Wpływ programów mieszkaniowych na ceny mieszkań w miastach wojewódzkich
Słowa kluczowe:
programy mieszkaniowe, dopłaty do kredytów mieszkaniowych, subsydia mieszkaniowe, ceny mieszkańAbstrakt
W przekazie medialnym w Polsce obecnie dominuje pogląd, iż rządowe programy mieszkaniowe skierowane do kredytobiorców pobudzają popyt powodując wzrost cen nieruchomości, a tym samym obniżają dostępność mieszkaniową. W dyskursie publicznym pojawia się więc wiele głosów krytycznych wobec dotychczasowych programów mieszkaniowych, jednocześnie wspierających koncepcję zaangażowania państwa w budowę mieszkań przeznaczonych na wynajem. Artykuł podejmuje tę dyskusję koncentrując się na ocenie wpływu rządowych programów mieszkaniowych oferujących dofinansowania kredytu mieszkaniowego na ceny mieszkań. Celem artykułu jest weryfikacja wpływu wybranych czynników na zmiany cen mieszkań w miastach wojewódzkich w Polsce. Na potrzeby badania sformułowane zostały dwie hipotezy badawcze: 1. Programy mieszkaniowe bazujące na dofinansowaniu kredytu mieszkaniowego nie stanowiły głównych determinantów zmian cen mieszkań w miastach wojewódzkich; 2. Wszystkie programy mieszkaniowe bazujące na dofinansowaniu kredytu wpływały istotnie statystycznie na wzrost cen mieszkań w miastach wojewódzkich w modelach oddających długo- i krótko-okresowe zależności. Metody badawcze obejmują analizę retrospektywną czynników oddziałujących na ceny mieszkań w miastach wojewódzkich w latach 2006-2024 oraz model korekty błędem (Error-Correction Model). Analiza stanowiąca pierwszą część badania wskazuje, że programy mieszkaniowe były jednym z czynników oddziałujących na ceny mieszkań, lecz nie głównym ich determinantem. Wyniki części ekonometrycznej badania wskazują na istotny statystycznie zbiorczy wpływ programów na ceny mieszkań dla siedmiu miast wojewódzkich w długim okresie. W krótkim terminie uzyskano potwierdzenie takiego wpływu jedynie dla programu BK2%.
Downloads
Bibliografia
Adamiczka, H., Pluta, A. (2025). Dynamics of the residential real estate market during the implementation of the Safe Credit 2% programme – a case study of selected cities in Poland. Biblioteka Regionalisty, 25, 16-23. DOI: 10.15611/br.2025.1.02.
Adams, Z., Füss, R. (2010). Macroeconomic determinants of international housing markets. Journal of Housing Economics, 19(1), 38-50. DOI: 10.1016/j.jhe.2009.10.00.
Blight, D., Field, M., Henriquez, E. (2012).The First Home Buyer Grant and house prices in Australia. Deakin Papers on International Business Economics. 5, 1–11. DOI: 10.21153/dpibe2012vol5no0art52.
Bochenek, M., Szczepańska-Przekota, A., Przekota, G., Hadław, M. (2023). Podażowe i cenowe konsekwencje zmian w rządowych programach mieszkaniowych w Polsce w latach 1998–2021. Horyzonty Polityki, 14(47), 229–250. DOI: 10.35765/HP.2321.
CBSO. (2022). Polacy o polityce mieszkaniowej. Komunikat z badań, nr 93. Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej. Pobrane z: https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2022/K_093_22.PDF#:~:text=KIERUNKI%20ROZWOJU%20POLITYKI%20MIESZKANIOWEJ%20Polacy%20w%20wi%C4%99kszo%C5%9Bci,budownictwo%20komunalne%20dla%20os%C3%B3b%20mniej%20zamo%C5%BCnych%20(22%25) (2025.09.29).
Cellmer, R., Cichulska, A. B., Bełej, M. (2021). The regional spatial diversity of housing prices and market activity – evidence from Poland. Acta Scientiarum Polonorum Administratio Locorum, 20(1), 5-18. DOI: 10.31648/aspal.6111.
Cellmer, R., Bełej, M., Trojanek, R. (2024). Housing prices and points of interest in three Polish cities. Journal of Housing and the Built Environment, 39, 1509–1540. DOI: 10.1007/s10901-024-10124-7.
Coskun, Y., Seven, U., Ertugrul, H. M., Alp, A. (2020). Housing price dynamics and bubble risk: the case of Turkey. Housing Studies, 35(1), 50–86. DOI: 10.1080/02673037.2017.1363378.
Diewert, E., Shimizu, C. (2015). Residential property price indices for tokyo. Macroeconomic Dynamics, 19(8),1659-1714. DOI: 10.1017/S1365100514000042.
Drachal, K. (2013). Kształtowanie się cen nieruchomości w Polsce. Gospodarka w Praktyce i Teorii, 33(2), 25–35. DOI: 10.18778/1429-3730.33.02.
Duan, J., Tian, G., Yang, L., Zhou, T. (2021). Addressing the macroeconomic and hedonic determinants of housing prices in Beijing Metropolitan Area, China. Habitat International, 113, 102374. DOI: 10.1016/j.habitatint.2021.102374.
Głuszak, M., Trojanek, R. (2024). Supply, Demand and Asymmetric Adjustment of House Prices in Poland. Real Estate Management and Valuation, 32(2), 31–45. DOI: 10.2478/remav-2024-0013.
Główka, G. (2016). Finansowe determinanty bańki cenowej na rynku mieszkaniowym w Polsce. Studia i Prace WNEiZ Uniwersytetu Szczecińskiego, 45(1), 91–116. DOI: 10.18276/sip.2016.45/1-07.
Groeger, L. (2016). Programy wspierania budownictwa mieszkaniowego w Polsce i ich wpływ na rynek nieruchomości mieszkaniowych. Space – Society – Economy, 18, 131–146. DOI: 10.18778/1733-3180.18.09.
Inglesi-Lotz, R., Gupta, R. (2013). The long-run relationship between house prices and inflation in South Africa: an ARDL approach. International Journal of Strategic Property Management, 17(2), 188–198. DOI: 10.3846/1648715X.2013.807400.
Jarecki, P., Kucharska-Stasiak, E., Miklaszewska, A., Oblińska, K., Wieteska-Rosiak, B., Załęczna, M. (2020). Optymalne programy wsparcia budownictwa mieszkaniowego – analiza efektywności. Raport opracowany na zlecenie Programu Analityczno-Badawczego. Łódź: Fundacja Warszawski Instytut Bankowości.
Kałkowski, L. (red.), Maciejowski, S., Furmańska-Oćwieja, M., Szromnik, A. (2001). Rynek nieruchomości w Polsce. Warszawa: Twigger S.A.
Kokot, S. (2022). Realne ceny mieszkań na rynku wtórnym w wybranych miastach w Polsce. Wiadomości Statystyczne (The Polish Statistician), 67(3), 46-65. DOI: 10.5604/01.3001.0015.8066.
Koszel, M. (2025). Zmiany cenowej dostępności mieszkań w miastach wojewódzkich w Polsce. Space – Society – Economy, 36, 7–25. DOI: 10.18778/1733-3180.36.01.
Kośko, M., Osińska, M., Stempińska, J. (2007). Ekonometria współczesna. Toruń: Wydawnictwo Dom Organizatora.
Krolage, C. (2023). The effect of real estate purchase subsidies on property prices. International Tax and Public Finance, 30, 215–246. DOI: 10.1007/s10797-022-09726-0.
Laurinavičius, A., Laurinavičius, A., Laurinavičius, A. (2022). Macroeconomic variables influencing housing prices in Vilnius. International Journal of Strategic Property Management, 26(1), 24–34. DOI: 10.3846/ijspm.2021.15961.
Lis, P. (2017). Zrównoważony rozwój rynków mieszkaniowych jako współczesne wyzwanie dla polityki mieszkaniowej państwa. Problemy Polityki Społecznej, 37(2), 53–71.
Lis, P. (2019). Polityka mieszkaniowa dla Polski. Dlaczego potrzeba więcej mieszkań na wynajem i czy powinno je budować państwo? Warszawa: Fundacja im. Stefana Batorego.
Liu, M., Ma, QP. (2021). Determinants of house prices in China: a panel-corrected regression approach. The Annuals of Regional Science, 67, 47–72. DOI: 10.1007/s00168-020-01040-z.
Mach, Ł. (2012). Determinanty ekonomiczno-gospodarcze oraz ich wpływ na rozwój rynku nieruchomości mieszkaniowych. Ekonometria (Econometrics), 4(38), 106–116.
Mora-Garcia, R.-T., Cespedes-Lopez, M.-F., Perez-Sanchez, V. R., Marti, P., & Perez-Sanchez, J.-C. (2019). Determinants of the Price of Housing in the Province of Alicante (Spain): Analysis Using Quantile Regression. Sustainability, 11(2), 437, 1-33. DOI: 10.3390/su11020437.
Marinković, S., Džunić, M., Marjanović, I. (2024). Determinants of housing prices: Serbian Cities’ perspective. Journal of Housing and the Built Environment, 39, 1601–1626. DOI: 10.1007/s10901-024-10134-5.
Nowak, K. (2014). Ceny mieszkań a wynagrodzenie i bezrobocie–analiza z wykorzystaniem modeli wektorowo-autoregresyjnych na przykładzie Krakowa. Problemy Rozwoju Miast, 4, 20–33.
Nowak, K. (2015). Hedoniczny indeks cen mieszkań dla rynków średniej wielkości, na przykładzie Rzeszowa. The World of Real Estate Journal (Świat Nieruchomości), 1(91), 5–12. DOI: 10.14659/worej.2015.91.01.
Nowak, K. (2021). Bidirectional Dependencies between the Residential Market in Voivodeship Cities and the Mortgage Loans Market in Poland. The World of Real Estate Journal (Świat Nieruchomości), 115(1), 4–19. DOI: 10.14659/WOREJ.2021.115.01.
Podlińska, O., Bogusz, M. (2025). The effectiveness of the housing policy in Poland: the impact of public interventions in a macroeconomic context. Acta Scientiarum Polonorum Oeconomia, 24(3), 31-45. DOI: 10.22630/ASPE.2025.24.3.11.
Pomysł na dopłaty do mieszkań krytykowany w rządzie. "Negatywne skutki na małych mieszkaniach". (2025). Pobrane z: https://businessinsider.com.pl/nieruchomosci/minister-krytykuje-doplaty-do-mieszkan-negatywne-skutki-na-malych-mieszkaniach/ct4sqp9 (2025.09.30).
Ramírez Sierra, G. D., González Martínez, A. A., Monroy Cruz, M. A., Zapata Barrientos, L. G. (2024). The impact of subsidies on house prices in Mexico's mortgage market for low-income households 2008–2019. Journal of Housing Economics, 63, 101970. DOI: 10.1016/j.jhe.2023.101970.
Tomczyk, E., Widłak, M. (2010). Konstrukcja i własności hedonicznego indeksu cen mieszkań dla Warszawy. Bank i Kredyt, 41(1), 99–128.
Żelazowski, K. (2011a). Determinanty cen nieruchomości mieszkaniowych na przykładzie rynku łódzkiego. Zeszyty naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, 192, 179–189.
Żelazowski, K. (2011b) Regionalne zróżnicowanie cen i ich determinant na rynku mieszkaniowym w Polsce. Studia i Materiały Towarzystwa Naukowego Nieruchomości, 19(3), 98–106.
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Uniwersytet Rzeszowski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
