Motywacje wyboru imion przez mieszkańców wsi na początku XX i XXI wieku (na przykładzie parafii pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Dmeninie koło Radomska)
DOI:
https://doi.org/10.15584/slowo.2025.16.28Słowa kluczowe:
onomastyka, antroponim, nazwa własna, imię, Dmenin, motywacja imionAbstrakt
Przedmiotem niniejszego artykułu jest analiza motywacji nadawania imion chrzestnych przez mieszkańców wsi na początku XX i XXI w. na przykładzie parafii pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Dmeninie koło Radomska w województwie łódzkim, w gminie Kodrąb. Materiał antroponimiczny obejmujący 647 nadań imion męskich i żeńskich wyekscerpowano z czterech ksiąg metrykalnych z lat 1929–1934 oraz 2017–2022. Na podstawie analizowanego materiału dokonano próby opisu wybranych motywacji nadawania imion w dwóch badanych okresach. W analizie uwzględniono nie tylko motywowane religijnie imiona kalendarzowe („przyniesione”), imiona nadawane ze względu na tradycję rodzinną i nazwy należące do bohaterów świeckich, lecz także omówiono kwestię wieloimienności. Wskazano również na podobieństwa i różnice w zakresie mody imienniczej w XX i XXI wieku wśród mieszkańców parafii w Dmeninie.
Downloads
Bibliografia
Bubak, J. (1993). Księga naszych imion. Wrocław–Warszawa–Kraków: Ossolineum.
Czopek-Kopciuch, B. (2017). Imię „Maria” w polskiej ojkonimii. Onomastica, LXI/2, 43–51.
Doroszewicz, K. (2013). Z imieniem przez życie: psychologiczne aspekty imion ludzkich, Psychologia Jakości Życia, t. 2, nr 1, 89–110.
Grzenia, J. (2002). Nasze imiona. Warszawa.
Krawczyk-Tyrpa, A. (2004). Imiona zakazane i unikane. W: A. Krawczyk-Tyrpa, Pół wieku z polszczyzną, M. Buława, B. Grabek, R. Kucharzyk (red.), (s. 97–110). Kraków: Prace Instytutu Języka Polskiego PAN.
Kresa, M. (2021). „Mama taty nazywa się Barbara, ponieważ urodziła się w Barbórkę̨ ” – religijne motywy nadawania imion dzieciom czterech pokoleń Polaków na przykładzie rodzin studentów i studentek Uniwersytetu Warszawskiego. W: J. Parayski-Pomsta, K. Sobolewska (red.), Polszczyzna jest zobowiązaniem, a dla niektórych pasją. Tom prac ofiarowanych prof. dr hab. Barbarze Falińskiej w 90. rocznicę urodzin (s. 217–234). Warszawa.
Malec, M. (1998). Imiona. W: E. Rzetelska-Feleszko (red.), Polskie nazwy własne. Encyklopedia (s. 97–117). Warszawa–Kraków: Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN.
Malec, M. (2001). Imię w polskiej antroponimii i kulturze. Kraków: Wydawnictwo Naukowe DWN.
Malec, M., Cieślikowa, A. (2007). Nadawanie imion „literackich” w Polsce. Jezikoslovni zapiski, 1–2, 95–102.
Matusiak-Kempa, I. (2019). Nomen omen: studium antroponimiczno-aksjologiczne. Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko Mazurskiego w Olsztynie.
Nowowiejski, B. (2006). Egzotyzacja polskich nazw własnych refleksem społecznych zmian i potrzeb. Białostockie Archiwum Językowe, 6, 63–76.
Polański, E. (2004). Reformy ortografii polskiej – wczoraj, dziś, jutro. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, z. 60, 29–46.
Rutkowski, M., Siwiec, A. (2014). „Dżastiny i Alany to łobuzy”. Forum internetowe jako źródło informacji o wartościowaniu i motywacji imion osobowych. Onomastica LVIII, 279–296.
Rzetelska-Feleszko, E. (2006). W świecie nazw własnych. Warszawa–Kraków: Towarzystwo Naukowe Warszawskie.
Zajączkowski, S.M. (2009). Sieć parafialna na terenie przedrozbiorowego powiatu radomszczańskiego w początkach XVI wieku. Zeszyty radomszczańskie. Prace z dziejów Radomska i powiatu radomszczańskiego, t. III, 87–151.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Słowo. Studia językoznawcze
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
