Transformacja cyfrowa z punktu widzenia samorządu terytorialnego – wybrane zagadnienia

Autor

  • Aneta Kaczyńska Katedra Finansów Publicznych, Instytut Finansów Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
  • Sławomira Kańduła Katedra Finansów Publicznych, Instytut Finansów Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
  • Joanna Przybylska Katedra Finansów Publicznych, Instytut Finansów Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu

DOI:

https://doi.org/10.15584/nsawg.2021.1.2

Słowa kluczowe:

transformacja cyfrowa, samorząd terytorialny, gospodarka 4.0, zadania publiczne

Abstrakt

Przedmiotem artykułu są wybrane zagadnienia związane z transformacją cyfrową Polski widziane przez pryzmat samorządu terytorialnego. Jego celem jest odpowiedź na pytania: Jak należy rozumieć transformację cyfrową w ogóle i transformację cyfrową samorządu terytorialnego? Dlaczego samorząd terytorialny powinien wejść na drogę tej transformacji i jaki ma ona na niego wpływ? W artykule zastosowano metodę analizy i krytyki piśmiennictwa. 
Wnioski wypływające z badań są następujące: transformacja cyfrowa samorządu terytorialne go jest to całokształt zachodzących w nim przemian dotyczących usług, procesów, zasobów, kultury organizacyjnej oraz kompetencji wykorzystujących technologie cyfrowe. Celem tych przemian jest poprawa jakości życia i realizacja celów zrównoważonego rozwoju. Każda jednostka samorządu terytorialnego musi wejść na ścieżkę transformacji cyfrowej. Jest ona obiektywną koniecznością wynikającą przede wszystkim z potrzeb (oczekiwań) społecznych, do zaspokajania których samorząd został powołany. Potrzeby te można podzielić na kilka kategorii. Mieszkańcy oczekują ułatwień w dokonywaniu zakupów i załatwianiu spraw administracyjnych oraz dostępu do informacji i sprawnej komunikacji. Zgłaszają też potrzebę poprawy warunków pracy, utrzymania zatrudnienia, dostępu do rozwoju zawodowego. W dalszym ciągu aktualne jest również oczekiwanie zmniejszania nierówności społecznych. Mieszkańcy i przedsiębiorcy oczekują zapewnienia dostępu do Internetu i swobodnej mobilności, a ci ostatni także wsparcia w zakresie optymalizacji procesów biznesowych. W warunkach rozwoju gospodarki cyfrowej oczekujemy też stworzenia sprawnego systemu ostrzegania o zagrożeniach i zapewnienia bezpieczeństwa w Internecie. To wszystko powoduje, że następują zmiany w gospodarce i finansach samorządu terytorialnego. Dotyczą one przede wszystkim jego funkcji i zakresu wykonywanych zadań, sposobów zaspokajania potrzeb społecznych oraz wykorzystywanych narzędzi.

Bibliografia

Aktywni+, przyszłość rynku pracy. (2017). Raport na podstawie badania przeprowadzonego przez DELab UW na zlecenie Gumtree Polska w ramach programu Gumtree.pl Start do Kariery. Pobrane z: https://www.delab.uw.edu.pl/wpcontent/uploads/2017/04/DELabUW_raport_Aktywni.pdf (2020.10.13).

Alvarenga, A., Matos, F., Godina, R., Matias, J. C. O. (2020). Digital transformation and knowledge management in the public sector. Sustainability, 12(14), 5824. DOI:10.3390/su12145824.

Andersen, K. V., Henriksen, H. Z. (2005). The first leg of e-government research: Domains and application areas 1998–2003. International Journal of Electronic Government Research, 1(4), 26–44. DOI:10.4018/jegr.2005100102.

Banaś, J., Lutek, W., Pastuszak, Z. (2019). Smart city. Innowacyjny system zarządzania logistyką zwrotną w gospodarce odpadami komunalnymi. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Bannister, F., Connolly, R. (2015). The great theory hunt: Does e-government really have a problem? Government Information Quarterly, 32, 1–11. DOI: 10.1016/j.giq.2014.10.003

Baszyński, A., Piątek, D., Szarzec, K. (2011). Stabilizacja makroekonomiczna w Polsce w latach 1990–2008. W: E. Krasucki, T. Sikorski, A. Szczepańska (red.), Oblicza polskiej modernizacji. Próba bilansu transformacji systemowej III Rzeczypospolitej (s. 209–230). Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Batko, K., Billewicz, G. (2013). E-usługi w biznesie i administracji publicznej. Studia Ekonomiczne, 136, 47–63.

Bloching, B., Leutiger, P., Oltmanns, T., Rossbach, C., Schlick, T., Remane, G., Quick, P., Shafranyuk, R. (2015). The digital transformation of industry – How important is it? Who are the winners? What must be done? Roland Berger Strategy Consultants i Bundesverband der Deutschen Industrie. Pobrane z: https://www.researchgate.net/publication/304525645_The_digital_transformation_of_industry_-_How_important_is_it_Who_are_the_winners_What_must_be_done (2020.09.15).

Brennenn, S., Kreiss, D. (2014). Digitalization and Digitization. Pobrane z: http://culturedigitally.org/2014/09/digitalization-and-digitization/ (2020.10.13).

Cellary, W. (2019). Przemysł 4.0 i Gospodarka 4.0. Biuletyn PTE, 3(86), 48–52.

Cellary, W. (2020). Pandemia przyśpieszyła cyfryzację. Ale w mentalności wielu urzędników papier z atramentowym podpisem jest niezbywalny. Wolna sobota. Magazyn Gazety Wyborczej 7 listopada 2020 r. Pobrane z: https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,26485074,pandemia-przyspieszyla-cyfryzacje-ale-w-mentalnosci-wielu.html (2020.11.07).

Cordella, A. (2007). E-government: towards the e-bureaucratic form?, Journal of Information Technology, 22, 265–274. DOI:10.1057/palgrave.jit.2000105.

Digital transformation: A roadmap for billion-dollar organizations. (2011). MIT Center for Digital Business and Capgemini Consulting. Pobrane z: https://www.capgemini.com/wpcontent/uploads/2017/07/Digital_Transformation__A_Road-Map_for_BillionDollar_Organizations.pdf (2020.09.30).

Dobre i słabe strony zdalnej nauki. (2020). Raport z badania ankietowego na temat zdalnej edukacji przeprowadzonego w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych na terenie miasta Konina, 2020. Szkoła Naszych Marzeń. Pobrane z: https://www.konin.pl/filesdokumenty/szkola_naszych_marzen/zdalna_edukacja_wyniki_raport.pdf (2021.01.31).

Dufva, T., Dufva, M. (2019). Grasping the future of the digital society. Futures, 107, 17–28. DOI: 10.1016/j.futures.2018.11.001.

Juszczyk, M., Wit, B. (red.). (2013). Elektroniczne usługi w chmurze obliczeniowej. Nowe problemy, nowe rozwiązania. Warszawa: Polskie Towarzystwo Informatyczne.

Gil-Garcia, J. R., Dawes, S. S., Pardo, T. A. (2018). Digital government and public management research: finding the crossroads. Public Management Review, 20(5), 633–646. DOI: 10.1080/14719037.2017.1327181.

Grodzka, D. (2007). E-administracja w Polsce. Infos, 18, 1–4.

Harari, Y. N. (2018). 21 Lessons for the 21st Century. London: Penguin Random House.

Heeks, R., Bailur, S. (2007). Analysing E-government research: Perspectives, philosophies, theories methods and practice. Government Information Quarterly, 24(2), 417–432. DOI: 10.1016/j.giq.2006.06.005.

http://www.um.kielce.pl/gis/(2021.01.31).

https://gis.kielce.eu/ (2021.01.31).

https://bip.poznan.pl/bip/stanowiska-specjalistyczne/stanowisko-specjalistycznepelnomocnik-ds-smart-city,15913,10/ (2020.10.03).

https://wrosip.pl/ (2021.01.31).

https://www.bip.krakow.pl/?dok_id=107101&metka=1 (2021.01.30).

https://www.gdynia.pl/co-nowego,2774/nie-czekaj-pobierz-aplikacje-gdynia-pl,552305 (2021.01.31).

https://www.metropolie.pl (2020.10.05).

Internet ułatwia życie Polakom. (2019). Pobrane z: https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/internet-ulatwia-zycie-polakom (2020.09.29).

Jak COVID-19 zmienia podejście do bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni. (2020). Pobrano z: https://www.rp.pl/Dane-osobowe/305169991-Jak-COVID-19-zmienia-podejscie-do-bezpieczenstwa-w-cyberprzestrzeni.html (2020.09.28).

Janicki, T., Goździewska-Nowicka, A. (2018). Digital economy as a strategy of economic development in the 21st century. Torun Business Review, 17(1), 1–6. DOI: 10.19197/tbr.v18i1.313

Jastrzębska, A., Jastrzębska, W. (2012). Wykluczenie cyfrowe – przyczyny, zagrożenia i bariery jego pokonania. Studium przypadku. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 5, 91–104.

Kaczorowska, A. (2013). E-usługi administracji publicznej w warunkach zarządzania procesami. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: 10.18778/7525-932-2.

Kańduła, S., Przybylska, J. (2020). Internal Audit of the National Interoperability Framework as a Tool for Assessing Information Security in the Conditions of Economy 4.0. W: Polinkievich O. M., Shostak L. V. (red.), Innovacijnyj rozvytok ta bezpeka pidpryjemstv v umovah neoindustrial’nogo suspil’stva (s. 518–520). Łuck: Volyns’kyj Natsional'nyy Universytet Imeni Lesi Ukrayinky.

Linia współpracy 2016 – zaproszenie do współpracy budowy wspólnych rozwiązań IT. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/linia-wspolpracy-2016-zaproszenie-do-wspolpracy-budowy-wspolnych-rozwiazan-it (2020.10.13).

Lipiński, R. (2017). Organizacja, efektywność, zmiana i transformacja: rozumienie podstawowych pojęć. Współczesne Problemy Zarządzania, 1, 23–39.

Liu, D., Chen, S., Chou, T. (2011). Resource fit in digital transformation: Lessons learned from the CBC Bank global e-banking project, Management Decision, 49(10), 1728–1742. DOI: 10.1108/00251741111183852

Łaszek, A. (2018). E-rozwój. Cyfrowe technologie a gospodarka. Raport Forum Obywatelskiego Rozwoju. Pobrane z: https://for.org.pl/pl/raport-e-rozwoj-cyfrowe-technologie-a-gospodarka (2020.09.28).

Mergel, I., Edelmann, N., Haug, N. (2019). Defining digital transformation: Results from expert interviews. Government Information Quarterly, 36(4), 101385. DOI: 10.1016/j.giq.2019.06.002.

Juszczyk, M., Wit, B. (red.). (2013). Elektroniczne usługi w chmurze obliczeniowej. Nowe problemy, nowe rozwiązania. Warszawa: Polskie Towarzystwo Informatyczne.

Norris, D., Lloyd, B.A. (2006). The scholarly literature on e-government characterizing a nascent field. International Journal of Electronic Government Research, 2(4), 40–57. DOI: 10.4018/jegr.2006100103.

Oleśków-Szłapka J., Przybylska J. (2008). Elektroniczna administracja: niezbędny element innowacyjnej gospodarki. W: M. Fertsch, K. Grzybowska, A. Stachowiak (red.), Zarządzanie: zasoby, ich dobór i sposoby wykorzystania (s. 307–308). Poznań. Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej.

Orłowski, A. (2019). Model gotowości procesowej urzędu miejskiego dojścia do smart city, Warszawa: CeDeWu.

Pieriegud, J. (2016). Cyfryzacja gospodarki i społeczeństwa – wymiar globalny, europejski i krajowy. W: J. Gajewski, W. Paprocki, J. Pieriegud (red.), Cyfryzacja gospodarki i społeczeństwa szanse i wyzwania dla sektorów infrastrukturalnych (s. 11–37). Gdańsk: Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową – Gdańska Akademia Bankowa.

Pittaway, J., Montazemi, A. R. (2020). Know-how to lead digital transformation: The case of local governments. Government Information Quarterly, 37, 101474. DOI: 10.1016/j.giq.2020.101474.

Po raz trzeci programiści zaprojektowali innowacyjne aplikacje dla Płocka 3. City Coders

Hackathon Płock. (2019). Pobrane z: http://cifal.pl/2019/11/26/po-raz-trzeci-programisci- zaprojektowali-innowacyjne-aplikacje-dla-plocka-3-city-coders-hackathon-plock/ (2020.10.13).

Polat, R., (2012). Digital exclusion in Turkey: A policy perspective. Government Information Quartlerly, 29(4), 589–596.

Popiołek, M. (2013). Wykluczenie cyfrowe w Polsce. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 32, 310–320.

Projekt Polityki cyfrowej Miasta Stołecznego Warszawy. (2020). Pobrane z: http://2030.um.warszawa.pl/wp-content/uploads/2019/10/Projekt-Polityki-cyfrowej-transformacji- Warszawy-publikacja-20191029.pdf (2020.09.02).

Newman, J. (2002). The New Public Management, modernization and institutional change: disruption, disjunctures and dilemmas. W: McLaughlin, K. Osborne, S. P., Ferlie, E. (red.). New Public Management: Current Trends and Future Prospects (s. 77–92). Routledge: Londyn, Nowy Jork.

Przybylska, J., Zasadzka, J. (2019). Narzędzia oceny kontroli zarządczej w jednostkach sek tora finansów publicznych. W: Kowalska, I., Wasilewska A. (red.), Stan i perspektywy rozwoju sektora finansów publicznych (s. 181–191). Warszawa: Wydawnictwo SGGW.

Przybylska, N. (2018). Samorządy wydają miliardy na cyfryzację. „Efekty są co najmniej mierne”. Pobrane z: https://businessinsider.com.pl/technologie/digital-poland/samorzady-przeznaczaja-ogromne-srodki-na-cyfryzacje/ncxv0d3 (2020.10.13).

Salem, F. (2016). A Smart City for Public Value: Digital Transformation Through Agile Governance –The Case of ‘Smart Dubai’. Dubai: Governance and Innovation Program, Mohammed Bin Rashid School of Government, World Government Summit.

Schallbruch, M., Skierka, I. (2018). Cybersecurity in Germany. Springer Briefs in Cybersecurity – Authors’ Manuscript Version. Pobrane z: https://www.researchgate.net/publication/326514651_The_German_View_on_Cybersecurity (2021.01.31).

Sobczak, A. (2012). Architektura korporacyjna państwa jako narzędzie zarządzania cyfrową transformacją organizacji sektora publicznego. Roczniki Kolegium Analiz Ekonomicznych, 24, 263–281.

Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2019 r. (2019). Pobrane z: https://stat.gov.pl/obszary- tematyczne/nauka-i-technika-spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne-w-polsce-w-2019-roku,2,9.html (2020.09.28).

Stolterman, E., Fors, A. (2004). Information Technology and the Good Life. Proceedings from IFIP 8.2 Manchester Conference, 687–692.

Stosunek Polaków do nierówności społecznych. (2017). Centrum Badania Opinii Społecznej. Komunikat z badań nr 85/2017. Pobrane z: https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2017/K_085_17.PDF (2020.09.28).

Strategia na rzecz odpowiedzialnego rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.). (2017). Dokument przyjęty uchwałą Rady Ministrów w dniu 14 lutego 2017 r.

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego województwa mazowieckiego na lata 2020–2030. (2020). Pobrane z: https://www.mazovia.pl/downloadStat/gfx/mazovia/pl/mazoviauchwalysejmiku/64/2020/42119/1/zalacznik_-_strategia_na_lata_2020_-_2030.docx (2020.09.29).

Sutriadi, R. (2018). Defining smart city, smart region, smart village, and technopolis as an innovative concept in indonesia’s urban and regional development themes to reach sustainability, IOP Conference Series: Earth and Environmental.

Śledziewska, K., Włoch, R. (2020). Cyfrowa gospodarka. Jak nowe technologie zmieniają świat. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Telefon Porad Cyfrowych. Pobrane z: https://centrumis.pl/ (2020.09.03).

Titah, R., Barki, H. (2006). E-government adoption and acceptance: A literature review. International Journal of e-Government Research, 2(3), 23–57. DOI: 10.4018/jegr.2006070102

Transformacja cyfrowa – czym jest i po co to robić? (2020). Pobrane z: https://global4net.com/ecommerce/transformacja-cyfrowa-czym-jest-i-po-co-to-robic/(2020.10.10).

Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, tekst jedn. Dz.U.z 2020 r. poz. 1369.

Wojtasiewicz, L. (2004). O potrzebie zmian w modelu działalności samorządu terytorialnego w Polsce. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, LXVI, 2, 115–128.

Downloads

Opublikowane

2021-03-31

Numer

Dział

Artykuły