Zmiany zachowań konsumenckich w zakresie przeprowadzania transakcji gotówkowych i bezgotówkowych

Autor

DOI:

https://doi.org/10.15584/nsawg.2021.2.8

Słowa kluczowe:

bankomaty, karty płatnicze, trend, sezonowość

Abstrakt

Współcześnie zachodzące zmiany polegające na informatyzacji życia codziennego dotykają każdej jego sfery. W szczególności dotyczy to świata finansów. Jeszcze do niedawna podstawową formą płatności były płatności gotówkowe, aktualnie w obrocie gospodarczym stanowią one tylko niewielką część wszystkich transkacji. Nawet w codziennych zakupach powszechnie wykorzystywane są już karty płatnicze, a pieniądz tradycyjny zostaje systematycznie wypierany przez pieniądz bezgotówkowy. Biorąc pod uwagę te spostrzeżenia, jako cel pracy postawiono rozpoznanie tempa zmian zachowań konsumenckich w zakresie korzystania z wybranych usług oferowanych przez sektor bankowy, tj. korzystania z bankomatów oraz korzystania z kart płatniczych. Pracę oparto na danych kwartalnych z okresu 2005 Q1–2020 Q1 udostępnianych przez Narodowy Bank Polski. W analizach badano tempo zachodzących zmian oraz ich rozkład sezonowy.
Z analizowanych danych wynika, że społeczeństwo coraz rzadziej korzysta z wypłaty gotówki z bankomatów, chociaż wypłacane są coraz większe kwoty. Fakt rzadszego korzystania z bankomatów powoduje ograniczenie ich liczby. Natomiast cały czas rozwija się rynek płatności bezgotówkowych. Ta forma charakteryzuje się najwyższą dynamiką wzrostu. Zachodzą także zmiany w zachowaniu sezonowym. Dzisiaj więcej transakcji przeprowadza się w drugich i trzecich kwartałach. Dość nieoczekiwanie zaobserwowano, że liczba transakcji w czwartych kwartałach ustępuje liczbietransakcji z drugich i trzecich kwartałów. Jednak niezmiennie najmniej transakcji przeprowadza się w pierwszych kwartałach. W zależności od instrumentu różnice sięgają dwóch do nawet dziesięciu punktów procentowych. Generalnie z badań wynika, że w sytuacji stabilnego rynku, rośnie zaufanie do pieniądza bezgotówkowego kosztem pieniądza gotówkowego. Jedynie w sytuacji kryzysowej, a w 2020 r. było to ogłoszenie pandemii, następuje nieco zwiększone zainteresowanie pieniądzem gotówkowym. 

Bibliografia

Dobrowolski, Z. (2010). Koncepcja społeczeństwa informacyjnego Daniela Bella. Warszawa: Instytut Informacji Naukowych i Studiów Bibliologicznych UW.

Elliott, A., Castells, M. (2011). Społeczeństwo sieci. W: A. Elliott A. (red.), Współczesna teoria społeczna. Wprowadzenie (s. 311–319). Warszawa: PWN.

Findley, D., Monsell, B., Bell, W., Otto, M., Chen, M. (1998). New Capabilities and Methods of the X-12-ARIMA Seasonal Adjustment Program. U.S. Bureau of the Census.

Fischer, B. (1995). Decomposition of Time Series Comparing Different Methods in Theory and Practice. EUROSTAT.

Hamulczuk, M. (2011). Prognozowanie cen surowców rolnych z wykorzystaniem modeli szeregów czasowych. Warszawa: Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Państwowy Instytut Badawczy.

Luterek, M. (2004). Zmiany w strukturze społecznej i modelu życia jednostki od społeczności opartych na łowiectwie i zbieractwie do społeczeństwa informacyjnego. Warszawa: Instytut Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych, Uniwersytet Warszawski.

NBP. Dane i opracowania dotyczące sytemu płatniczego. Pobrane z: https://www.nbp.pl/ home.aspx?f=/systemplatniczy/karty_platnicze.html (2020.03.04).

Nielsen, R. K. (2017). Where do people get their news? Oxford: Oxford University.

Nowak, J. S. (2008). Społeczeństwo informacyjne – geneza i definicje. W: P. Sienkiewicz, J. S. Nowak (red.), Społeczeństwo informacyjne. Krok naprzód, dwa kroki wstecz (s. 25–48). Katowice: Polskie Towarzystwo Informatyczne – Oddział Górnośląski.

Pyka, A., Sieradz, A. (2015). Bank detaliczny ery „Digital”. W: A. Kawiński, A. Sieradz (red.), Wyzwania informatyki bankowej (s. 21–24). Gdańsk: EKF.

Quenneville, B., Fortier, S., Chenzad, Z., Latendresse, E. (2006). Recent Developments in Benchmarking to Annual Totals in X-12-ARIMA and Statistics Canada. Seasonal Adjustment and Their Implications for Short-Term Analysis and Forecasting, 10–12 May.

Raport. (2019). Krótka opowieść o społeczeństwie 5.0, czyli jak żyć i funkcjonować w dobie gospodarki 4.0 i sieci 5G. Warszawa: Fundacja Digital Poland, KIGEiT.

Schwab, K. (2015). The Fourth Industrial Revolution. What It Means and How to Respond. Foreign Affairs. Pobrane z: https://www.foreignaffairs.com/articles/2015-12-12/fourth-industrial-revolution (2020.03.04).

Szpunar, M. (2018). Koncepcja bańki filtrującej a hipernarcyzm nowych mediów. Zeszyty Prasoznawcze. Tom 61, 2(234), 191–200. DOI: 10.4467/22996362PZ.18.013.9108.

Xu, M., David, J. M., Kim, S. H. (2018). The Fourth Industrial Revolution: Opportunities and Challenges. International Journal of Financial Research, 9(2), 90–91. DOI: 10.5430/ijfr.v9n2p90.

Downloads

Opublikowane

2021-06-30

Numer

Dział

Artykuły