Jakość życia osób przewlekłe chorych - indywidualne i społeczne następstwa choroby przewlekłej. Analiza zagadnienia w kontekście neurodegeneracyjnej choroby Parkinsona (cz. I)

Beata Jamrógiewicz; Seweryn Jamrógiewicz

Autor

Beata Jamrógiewicz
Seweryn Jamrógiewicz

Słowa kluczowe:

choroba przewlekła, jakość życia

Abstrakt

Badania nad jakością życia zaczęto prowadzić w latach sześćdziesiątych XX w., niemniej od jakiegoś czasu obserwuje się zdecydowanie bardziej ożywiony dyskurs nad problemem jakości życia osób przewlekle chorych. Warto zauważyć jednak, że debaty i badania w zakresie oceny analizy jakości życia odbywają się zazwyczaj z udziałem nauk medycznych, choć ostatnio tematem tym spore zainteresowanie przejawia również psychologia. Jak wynika z aktualnych doniesień badawczych1, osoby przewlekle chore zgłaszają szereg problemów dotyczących ich ogólnej aktywności oraz pogorszenie jakości życia w relacji do zdrowia w różnych obszarach funkcjonowania społecznego. Oznacza to, że dyskusja naukowa i formułowanie stwierdzeń powinno wyjść poza aspekt medyczny, a obecne poglądy oparte w większości na wiedzy medycznej winny być rozszerzone i uzupełnione o analizę interpretacyjną wskazanego zjawiska w naukach społecznych. Mając to na uwadze, niniejszy artykuł podejmuje problematykę jakości życia osób chorych na Parkinsona z perspektywy socjologicznej, uwzględniając indywidualne i społeczne następstwa tej choroby.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Berzon R., Dostosowanie kwestionariusza oceny zdrowotnej do międzynarodowych badań [w:] Jakość życia w chorobie nowotworowej, red. J. Meyza, Warszawa 1997.

Calman K.C., Quality of Life in Cancer Patients – an Hypothesis, „Journal of Medical Ethics” 1984, no. 10(3), s. 124–127.

Cella D.F., Tulsky D.S., Gray G., Sarafian B., Linn E., Bonomi A., Silberman M., Yellen S.B., Winicour P., Brannon J., The Functional Assessment of Cancer Therapy Scale: Development and Validation of the General Measure, „Journal of Clinical Oncology” 1993, no. 11, s. 570–579.

Chęć R., Ocena jakości życia osób z chorobą Parkinsona [w:] Aktywizacja osób z niepełnosprawnością, wybrane problemy medyczne i kultury fizycznej, red. E. Rutkowska, M. Płaszewski, Biała Podlaska 2014.

Choroba Parkinsona – analiza kosztów ekonomicznych i społecznych, red. M. Gałązka-Sobotka, Warszawa 2014.

Cummins R.A., Objective and Subjective Quality of Life Research: An Interactive Model, „Social Indicators Research” 2000, no. 52(1), s. 55–72.

Domaradzki P., Krzyszkowski J., Sosnowski M., Włoch A., Superwizja pracy socjalnej dla praktyków, Łódź 2016

Domaradzki J., Triada choroba, poczucie dyskomfortu i chorowanie i jej współczesna interpretacja, „Hygeia Public Health” 2014, nr 49(2), s. 197–201.

Falvo D.R., Medical and Psychosocial Sspects of Chronic Illness and Disability (third edition), Sudbury, Mass.–Boston–Toronto–London–Singapore 2005.

Gaweł M., Potulska-Chromik A., Choroby neurodegeneracyjne: choroba Alzheimera i Parkinsona, „Postępy Nauk Medycznych” 2015, nr 28(7), s. 468–476.

Gill M., Feinstein A.R., A Critical Appraisal of the Quality of Life Measurements, „Journal of the American Medical Association” 1994, nr 272(8), 619–626.

Goffman E., Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości, Gdańsk 2005.

Gozdek L., Laskowska I., Michalak M., Gorzelańczyk E.J., Ocena jakości życia osób z chorobą Parkinsona, „Polskie Forum Psychologiczne”, 2007, nr 12(1), s. 51–56.

Góralczyk E, Choroba dziecka w twoim życiu, Warszawa 1996.

Heszen I., Sęk H., Psychologia zdrowia, Warszawa 2007.

Juczyński Z., Zmaganie się z nieuleczalną chorobą – mobilizacja osobistych potencjałów zdrowia, „Sztuka Leczenia” 2016, nr 1, s. 19–29.

Kickbush I., Styl życia a zdrowie, Promocja Zdrowia, „Nauki Społeczne i Medycyna” 1999, nr 1–2, s. 64–66.

Kolman R., Jakość życia na co dzień. O umiejętności kształtowania jakości swego życia, Bydgoszcz 2002.

Michalos A.C., Social Indicators Research and Health-related Quality of Life Research, „Social Indicators Research” 2004, nr 65(1), s. 27–72.

Morrison V., Bennett P., An Introduction to Health Psychology, Harlow 2012.

Natanson T., Choroba jako bodziec twórczy [w:] Człowiek tworzy siebie sam, Gdańsk 1985.

Ogińska-Bulik N., Juczyński Z., Osobowość, stres a zdrowie, Warszawa 2000.

Oleś P., Jakość życia w zdrowiu i w chorobie [w:] Jak świata mniej widzę: zaburzenia widzenia a jakość życia, red. P. Oleś, S. Steuden, J. Toczołowski, Lublin 2002.

Ostrowska A., Bariery społeczne w stosunku do osób niepełnosprawnych [w:] Studia z socjologii niepełnej sprawności, red. M. Sokołowska, A. Rychard, Wrocław 1983.

Ostrzyżek A., Jakość życia w chorobach przewlekłych, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2008, nr 89(4), s. 467–470.

Pszczołowski T., Mała encyklopedia prakseologii i teorii organizacji, Wrocław 1998.

Sęk H., Ziarko M., Człowiek w sytuacji przewlekłej choroby, „Czasopismo Psychologiczne – Psychological Journal” 2017, nr 23(1), s. 89–96.

Sienkiewicz J., Poradnik dla osób z chorobą Parkinsona, Warszawa 2007.

Słowiński J., Wharen R.E., Uitti R.J., Wszołek Z.K., Krygowska-Wajs A., Mrówka R., Współczesne leczenie choroby Parkinsona. Część II: Leczenie chirurgiczne, „Neurologia i Neurochirurgia Polska” 2003, nr 37(3), s. 677–686.

Walden-Gałuszko de K., Ocena jakości życia uwarunkowana stanem zdrowia [w:] Jakość życia w chorobie nowotworowe, red. J. Meyza, Warszawa 1997.

WHOQOL Group, Development of the WHOQOL: rationale and current status, „International Journal Mental Health” 1994, no. 23, s. 24–56.

Wojciechowska L., Teoria dobrostanu w badaniach rozwojowych nad rodziną: dobrostan rodziców w stadium pustego gniazda, „Psychologia Rozwojowa” 2005, nr 10(4), s. 35–45.

Woźnicka A., Powiedz jak ci pomóc, Warszawa 2008.

Ziarko M., Zmaganie się ze stresem choroby przewlekłej, Poznań 2014.

Analiza problemu decyzyjnego zastosowanie rotygotyny w leczeniu choroby Parkinsona, http://docplayer.pl/7542311-Analiza-problemu-decyzyjnego-zastosowanie-rotygotyny-neupro-w-leczeniu-choroby-parkinsona.html (10.06.2018).

Bogucki A., Choroba Parkinsona – przyczyny, objawy i leczenie Parkinsona, http://www.poradnikzdrowie.pl/ (3.05.2018).

Choroba Parkinsona – analiza kosztów ekonomicznych i społecznych, http://www.takdlazdrowia.pl/lektura-na-zdrowie/2708-choroba-parkinsona-analiza-kosztow-ekonomicznych-i-spolecznych-raport-i-rekomendacje-uczelni-azarskiego (17.06.2018).

Choroby przewlekłe. Wyzwanie na miarę czasów, http://ec.europa.eu/chafea/documents/health/hp-infosheets/chronic_diseases_informationsheet_pl.pdf (10.06.2018).