Życie w erze płynnej nowoczesności w ujęciu Zygmunta Baumana

Abstrakt

Od wielu lat twórczość intelektualna i literacka Zygmunta Baumana wzbogaca scenerię polskiej i światowej nauki. Jest on jednym z najbardziej inspirujących polskich socjologów i filozofów ze względu na ponadczasowość i wnikliwość jego spojrzenia na rzeczywistość społeczną.

Należy do pokolenia Polaków urodzonych w okresie II Rzeczpospolitej określanej wielokrotnie mianem państwa elit1. Były to czasy, w których utrzymywał się stary porządek świata, a młode pokolenie sposobione było do życia mądrego i szczęśliwego. Wybuch wojny i rozprzestrzenienie się systemów totalitarnych brutalnie zburzyły ten porządek świata. Po wojnie, w odradzającej się Polsce socjalistycznej, Bauman podjął pracę w Uniwersytecie Warszawskim. Wielokrotnie emigrował, m.in. ze względu na swoje żydowskie pochodzenie i ruchy antysemickie. Początkowo wyjechał do Izraela, a następnie do Wielkiej Brytanii, gdzie nawiązał współpracę z uniwersytetem w Leeds. Profesor Zygmunt Bauman zmarł w Leeds w 2017 r., pozostawiając ponad 50 dzieł naukowych.

Eseje Baumana opowiadają o utrapieniach współczesnego świata i człowieka, wolności i konsumpcji, o problemach z tożsamością, o dylematach płynnej, a zatem stale i szybko zmieniającej się rzeczywistości, o zatracaniu najważniejszych w hierarchii wartości, o hedonizmie, obyczajowości, etyce, prawości. I choć Bauman udowadnia, jak dzisiejszy świat bardzo się zmienił, jak niszczycielską siłę ma postęp cywilizacji, potrzeba poznania życia współczesnych ludzi i zbadania mechanizmów ich działania jest nadal fundamentalna i niezmienna.

Niniejszy tekst jest próbą socjologicznej i psychospołecznej interpretacji rzeczywistości opisywanej w pracach Baumana. Opracowanie zostało podzielone na rozdziały traktujące o doniosłych aspektach ludzkiego życia: wartościach, normach moralnych, kulturze, człowieczeństwie. Praca ujmuje te komponenty społecznej doczesności przez pryzmat społeczeństwa i jednostki z uwzględnieniem perspektywy płynnej nowoczesności Baumana.