Za kurtyną kobiecości. Słownictwo związane z ciążą, porodem oraz połogiem w badaniach ankietowych
DOI:
https://doi.org/10.15584/slowo.2025.16.14Słowa kluczowe:
leksyka specjalisyczna, słownictwo medyczne, tabuizacja, ciąża, poród i połógAbstrakt
W artykule podjęto próbę zarejestrowania za pomocą metody ankietowej słownictwa związanego z ciążą, porodem oraz połogiem, stosowanego zarówno przez specjalistów, jak i przeciętnych użytkowników języka polskiego. Przytoczono również zarys problemu tabuizacji i wulgaryzacji zgromadzonej leksyki oraz jej hermetyczności i niepopularności w uzusie językowym. Przeprowadzone badania dowiodły, że nie tylko ciąża i poród, ale przede wszystkim połóg nadal są silnie tabuizowane w kulturze polskiej, co znajduje odzwierciedlenie w stanie słownictwa. Nienacechowana leksyka dotycząca omawianych stanów okazała się uboga.
Downloads
Bibliografia
Cepcer Olga, Klimasara Patrycja, 2024: Jak mówimy o aborcji? – aborcja a tabu w polszczyźnie XXI wieku, Język jako świadectwo kultury: język, kultura, społeczeństwo, red. S. Cygan. Kielce, s. 43-51.
Chudzik Anna, 2021: Tabu ciała i czynności fizjologicznych a humor (na przykładzie polskiego stand-upu). Tabu w języku, literaturze i kulturze. red. A. Car, I. Piechnik, Kraków, s. 61-82.
Dąbrowska Anna, 1994: Eufemizmy współczesnego języka polskiego. Wrocław.
Dąbrowska Anna, 2008: Zmiany obszarów podlegających tabu we współczesnej kulturze, „Języka a Kultura”, t. 20., Wrocław, s. 173-196.
Dąbrowska-Wnuk Marianna, 2018: Przesądy ciążowe – nasilenie i wybrane uwarunkowania zjawiska mitologizacji ciąży, „Społeczeństwo i Edukacja”, 29 (2), s. 447-464.
Filipek Kinga, Marcyniak Marek E., 2008: Słownictwo seksualne młodego pokolenia Polaków w pierwszej dekadzie XXI stulecia, „Seksuologia Polska”, 6, 2, s. 77–82.
Frazer James George, 1996: Złota gałąź. Studia z mitologii i religii, przeł. H. Krzeczkowski, Warszawa.
Grybosiowa Antonina, 2003: Język wtopiony w rzeczywistość, Katowice.
Hajda Agata, 2013: „Ciężarówka” czy „kobieta w stanie błogosławionym”? Prezentacja współczesnych sposobów postrzegania ciał kobiet spodziewających się potomstwa, „ROCZNIK LUBUSKI”, t. 39, cz. 1, s. 237-247.
Jakobson Roman, 1960: Poetyka w świetle językoznawstwa, „Pamiętnik Literacki”, 51/2, s. 431-473.
Klimasara Patrycja, 2024: Między sztucznością a wulgarnością: o szkodliwych skutkach tabuizacji słownictwa intymnego wskazanych w badaniach ankietowych, „Studia Językoznawcze. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny”, Szczecin, s. 95-112.
Kostro Ludwik, 2006: Eros, seks i aborcja w dobie katolicyzmu krytycznego, Warszawa.
Krawczyk-Tyrpa Anna, 2001: Tabu w dialektach polskich, Bydgoszcz.
Kurkiewicz Stanisław, 1905: Z docieków nad życiem płciowem, Kraków.
Kurowska Hanna, 2014: Kobieta ciężarna i ciąża w polskim piśmiennictwie medycznym w pierwszej połowie XIX wieku, „STUDIA Z HISTORII SPOŁECZNO-GOSPODARCZEJ”, t. XIII, s. 7-27.
Ożóg Kazimierz, 2014: Współczesna polska grzeczność językowa a postmodernizm, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Linguistica”, IX, 167, Kraków, s. 49-60.
Pałka Patrycja, 2020: Polski model kulturowy a komunikacja sprzedawcy z klientem, „Socjolingwistyka”, 34, Kraków, s. 93-112.
Przybylska Renata, 1987: Współczesne polskie słownictwo erotyczne, „Język – Teoria – Dydaktyka. Materiały VIII Konferencji Młodych Językoznawców – Dydaktyków”, Karpacz, s. 97-110.
Rogodzińska Katarzyna, Obrębska Monika, 2018: Współczesne tabu językowe, czyli o czym nie mówią Polacy. „Człowiek i Społeczeństwo” vol. XLV, Poznań, s. 127-149.
Sikora Kazimierz, 2016: Kilka uwag na temat wulgaryzacji i brutalizacji polszczyzny, „Poznańskie Spotkania Językoznawcze”, 32, 105-115.
Sikora Kazimierz, 2023: Polska grzeczność językowa – dawniej i dziś, „Studia Pigoniana”, t. 6., nr 6., s. 35-48.
Skudrzyk Aldona, 2007: Normy grzecznościowych zachowań językowych (etykieta językowa, savoir-vivre, bon ton, dobre wychowanie, grzeczność językowa), Sztuka czy rzemiosło? Nauczyć Polski i polskiego, red. A. Achtelik, J. Tambor. Katowice, s. 105-123.
Stawarz Natalia, 2020: „Dobry upiór” – postrzeganie kobiet zmarłych w połogu w kulturze ludowej i obyczajowości polskiej w okresie między XVI a XVIII w., „Klio. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym”, t . 53 (2)/2020, s . 199–209.
Wasilewski Jerzy, 2010: Tabu, Warszawa.
Widłak Stanisław, 1963: Tabu i eufemizm w językach nowożytnych. „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego”, 22, Warszawa, s. 89–102.
Żebrowska-Mazur Barbara, 2024: O wartościujących etykietach językowych używanych względem małych dzieci, „LingVaria”, XIX (2024) , 1 (37) , s. 103–118.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Słowo. Studia językoznawcze
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
