Wirtuozowska twórczość XIX-wiecznego polskiego kompozytora i wiolonczelisty Samuela Kossowskiego na przykładzie utworu Souvenir de Chopin

Autor

  • Wiktor Misiak Uniwersytet Wrocławski, Polska

DOI:

https://doi.org/10.15584/galiciana.2025.19.23

Słowa kluczowe:

Samuel Kossowski, wiolonczela, polski wirtuoz, kompozytor XIX wieku, rękopisy utworów, Souvenir de Chopin

Abstrakt

Samuel Kossowski to polski wirtuoz i kompozytor ceniony w XIX wieku w Polsce i za granicą. Działał na terenach dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów, gdzie jego twórczość nie była dobrze postrzegana przez władze zaborcze, dlatego też większość utworów nie została wówczas oficjalnie wydana, a zachowały się jedynie ich rękopisy, z których dwa zostały opublikowane przez PWM i Wydawnictwo Eufonium po raz pierwszy na przełomie XX i XXI wieku. Jeśli odnalazłaby się choć część jego zaginionej twórczości – biorąc pod uwagę pozytywne recenzje XIX-wiecznej prasy – byłoby to z pewnością odkrycie przełomowe w dziedzinie polskiej literatury wiolonczelowej. Samuel urodził się w guberni kieleckiej, a na czas pobierania nauki gry na wiolonczeli przeprowadził się do Galicji. Podczas późniejszego okresu swojej działalności artystycznej często występował m.in. we Lwowie i w Krakowie. Charakter jego znanych obecnie kompozycji, wymogi techniczno-wykonawcze, a także cechy estetyczne np. Souvenir de Chopin korespondują w znacznym stopniu z nowatorskim stylem belgijskiego wirtuoza wiolonczeli i kompozytora Adriena-François Servaisa, który w okresie działalności Kossowskiego też występował w Krakowie.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

„Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego” 1844, nr 9, nr 81.

„Kurjer Warszawski” 1861, nr 282.

Jahrbuch für Musik vollständiges Verzeichnis, red. B. Senff, Leipzig 1843.

Pol W., Drobne Poezyje Wincentego Pola, nakładem Autora Czcionkami Drukarni Czasu, Kraków 1856.

Sowiński W., Słownik muzyków polskich dawnych i nowoczesnych, Paryż 1874.

Wężyk W., Szczęść Boże w świat – Opis domku znanego Poety, „Orędownik Naukowy” 1843, nr 46.

Chomiński J.M., Wilkowska-Chomińska K., Formy muzyczne, t. 1: Teoria formy. Małe formy instrumentalne, Kraków 1983.

Domaszewicz M., Samuel Kossowski – wielki zapomniany, „Winieta: pismo Biblioteki Raczyńskich” 2006, nr 1(39), s. 4–5.

Encyklopedia Powszechna PWN, t. 3, red. R. Łąkowski, Warszawa 1985

Encyklopedia Powszechna PWN, t. 4, red. R. Łąkowski, Warszawa 1987.

Korespondencja Fryderyka Chopina, t. 2, cz. 1, red. Z. Helman, Z. Skowron, H. Wróblewska-Strauss, Warszawa 2017.

Podhajski M., Formy muzyczne, Warszawa 1991.

Rak M., Jan Karłowicz w świetle materiałów archiwalnych. Dialektologia, etnolingwistyka i lituanistyka, Kraków 2021.

Slonimsky N., Kuhn L.D., Baker’s Biographical Dictionary of Musicians, vol. 2, New York 2001.

Strugała W., Proces przenikania się wybranych szkół wiolonczelowych na przykładzie elementów wirtuozowskich w polskiej miniaturze wiolonczelowej, rozprawa doktorska, promotor: prof. dr hab. J. Kalinowski, Akademia Muzyczna im. K. Pendereckiego w Krakowie, Kraków 2023.

Wróbel A., Przedmowa [w:] S. Kossowski, Souvenir de Chopin na wiolonczelę i fortepian, red. A. Wróbel, Gdynia 2010.

Wróbel A., Cudowny to instrument wiolonczella! Historie polskich wiolonczelistów XIX i XX wieku, Lublin 2023.

Wróbel A., Polska miniatura wiolonczelowa XIX w. na podstawie wybranych utworów, praca doktorska, Warszawa 2012.

Zabża J., Dotzauer Justus Johann Friedrich [w:] Encyklopedia Muzyczna PWM, część biograficzna, t. 2: cd, red. E. Dziębowska, Kraków 1984, s. 441.

www.samuelkossowski.pl (27.09.2015).

Gubernia Kielecka, https://runivers.ru/doc/territory/366615/ (17.12.2015).

IMSLP/Petrucci Music Library, https://imslp.org/wiki/6_Caprices_for_Cello,_Op.11_(Servais,_Adrien-Fran%C3%A7ois) (5.05.2024).

Kosińska M., Karol Lipiński, https://culture.pl/pl/tworca/karol-lipinski (10.10.2015).

Pobrania

Opublikowane

2025-12-31

Jak cytować

Misiak, W. (2025). Wirtuozowska twórczość XIX-wiecznego polskiego kompozytora i wiolonczelisty Samuela Kossowskiego na przykładzie utworu Souvenir de Chopin. Musica Galiciana. Kultura muzyczna Galicji w kontekście stosunków polsko-ukraińskich, 19, 438–450. https://doi.org/10.15584/galiciana.2025.19.23