Samotność młodzieży
Słowa kluczowe:
samotność, młodzież, osamotnienieAbstrakt
W artykule zostało przedstawione zjawisko samotności wśród młodzieży. Ukazano szeroki zakres jego postrzegania przez prekursorów wybranych dyscyplin naukowych. Zgodnie z literaturą wyróżniono typy samotności: samotność emocjonalną, samotność społeczną oraz samotność egzystencjonalną. Przedstawiono skalę tego zjawiska na podstawie ogólnopolskich, jak i zagranicznych badań. Zwrócono uwagę na wpływ rodziny, rówieśników, pandemii covid-19 czy własnej rozwagi na przebieg samotności. Wskazano również problemy towarzyszące osobom młodym odczuwającym samotność. Uwidoczniono wielowymiarowe skutki zjawiska, takie jak: depresja, prostytucja, uzależnienia, zaburzenia odżywiania, agresja. Skupiono uwagę także na sposobach wsparcia socjalnego dla osób doświadczających samotności.
Downloads
Bibliografia
Adamczyk K., Voluntary and involuntary Singlehood and Young Adults’ Mental Health: an Investigation of Mediating Role of Romantic Loneliness, „Current Psychology” 2017, nr 36(4); https://doi.org/10.1007/s12144-016-9478-3 [dostęp: 3.01.2021].
Albański L., Gola S., Wybrane zagadnienia z pedagogiki opiekuńczej, Jelenia Góra 2013.
Baranowska M., Jana Jakuba Rousseau refleksja o naturze człowieka [w:] „Rodzinna Europa”, europejska myśl polityczno-prawna u progu XXI wieku, red. P. Fiktus, H. Malewski, M. Marszał, Wrocław 2015, s. 63–74.
Bauman Z., Globalizacja i co z tego dla ludzi wynika, Warszawa 2000.
Chałas K., Samotność siłą kreacji osobowej wychowanka [w:] Edukacja kreatywna, red. E.A. Zwolińska, Bydgoszcz 2005, s. 52–56.
Długosz P., Neurotyczne pokolenie koronawirusa? Raport z II fali badań krakowskich studentów, Kraków 2020.
Długosz P., Raport z badań: „Krakowska młodzież w warunkach kwarantanny COVID-19”, Kraków 2020.
Dołęga Z., Samotność młodzieży – analiza teoretyczna i studia empiryczne, Katowice 2003.
Dubas E., Edukacja dorosłych w sytuacji samotności i osamotnienia, Łódź 2000.
Encyklopedia pedagogiczna, red. T. Pilch, Warszawa 2006, s. 321–324.
Fromm E., Ucieczka od wolności, Warszawa 1970.
Gadacz T., Wypisy z ksiąg filozoficznych. O samotności. O spotkaniu, Kraków 1995.
Graboś-Złotek A., Samotność wśród dorastającej młodzieży, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2013, nr 1, s. 45–50.
Grygiel P., Humenny G., Samotność a poczucie integracji z rówieśnikami klasowymi – jeden czy dwa typy doświadczenia? [w:] Diagnozowanie twórczości uczniów i nauczycieli, red. B. Niemierko, M.K. Szmigel, Kraków 2016, s. 306–332.
Jakuta M., Zagubieni w tłumie – poczucie osamotnienia u współczesnej młodzieży, „Resocjalizacja Polska” 2012, nr 3, s. 399–410.
Janke A.W., Pedagogika na progu XXI wieku. Rozwój, przedmiot, obszary refleksji i badań, Toruń 2004.
Jaskulska S., Poleszak W., Wykluczenie rówieśnicze [w:] Wychowawcze i społeczno-kulturowe kompetencje współczesnych nauczycieli. Wybrane konteksty, red. J. Pyżalski, Łódź 2015, s. 155–176.
Jasnoch M., Specjalistyczne poradnictwo rodzinne w Polsce, Ekspertyza w ramach projektu 1.18 pt. „Tworzenie i rozwijanie standardów usług pomocy i integracji społecznej” realizowanego w 2011 r., https://www.wrzos.org.pl/projekt1.18/download/Ekspertyza%20ZE%20RzD.pdf [dostęp: 3.01.2022].
Kopeć E., Samotność w rodzinie źródłem patologii wśród dzieci i młodzieży, „Pedagogika Katolicka” 2013, nr 12 (1/2013), s. 44–59.
Kowalewska M., Goździalska A., Jaśkiewicz J., Cierpienie w samotności wśród ludzi – o samotności dziecka we współczesnej rodzinie, „Państwo i Społeczeństwo” 2013, nr 1, s. 95–103.
Krupa B., Samotność – znak czasu [w:] Człowiek na rozdrożu. Zrozumieć, aby pomóc, red. Z.B. Gaś, Lublin 2013, s. 95–112.
Kulig A., Przestrzeń samotności w kulturze, „Forum Oświatowe” 2014, nr 1(51), s. 37–47.
Loades M.E., Chatburn E., Higson-Sweeney N., Reynolds S., Shafran R., Brigden A., Linney C., McManus M.N., Borwick C., Crawley E., Rapid Systematic Review: The Impact of Social Isolation and Loneliness on the Mental Health of Children and Adolescents in the Context of COVID-19, „Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry” 2020, vol. 59(11); https://doi.org/10.1016/j.jaac.2020.05.009 [dostęp: 3.01.2022].
Maciarz A., Cechy rodzin dzieci z poczuciem sieroctwa duchowego, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1992, nr 8, s. 338–340.
Matyjas B., Źródła prowadzące do osamotnienia dziecka w rodzinie, „Wychowanie w Rodzinie” 2011, nr 4, s. 127–137.
Migała P., Wybrane elementy patologii społecznej w aspekcie ich uwarunkowań, Józefów 2011.
Oleszkowicz A., Uparte zatuptywanie samotności, „Charaktery” 2003, nr 12(83), s. 15–17.
Pawlak M., Młodzi potrzebują pilnej pomocy psychologicznej – alarmujące wyniki badania Rzecznika Praw Dziecka, 2021, https://brpd.gov.pl/2021/11/05/mlodzi-potrzebuja-pilnej-pomocy-psychologicznej-alarmujace-wyniki-badania-rzecznika-praw-dziecka/ [dostęp: 3.01.2022].
Pawłowska R., Jundziłł E., Pedagogika człowieka samotnego, Gdańsk 2000.
Pufal-Struzik I., Poczucie odmienności i osamotnienia u dzieci zdolnych [w:] Człowiek w całokształcie życia: rodzina – edukacja – praca, red. T. Rongińska, Zielona Góra 2017, s. 55–72.
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży (Dz. U. 2005, nr 43, poz. 418).
Różne oblicza samotności. Konteksty pedagogiczne, red. K. Wasilewska-Ostrowska, Warszawa 2019.
Sendyk M., Osamotnienie jako konsekwencja zaburzeń więzi emocjonalnych w rodzinie, „Wychowanie w Rodzinie” 2011, nr 4, s. 139–150.
Słomka K., Jóźwiak S., Poczucie osamotnienia dziecka we współczesnej rodzinie – zarys problematyki [w:] Samotność dziecka we współczesnej rodzinie, red. D. Sikora, Chełm 2011, s. 5–7.
Stawiszyńska A., Świadomość istoty i przejawów zachowań patologicznych w rodzinie u młodzieży w okresie wczesnej adolescencji [w:] Młodzież – dorośli: zjawiska społeczne. Wybrane problemy, red. T. Sołtysiak, E. Kubiak-Szymborska, Bydgoszcz 2010, s. 79–95.
Stickley A., Koyanagi A., Koposov R., Blatný M., Hrdlička M., Schwab-Stone M., Ruchkin V., Loneliness and its association with psychological and somatic health problems among Czech, Russian and U.S. adolescents, „BMC Psychiatry” 2016, vol. 16; https://doi.org/10.1186/s12888-016-0829-2 [dostęp: 3.01.2022].
Szafrańska K., Problematyka samotności i poczucie osamotnienia młodzieży, wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, „Resocjalizacja Polska” 2017, nr 13, s. 193–210.
Szast M., Samotność w dobie cyfryzacji, „Pedagogika Katolicka” 2012, nr 11, s. 224–238.
Szczupał B., Samotność młodzieży z niepełnosprawnością jako problem pedagogiczny, „Studia Socialia Cracoviensa” 2016, nr 2(15), s. 167–177.
Szyszka M., Pozytywne i negatywne aspekty jedynactwa w opinii młodzieży, „Społeczeństwo i Rodzina” 2013, nr 1(34) s. 89–101.
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004, nr 64, poz. 593).
Wasilewska-Ostrowska K., Samotność aksjonormatywna młodzieży, „Wychowanie na co Dzień” 2009, nr 6, s. 16–18.
Wasilewska-Ostrowska K, Samotność młodzieży, Bydgoszcz 2010.
Wtórniak J., Doświadczanie samotności przez młodych dorosłych, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2020, nr 590(5), s. 68–79.
Zarząd Główny Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, http://www.tpd-zg.prv.pl [dostęp: 3.01.2022].
Zawadzki P., Poczucie alienacji, osamotnienia i depresji u współczesnej młodzieży, „Wychowanie na co Dzień” 2007, nr 12 (171), s. 10 –13.
Zimny J., Zjawisko samotności – wyzwania i zagrożenia, „Pedagogika Katolicka” 2014, nr 14 (1/2014), s. 19–33.
Życie codzienne w czasach zarazy. Komunikat z badań nr 60/2020, CBOS, Warszawa 2020.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2021 Rzeszowskie Studia Socjologiczne
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
