Normalizacja zmiennych a porządkowanie krajów Unii Europejskiej pod względem stopnia wykorzystania technologii ICT w przedsiębiorstwach

Autor

  • Patrycja Wieczorek Instytut Ekonomii i Finansów Uniwersytet Rzeszowski
  • Eliza Frejtag-Mika Instytut Ekonomii i Finansów Uniwersytet Rzeszowski

DOI:

https://doi.org/10.15584/nsawg.2021.1.4

Słowa kluczowe:

normalizacja zmiennych, ranking, kraje Unii Europejskiej, porządkowanie liniowe

Abstrakt

Podstawowym zagadnieniem wielowymiarowej analizy porównawczej jest normalizacja zmiennych wyjściowych. W literaturze przedmiotu prezentowane są różne formuły normalizacyjne, w związku z tym badacz stoi przed wyborem jednej z nich. W artykule zaprezentowano i omówiono najczęściej stosowane formuły normalizujące.
Celem artykułu jest ocena wpływu sposobu normalizacji zmiennych na wynik porządkowania liniowego krajów Unii Europejskiej pod względem stopnia wykorzystania technologii informacyjno- komunikacyjnych w przedsiębiorstwach. W pracy postawiono hipotezę, że sposób normalizacji zmiennych wpływa na zajmowane pozycje obiektów w rankingu. Dane statystyczne będące podstawą badań dotyczyły 2018 roku i pochodziły z Eurostatu.
W oparciu o wyselekcjonowane zmienne diagnostyczne wyznaczono wartości miary syntetycznej dla poszczególnych krajów. Syntetyczny miernik obliczono zgodnie z bezwzorcową metodą porządkowania liniowego, wykorzystując cztery sposoby normalizacji cech. Zastosowana metoda pozwoliła na ustalenie rankingów krajów. Zgodność otrzymanych uporządkowań została porówna na za pomocą współczynnika korelacji liniowej Spearmana oraz miary podobieństwa rankingów, co pozwoliło stwierdzić, że sposoby normalizacji zmiennych mają wpływ na wyniki klasyfikacji.
Z przeprowadzonego badania wynika, że przekształcenie ilorazowe z podstawą normalizacji równą wartości maksymalnej pozwalało na uzyskanie najbardziej podobnego rankingu badanych obiektów względem rankingów uzyskanych innymi sposobami normalizacji zmiennych. Wyniki badań pokazują, że w każdym sporządzonym rankingu czołowe miejsca zajmowały Dania, Szwecja i Finlandia. Najniższe lokaty zajmowała Bułgaria, Rumunia i Łotwa.

Bibliografia

Becker, A., Becker, J., Sulikowski, P., Zdziebko, T. (2018). ANP-based analysis of ICT usage in Central Europeans enterprises. Procedia Computer Science, 126, 2173–2183. DOI: 10.1016/j.procs.2018.07.231.

Binderman, A. (2009). Wpływ sposobu normalizacji zmiennych na ocenę regionalnego zróżnicowania rolnictwa. Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych, 11(2), 25–38.

Gatnar, E., Walesiak, M. (2004). Metody statystycznej analizy wielowymiarowej w badaniach marketingowych. Wrocław: Wydawnictwo AE we Wrocławiu.

Jarocka, M. (2015). Wybór formuły normalizacyjnej w analizie porównawczej obiektów wielocechowych. Ekonomia i Zarządzanie, 1, 113–126. DOI: 10.12846/j.em.2015.01.08.

Kaczmarzyk, P. (2017). Zastosowanie metod porządkowania liniowego w badaniu województw pod względem stopnia wykorzystania ICT w przedsiębiorstwach. Zeszyty Naukowe PWSZ w Płocku. Nauki Ekonomiczne, 1(25), 49–56. DOI: 10.19251/ne/2017.25(3).

Kiercz, O. (2013). Infrastruktura ICT polskich przedsiębiorstw w układzie regionalnym. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, 907, 43–58.

Krakowiak-Bal, A. (2005). Wykorzystanie wybranych miar syntetycznych do budowy miary rozwoju infrastruktury technicznej. Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich, 3, 71–82.

Kukuła, K. (1999). Metoda unitaryzacji zerowanej na tle wybranych metod normowania cech diagnostycznych. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis, 4, 5–31.

Kukuła, K., Luty, L. (2015a). Propozycja procedury wspomagającej wybór metody porządkowania liniowego. Przegląd Statystyczny, 2, 219–231.

Kukuła, K., Luty, L. (2015b). Ranking państw UE ze względu na wybrane wskaźniki charakteryzujące rolnictwo ekologiczne. Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych, 16(3), 225–236.

Kukuła, K. (2014). Wybrane problemy ochrony środowiska w Polsce w świetle wielowymiarowej analizy porównawczej. Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych, 15(3), 169–188.

Malchar, J., Zielińska-Sitkiewicz, M. (2017). Metody klasyfikacji w analizie porównawczej rozwoju społeczno-gospodarczego polskich województw w latach 2010–2014 – wpływ procedury normalizacji na wynik rankingu. Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych, 18(4), 643–652. DOI: 10.22630/MIBE.2017.18.4.59.

Malina, A. (2004). Wielowymiarowa analiza przestrzennego zróżnicowania struktury gospodarki Polski według województw. Kraków: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie.

Mesjasz-Lech, A. (2009). Ocena stopnia wykorzystania technologii informatycznych w przedsiębiorstwach według województw z zastosowaniem metod statystycznych. Polskie Stowarzyszenie Zarządzania Wiedzą, 23, 121–129.

Olszewska, K. (2011). Sektor technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT) w podnoszeniu międzynarodowej konkurencyjności gospodarki na przykładzie Chin. W: M. Winiarski (red.), Gospodarka: innowacje i rozwój (s. 85–101). Wrocław: Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa, Uniwersytet Wrocławski, Wydział Prawa Administracji i Ekonomii.

Sarama, M. (2012). Wybrane problemy tworzenia wskaźników złożonych w badaniach rozwoju społeczeństwa informacyjnego i gospodarki elektronicznej. Zeszyty Nauko we Uniwersytetu Szczecińskiego. Ekonomiczne Problemy Usług, 87, 345–353.

Stec, M. (2008). Ranking poziomu rozwoju krajów Unii Europejskiej. Gospodarka Narodowa, 7–8, 99–118.

Tomaszewska, A.W. (2013). Dostęp do technologii informacyjno-komunikacyjnych w społeczeństwie informacyjnym. Przykład polskich regionów. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 290, 23–37.

Walesiak, M. (2014). Przegląd formuł normalizacji wartości zmiennych oraz ich własności w statystycznej analizie wielowymiarowej. Przegląd Statystyczny, 61(4), 354–365.

Wojnar, J. (2020). Zróżnicowanie wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych w krajach Unii Europejskiej. Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistican, 65(8), 38–56. DOI: 10.5604/01.3001.0014.3526.

Downloads

Opublikowane

2021-03-31

Numer

Dział

Artykuły