Opinions of Polish Roman Catholic Clergy on Archaeological Research Conducted on Church Premises: A Pilot Study

Mateusz Drewicz; Michał Pawleta

doi:10.15584/anarres.2025.20.1

Authors

Mateusz Drewicz Faculty of Archaeology, Adam Mickiewicz University in Poznań, Uniwersytetu Poznańskiego 7, 61-614 Poznań, Poland https://orcid.org/0009-0002-7712-3386
Michał Pawleta Faculty of Archaeology, Adam Mickiewicz University in Poznań, Uniwersytetu Poznańskiego 7, 61-614 Poznań, Poland https://orcid.org/0000-0002-0466-1901

DOI:

https://doi.org/10.15584/anarres.2025.20.1

Keywords:

opinions on archaeological research, Polish Roman-Catholic clergy, church premises, qualitative research (IDIs), public archaeology

Abstract

The aim of the article is to present and discuss the opinions of Polish Roman Catholic clergy on archaeological research carried out in areas under the church’s management. The article provides the research context of the said archaeological research within the framework of public archaeology. The study used the method of individual in-depth interviews (IDIs) conducted between February 20 and May 29, 2024 in selected Roman Catholic parishes and rectories in Poland. The interviews (IDIs) were conducted with parish priests and rectors of parishes and churches where archaeological research had previously taken place. Six categories were considered in the study: opinions of the clergy, opinions of the congregation as perceived by the clergy, reasons for conducting archaeological research, preservation of monuments, recommendations of the clergy to archaeologists, and future cooperation with archaeologists. The research was interdisciplinary, involving scientists from the humanities and social sciences. The results of the study led to the emergence of different research perspectives.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Bottini G. C. 2008. Michele Piccirillo (1944–2008) francescano di Terra Santa e archeologo. Liber Annuus 59, 479–500.

Chrostowski W. 2013. Instytut Nauk Biblijnych (INB) na Wydziale Teologicznym UKSW. Historia i stan obecny. Studia Theologica Varsaviensia 51(1), 135–151.

Conforti M. E. and Legaria J. I. 2022. Perceptions of Public Communication on Archaeology and Heritage: The Case of the Scientists of Atapuerca (Spain). Journal of Science Communication 21(07), A05. DOI: 10.22323/2.21070205

Czernik Z. 2016. Działania Kościoła Rzymskokatolickiego w Polsce w zakresie ochrony zabytków. Ochrona Dziedzictwa Kulturowego 1, 15–30. DOI: 10.24358/ODK_2016_01_02

Drewicz M. 2025. The Social Archaeology of Sacred Heritage in Poland: The Significance of Archaeological Research for the Identity of Local Communities. Polish Journal of Political Science 11(2), 65–83. DOI: 10.58183/pjps.04022025

Gołgowski T. 1999. Historia i działalność Katedry Archeologii Chrześcijańskiej na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. Vox Patrum 19, 77–80. DOI: 10.31743/vp.7808

Gürsu I., Pulhan G. and Vandeput L. 2019. ‘We Asked 3,601 People’: A Nationwide Public Opinion Poll on Attitudes Towards Archaeology and Archaeological Assets in Turkey. Public Archaeology 18(2), 87–114. DOI: 10.1080/14655187.2020.1824156

Heid S. 2018. Leben und Leistung Anton de Waals im Überblick. In S. Heid and K-J. Hummel (eds.), Päpstlichkeit und Patriotismus. Der Campo Santo Teutonico: Ort der Deutschen in Rom zwischen Risorgimento und Erstem Weltkrieg (1870–1918). Freiburg im Breisgau: Verlag Herder, 20–47.

Hennink M., Hutter I. and Bailey A. 2020. Qualitative Research Methods. London: SAGE Publications.

IDI (10) – Individual in-depth interviews.

Iwaszkiewicz-Wronikowska B. 1999. Archeologia chrześcijańska w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Vox Patrum 36, 71–75. DOI: 10.31743/vp.7807

Iwaszkiewicz-Wronikowska B. 2002. Papieska Komisja Archeologii Sakralnej. Sto pięćdziesiąt lat działalności (1852–2002). Vox Patrum 22, 515–523. DOI: 10.31743/vp.7175

Kajda K., Marx A., Wright H., Richards J., Marciniak A., Rossenbach K. S., Pawleta M., van den Dries M. H., Boom K., Guermandi M. P., Criado-Boado F., Barreiro D., Synnestvedt A., Kotsakis K., Kasvikis K., Theodoroudi E., Lüth F., Issa M., Frase I. 2018. Archaeology, Heritage, and Social Value: Public Perspectives on European Archaeology. European Journal of Archaeology 21(1), 96–117. DOI: 10.1017/eaa.2017.19

Katsamudanga S. 2015. Consuming the Past: Public Perceptions towards the Discipline of Archaeology in Zimbabwe. Public Archaeology 14(3), 172–190. DOI: 10.1080/14655187.2015.1191921

Kobiałka D. 2011. Społeczny wizerunek archeologii – o rzeczywistości w fikcji. In A. Marciniak, D. Minta-Tworzowska and M. Pawleta (eds.), Współczesne oblicza przeszłości. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 133–148.

Kvale S. 2007. Doing Interviews. Los Angeles, London, New Delhi, Singapore: SAGE Publications.

Maliński P. 2011. Wybrane aspekty społecznego odbioru archeologii na sudańskiej prowincji. Badania etnologiczne nad ekspresją plastyczną dzieci z plemienia Manasir. In A. Marciniak, D. Minta-Tworzowska and M. Pawleta (eds.), Współczesne oblicza przeszłości. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 267–286.

Marciniak E. M. 2013a. Podobieństwo osobowości wyborców i polityków jako czynnik poparcia wyborczego. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K. Politologia 20(2), 133–150. DOI: 10.17951/k.2013.20.2.133

Marciniak E. M. 2013b. Personalizacja zachowań wyborczych w Polsce w kontekście Modelu Zgodności Preferencji Politycznych. Warszawa: Dom Wydawniczy ELIPSA.

Marciniak E. M. 2021. Prolegomena do politologii jakościowej. Studia Politologiczne 59, 50–70. DOI: 10.33896/SPolit.2021.59.3

McGimsey C. R. 1972. Public Archaeology. New York: Seminar Press.

Moshenska G. (ed.) 2017. Key Concepts in Public Archaeology. London: UCL Press.

Onițiu A. and Balaci M. 2024. Students’ Perception on Preventive Archaeological Research in Timisoara. Academicus International Scientific Journal 29, 174–190. DOI: 10.7336/academicus.2024.29.10

Pawleta M. 2022. Public Archaeology in Poland: State of the Art and Future Directions. European Journal of Archaeology 25(1), 103–118. DOI: 10.1017/eaa.2021.33

Pio XI. 1925a. Motu Peopeio de Pontificia Commissione Sacrae Archaeologiae deque novo Pontificio Instituto Archaeologiae Christianae. Acta Apostolicae Sedis 17, 619–624.

Pio XI. 1925b. Regolamento per il Pontificio Istituto di Archeologia Cristiana. Acta Apostolicae Sedis 17, 630–633.

Pio XI. 1925c. Regolamento per la Pontificia Commissione di Archeologia Sacra. Acta Apostolicae Sedis 17, 625–629.

Przepiórka P. 2022. Popularyzacja archeologii na przykładzie rezerwatu archeologicznego w Kaliszu-Zawodziu. Folia Praehistorica Posnaniensia 27, 175–199. DOI: 10.14746/fpp.2022.27.09

Purchla J. (ed.) 2008. Raport na temat funkcjonowania systemu ochrony dziedzictwa kulturowego w Polsce po 1989 roku (https://nck.pl/upload/2021/04/raport-na-tematfunkcjonowania-systemu-ochrony-dziedzictwa-kulturowego-w-polsce.pdf).

Silvermann D. 2017. Doing Qualitative Research. London, New Delhi, Singapore: Thousand Oaks, SAGE Publications.

Smuniewski C. 2019. National Security of Poland in the Axiological Perspective: President Lech Wałęsa. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Humanistycznej im. A. Gieysztora, Institute of Political Science Publishers.

Smuniewski C., Kochańczyk-Bonińska K. and Majka K. 2020. Assumptions for the Project “Implementation of the educational programme ‘Politics-Religion-Security: Conflict and attempts to resolve it’ basing on International Cooperation”. Polish Journal of Political Science 6(1), 119–148.

Smuniewski C. 2024. Polacy w Ukrainie wobec umocnienia ukraińskiej świadomości narodowej w rezultacie rosyjskiej agresji. In H. Litwin (ed.), Polonia i Polacy za granicą wobec przemian etnicznych we współczesnym świecie. Warszawa: Redan Media, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, 77–104.

Statut KUL – Statut Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II [Statute of the John Paul II Catholic University of Lublin], 2019.

Statut UKSW – Statut Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie [Statute of Cardinal Stefan Wyszyński University in Warsaw], 2019.

Urban W. 1984. Arcybiskup Józef Bilczewski jako archeolog chrześcijański (W 60. rocznicę śmierci). Vox Patrum 6, 363–370. DOI: 10.31743/vp.10387

Ustawa o ochronie zabytków – Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami [Act of 23 July 2003 on the protection and care of historical monuments], consolidated text: Dz. U. 2022, item 840.

Vannini G. 2020. Experiences in Public Archaeology in Italy: A Disciplinary Field in the process of Being Defined. Przestrzeń Urbanistyka Architektura 2/2020, 7–44. DOI: 10.4467/00000000PUA.20.016.13077

https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WE/kep/kkbids/sztuka1_16041966.html, access: 11.12.2025

https://usosweb.uksw.edu.pl/kontroler.php?_action=katalog2/przedmioty/pokazPrzedmiot&prz_kod=WT-CTR-A&callback=g_be28977e, access: 11.12.2025

https://www.kul.pl/program-studiow-w-inb-kul,art_434.html, access: 27.08.2024

https://www.kul.pl/ziemia-przymierza-geografia-i-archeologia-biblijna-w-zarysie,art_103173.html, access: 11.12.2025

https://www.piac.it/scavi-attivi#campo-dei-pastori-a-beitsahour, access: 11.12.2025

https://www.piac.it/scavi-chiusi#adulis, access: 11.12.2025

https://www.piac.it/scavi-chiusi#roma-san-paolo, access: 11.12.2025

https://www.piac.it/, access: 11.12.2025

http://www.pont-ara.org/, access: 11.12.2025

https://www.vatican.va/content/romancuria/en/pontificieaccademie/pontificia-accademia-archeologia.html, access: 11.12.2025

https://www.vatican.va/roman_curia/pontifical_commissions/archeo/index.htm, access: 11.12.2025