Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw z województwa podkarpackiego w świetle wyników badań
DOI:
https://doi.org/10.15584/nsawg.2026.1.7Słowa kluczowe:
społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR), przedsiębiorstwa, województwo podkarpackie, zrównoważony rozwój, sektor MSPAbstrakt
Celem niniejszego opracowania jest ocena skali i charakteru zaangażowania przedsiębiorstw z województwa podkarpackiego w działania z zakresu CSR. W badaniu sformułowano dwie hipotezy badawcze: H1 zakładającą występowanie różnic w podejściu do CSR między eksporterami a podmiotami działającymi lokalnie oraz H2 zakładającą dodatnią korelację między wielkością przedsiębiorstwa a natężeniem korzyści z CSR. Badanie przeprowadzono w pierwszym kwartale 2024 roku na próbie 48 przedsiębiorstw, wykorzystując metodę sondażu diagnostycznego z kwestionariuszem ankiety. Do analizy danych empirycznych wykorzystano analizę struktury, test U Manna-Whitneya oraz współczynnik korelacji rang Spearmana. Wyniki badań wskazały na wysoki deklaratywny poziom świadomości ekologicznej, jednak realne zaangażowanie w kompleksowe strategie CSR okazało się umiarkowane. Większość przedsiębiorstw podejmowała standardowe działania operacyjne, takie jak recykling czy optymalizacja zużycia mediów, traktując je jako sposób na redukcję kosztów. Analiza statystyczna potwierdziła, że przedsiębiorstwa prowadzące działalność eksportową znacznie wyżej oceniały CSR jako instrument ułatwiający ekspansję na nowe rynki. Z kolei podmioty działające lokalnie upatrywały w CSR przede wszystkim narzędzie budowania kapitału społecznego. Weryfikacja hipotezy H2 wykazała słabą, ale istotną statystycznie korelację dodatnią między wielkością przedsiębiorstwa a korzyściami w obszarach wejścia na nowe rynki, zmniejszenia kosztów wytwarzania oraz wzrostu konkurencyjności. Jako główną barierę wdrażania zaawansowanych systemów środowiskowych i innowacji B+R respondenci wskazali ograniczenia finansowe. Konkludując, CSR na Podkarpaciu ewoluuje z domeny etyki w stronę strategicznego narzędzia budowania przewagi rynkowej, choć proces ten jest silnie determinowany przez skalę działalności i dostęp do kapitału.
Downloads
Bibliografia
Bernatt, M. (2009). Społeczna odpowiedzialność biznesu. Wymiar konstytucyjny i międzynarodowy. Warszawa: Wyd. Naukowe Wydziału Zarządzania UW.
Dyduch, J. (2018). Finansowe aspekty działalności przedsiębiorstw w zakresie ochrony środowiska. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Współczesne Finanse, 14, 363, 17–27.
Francusko-Polska Izba Gospodarcza (2023). CSR w praktyce. Barometr CCIFP, VIII edycja badania, listopad. Warszawa: CCIFP.
Fura, B. (2020). Wpływ inicjatyw środowiskowych na konkurencyjność przedsiębiorstw produkcyjnych w Polsce. Rzeszów: Wyd. UR.
Glinkowska, B. (2020). Wpływ społecznej odpowiedzialności biznesu na funkcjonowanie firm. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 2(50), 443–452. DOI: 10.15584/nsawg.2017.2.30.
Kobos, E., Patejczyk, N. (2022). Koncepcja CSR. Charakterystyka, CSR jako element strategii organizacji. Zeszyty Naukowe Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie, 53(1–2), 121–129. DOI: 10.25944/znmwse.2022.01-2.121129.
Kowalska, S. (2014). Argumenty za i przeciw Społecznej Odpowiedzialności Biznesu. ZS WSH Zarządzanie, 1, 211–221.
Krasodomska, J., Zarzycka, E., Zieniuk, P. (2024). Voluntary sustainability reporting assurance in the European Union before the advent of the corporate sustainability reporting directive: The country and firm-level impact of Sustainable Development Goals. Sustainable Development, 32(3), 1652–1664. DOI: 10.1002/sd.2744.
Kudłak, R. (2010). Wpływ ochrony środowiska na konkurencyjność. Gospodarka Narodowa, 237(1–2), 109–125. DOI: 10.33119/GN/101182.
Lemańska-Majdzik, A., Okręglicka, K. (2023). Zrównoważony rozwój małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce – implementacja w ujęciu wielowymiarowym. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Zarządzanie, 1, 27–41. DOI: 10.5604/01.3001.0053.4042.
Leoński, W. (2015). Koncepcja CSR w Polskim sektorze małych i średnich przedsiębiorstw. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 229, 92–102.
Lichtarski, J. (red.) (2001). Podstawy nauki o przedsiębiorstwie. Wrocław: Wyd. AE we Wrocławiu.
Matuszak-Flejszman, A. (red.) (2023). Zarządzanie środowiskowe. Poznań: Wyd. UE w Poznaniu. DOI: 10.18559/978-83-8211-190-3.
Matuszczak-Flejszman, A., Paliwoda, B. (2022). Effectiveness and Benefits of the Eco-Management and Audit Scheme: Evidence from Polish Organisations. Energies, 15(2), 434. DOI: 10.3390/en15020434.
Mazur-Wierzbicka, E. (2011). Działania proekologiczne jako narzędzie wytwarzania przewagi przedsiębiorstwa. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, 172, 128–138.
Patejczyk, N., Kobos, E.K. (2022). Przywództwo w organizacji: charakterystyka, znaczenie, sposób zarządzania w poszczególnych sektorach. Economic and Regional Studies, 15(2), 237–249. DOI: 10.2478/ers-2022-0016.
Piontek, B. (2020). Specjalne strefy ekonomiczne i ich rozwój w kierunku urzeczywistniania procesów zrównoważenia – ujęcie retrospektywne. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 61, 207–226. DOI: 10.15584/nsawg.2020.1.15.
Polski Komitet Normalizacyjny (2012). PN-ISO 26000:2012. Wytyczne dotyczące społecznej odpowiedzialności. Warszawa.
Poznańska, K., Janiszewski, J.M. (2024). Zrównoważony rozwój a ekoinnowacyjność przedsiębiorstw w Polsce. Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów, 197, 27–37. DOI: 10.33119/SIP.2024.197.2.
Rogowski, R. (2016). Praktyka wdrażania CSR w polskich przedsiębiorstwach w opinii doradców. Annales. Etyka w życiu gospodarczym, 19(1), 37–54. DOI: 10.18778/1899-2226.19.1.03.
Rok, B. (2004). Odpowiedzialny biznes w nieodpowiedzialnym świecie. Warszawa: Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce. Forum Odpowiedzialnego Biznesu.
Smolarek, M. (2012). Role of planning in the development of small enterprises. Theory of Management, 6, 35–39.
Świrk, J. (2020). Ekologiczna odpowiedzialność przedsiębiorstw w kontekście zapewnienia dobrego stanu środowiska. Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie, 4(57), 69–79. DOI: 10.33119/KNoP.2020.57.4.6.
Wong, M.Ch.M. (2021). Does corporate social responsibility affect Generation Z purchase intention in the food industry? Asian Journal of Business Ethics, 10(2), 391–407. DOI: 10.1007/s13520-021-00136-9.
Wysocki, J., Strychalska-Rudzewicz, A. (2025). Pro-ecological initiatives in the development strategies of manufacturing companies. Economics and Environment, 92(1), 792, 1–12. DOI: 10.34659/eis.2025.92.1.792.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Uniwersytet Rzeszowski

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.