s. 307–315.
Kędra E., Pietras J., Zaburzenia odżywiania – znak naszych czasów, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2011, nr 92(3), s. 530–534.
Kościcka K., Co wiemy o bulimii psychicznej? – historia, kryteria diagnostyczne, opis, leczenie [w:] Badania i rozwój młodych naukowców w Polsce. Choroby, red. J. Nićkowiak, J. Leśny, Poznań 2017.
Lewitt A., Brzęczek K., Krupienicz A., Interwencje żywieniowe w leczeniu anoreksji – wskazówki dietetyczne, „Via Medica” 2008, nr 4(3), s. 128–136.
McNicoll A., Social work on an eating disorders unit: ‘It was so powerful to see the girl leave hospital and start dreaming again’ 2014, https://www.communitycare.co.uk/2014/10/15/social-work-eating-disorders-unit-powerful-see-girl-leave-hospital-start-dreaming/ [dostęp: 28.12.2021].
Michalska A., Szejko N., Jakubczyk A., Wojnar M., Niespecyficzne zaburzenia odżywiania się – subiektywny przegląd, „Psychiatria Polska” 2016, nr 50(3), s. 497–507.
Możdżonek P., Antosik K., Kreowanie trendów dietetycznych przez media i ich wpływ na rozwój zaburzeń odżywiania się, „Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne” 2017, nr 7(2), s. 159–164.
Nowak K., Socjodemograficzne i rodzinne czynniki ryzyka zaburzeń odżywiania młodzieży, „Lubelski Rocznik Pedagogiczny” 2013, nr 32, s. 121–146.
Owsiejczyk A., Determinanty kulturowe zaburzeń odżywiania, „Rocznik Socjologii Rodziny UAM” 2007, nr 18, s. 201–206.
Piechna J., Szkodliwe treści w Internecie. Nie akceptuję, reaguję! Poradnik dla rodziców, Warszawa 2019.
Pogurska-Jachnik D., Pietras T., Praca socjalna z osobami z zaburzeniami psychicznymi i ich rodzinami, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
Polakiewicz A., Biskupek-Wanot A., Wanot B., Żywienie i zaburzenia odżywiania, Katedra Nauk o Zdrowiu i Fizjoterapii Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie 2020, s. 182–204.
Praca i nauka za pośrednictwem Internetu w dobie pandemii covid-19, Nota informacyjna, Europejskie Centrum Kształcenia Rozwoju Zawodowego, 2020.
Sarzała D., Jędrzejko M.Z., Zaburzenia odżywiania (anoreksja, bulimia, BED) w aspekcie profilaktyki i wychowania [w:] Uzależnienia behawioralne, red. M.Z. Jędrzejko, B.P. Rosik, M. Kowalski, Pułtusk–Warszawa 2015, s. 262–281.
Stosunek do własnego ciała – ideał pięknej kobiety i pięknego mężczyzny, Komunikat z badań nr BS/152/2003, CBOS, Warszawa 2003.
Strzelecki W., Cybulski M., Strzelecka M., Dolczewska-Samela A., Zmiana wizerunku medialnego kobiet a zaburzenia odżywiania we współczesnym świecie, „Nowiny Lekarskie” 2007, nr 76(2), s. 173–181.
Turner P.G., Lefevre C.E., Instagram use is linked to increased symptoms of orthorexia nervosa, 2017, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5440477/ [dostęp: 27.12.2021].
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., poz. 593).
Wasik M., Obraz samego siebie kształtowany przez środki masowego przekazu oraz rodzinę jako czynniki predysponujące do występowania zaburzeń odżywiania, „Rynek–Społeczeństwo–Kultura” 2018, nr 2(28), s. 51–54.
Wientge D., The Power of Relationships in Eating Disorder Recovery 2021, https://www.socialworktoday.com/archive/exc_0419_2.shtml/ [dostęp: 28.12.2021].
Wieteska A., Rola rówieśników w kształtowaniu wizerunku ciała adolescentów, Praca doktorska, Uniwersytet Śląski, Katowice 2014.
Wojtyła-Buciora P., Klimberg A., Wojtyła A., Samoocena własnej sylwetki a wskaźnik masy ciała młodzieży w Polsce, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2018, nr 99(2), s. 146–154.
Zbyrad T., Ryzyko wypalenia zawodowego pracowników służb pomocowych, „Annales Universtiatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia” 2017, nr 30(4), s. 87–105.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2021 Rzeszowskie Studia Socjologiczne
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
