Projekt LARD (Poszukiwanie Alternatywnych i Odpowiedzialnych Decyzji) jako sposób na prezentację wybranych elementów zrównoważonego rozwoju
DOI:
https://doi.org/10.15584/pjsd.2026.30.1.7Słowa kluczowe:
zrównoważony rozwój, aktywna edukacja, projekt LARD, odpowiedzialna decyzja, usługi ekosystemowe, utrata bioróżnorodnościAbstrakt
Ludzie potrzebują wiedzy jak zintegrować koncepcję zrównoważonego rozwoju z codziennym życiem. Ważne by świadomie podejmowali decyzje i odpowiedzialnie wybierali rozwiązania otaczających ich problemów z myślą o obniżaniu antropopresji i w konsekwencji o pojawiających się korzyściach przyrodniczych, społecznych i ekonomicznych.
Celem niniejszego artykułu było przedstawienie wykorzystania autorskiego projektu LARD do rozwijania świadomości powiązań sfery przyrodniczej, społecznej i ekonomicznej zrównoważonego rozwoju wśród studentów programu Erasmus w Polsce. Wykorzystując koncepcję projektu LARD, hiszpańska studentka zidentyfikowała i omówiła jeden z ważnych problemów: zrozumienia przez ludzi użyteczności usług ekosystemowych dojrzałych drzew w kontekście powiązania efektów przyrodniczych, społecznych i ekonomicznych.
Downloads
Bibliografia
European Commission. (2020). Communication From The Commission To The European Parliament, The Council, The European Economic And Social Committee And The Committee Of The Regions. A new circular economy action plan for a cleaner and more competitive Europe. (COM/2020?98 final). EUR-Lex – 52020DC0098 – EN – EUR-Lex
FAO. (2022). The State of the World’s Forests 2022. Forest pathways for green recovery and building inclusive, resilient and sustainable economies. Rome. https://doi.org/10.4060/cb9360en
Hooper D.U., Chapin III F.S., Ewel J. J., Hector A., Inchausti P., Lavorel S., Lawton J. H., Lodge D. M., Loreau M., Naeem S., Schmid B., Setälä H., Symstad A. J., Vandermeer J., & Wardle D.A. (2005). Effects of biodiversity on ecosystem functioning: A consensus of current knowledge. Ecological Monographs. 75(1). 3-35.
Huang I.B., Keisler J., Linkov I. (2011). Multi-criteria decision analysis in environmental sciences. Environmental Science & Technology. 45(13). 5068-5074.
IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change). (2023). Summary for Policymakers. In: Climate Change 2023: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, H. Lee and J. Romero (eds.)]. IPCC. Geneva. Switzerland. 1-34. doi: 10.59327/IPCC/AR6-9789291691647.001
Kostecka J., Piersiak A., Pawlak R. (2015). Edukacja dla zrównoważonego rozwoju - program KOS. Polish Journal for Sustainable Development. 19. 71-76. DOI: 10.15584/pjsd.2015.19.8
Leitão F. O., de Sousa Martins T., Guarnieri P., Ouro-Salim O. (2023). Transition from linear to circular economy. Business Strategy & Development. 6(3). 430-446. DOI: 10.1002/bsd2.238
Ley 42/2007, de 13 de diciembre. del Patrimonio Natural y de la Biodiversidad (2007). Boletin Oficial del Estado, núm. 299. 51275- 51327. BOE-A-2007-21490. https://www.boe.es/eli/es/l/2007/12/13/42/con
Long E. M. (2024). The Global Issues of Loneliness and Social Connectedness. JAMDA. 25(9). 1467-1473. DOI: 10.1016/j.jamda.2024.05.002
Lutz J. A., Furniss T. J., Johnson D. J., Davies S. J., Allen D., Alonso A., Zimmerman J. K. (2022). Global importance of large-diameter trees. Environmental Chemistry Letters. 20. 1-12. https://doi.org/10.1007/s10311-021-01372-y
Luyssaert S., Schulze E.-D., Börner A., Knohl A., Hessenmöller D., Law B. E., Ciais P., Grace J. (2008). Old-growth forests as global carbon sinks. Nature. 455. 213-215.
Millennium Ecosystem Assessment. (2005). Ecosystems and Human Well-being. 49. https://www.millenniumassessment.org/documents/document.356.aspx.pdf
Nowak M. A., Tarnita C. E., Wilson E. O. (2010). The evolution of eusociality. Nature. 466. 1057-1062. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20740005
OECD. (2021). Building resilience: New strategies for stronger societies.15.21. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2021/11/building-resilience_ 6b655137/354aa2aa-en.pdf.
One More Tree Foundation. (2025). The Role of Old Trees in Ecosystems: Archives of Life and Time. https://one-more-tree.org/blog/2025/05/02/the-role-of-old-trees-in-ecosystems-archives-of-life-and-time
Pan Y., Birdsey R. A., Fang J., Houghton R., Kauppi P. E., Kurz W. A., Phillips O. L., Shvidenko A., Lewis S. L., Canadell J. G., Ciais P., Jackson R. B., Pacala S. W., McGuire A. D., Piao S., Rautiainen A., Sitch S., & Hayes, D. (2011). A large and persistent carbon sink in the world’s forests. Science. 333(6045). 988-993. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21764754/
Rozenbajger N., Kostecka J. (2012). Edukacja dla zrównoważonego rozwoju - program WARTA („Wiedzieć Aby Rozumnie Działać – Twoim Atutem”). Zesz. Nauk. Poł.-Wsch. Oddziału PTIE i PTG w Rzeszowie. 15. 81-88.
Ruiz de Zarobe Y. 2025. Content and Language Integrated Learning (CLIL). Cambridge University Press.
Sadiq M., Fadel M. E., Mezher T., Mayyas A. (2025). Interconnectedness of economic growth and environmental sustainabilityEnergy. Sustainability and Society. 15(1). 43-57.
Sierra J., Suárez-Collado Á. (2021). Understanding economic, social, and environmental sustainability challenges. Sustainability. 13(13). 7201-7214.
Stephenson N. L., Das A. J., Condit R., Russo S. E., Baker P. J., Beckman N. G., Coomes D. A., Lines E. R., Morris W. K., Rüger N., Álvarez E., Blundo C., Bunyavejchewin S., Chuyong G., Davies S. J., Duque Á., Ewango C. N., Flores O., Franklin J. F., Zavala, M. A. (2014). Rate of tree carbon accumulation increases continuously with tree size. Nature. Mar 6.507(7490). 90-3. https://www.nature.com/articles/nature12914
TEEB. (2010). The economics of ecosystems and biodiversity: Ecological and economic foundations. Earthscan. 7.21 https://translate.google.com/translate?u= https://www.researchgate.net/publication/241766886_The_Economics_of_Ecosystems_and_Biodiversity_Ecological_and_Economic_Foundations&hl=es&sl=en&tl=es&client=search.
Thoresen V. W., Jégou F., Manzini E., Girardi S., Cipolla C. (2008). LOLA (Looking for Likely Alternatives). https://www.strategicdesignscenarios.net/wp-content/uploads/ 2012/05/PERL_ LOLA_Looking-for-Likely-Alternatives.pdf
Jégou F., Thoresen V. W., Manzini E. (2026). The LOLA Brochure. https://www.strategic design scenarios.net/the-lola-brochure/
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. 17.13-14. https://sdgs.un.org/publications/transforming-our-world-2030-agenda-sustainable-development-17981
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (2004). Dz. U. z 2026 r., poz. 13.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Polish Journal for Sustainable Development
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
