Concept and conceptosphere in the research of Russian linguists
DOI:
https://doi.org/10.15584/slowo.2025.16.26Keywords:
concept, conceptosphere, conceptology, Russian linguisticsAbstract
The subject of the discussion undertaken in this article is the terms concept and conceptosphere in the research of Russian linguists. The term concept is one of the basic concepts of Russian cognitive linguistics and linguocultural studies. The article presents the history of the development of the term concept in Russian linguistics. Numerous, often contradictory, definitions of concept are shown and attention is paid to other terms: cultural concept, base world image units, national concepts, cultural dominants, constants and keywords. The relationship between the terms concept - concept - conceptosphere is analysed. Conceptual analysis does not have precise and definitive research methods. Conceptology is still characterised by ambiguity of concepts and research methods despite many research works on concepts.
Downloads
References
Alefirenko, N.F. (2003). Problemy verbalizatsii kontsepta. Volgograd.
Anusiewicz, J. (1995). Lingwistyka kulturowa: zarys problematyki. Wrocław.
Arutyunova, N.D. (1993). Vvedeniye. W: N.D. Arutyunova (red.). Logicheskiy analiz yazyka. Mental’nyye deystviya (s. 3–7). Moskva.
Arutyunova, N.D. (1998). Yazyk i mir cheloveka. Moskva.
Arutyunova, N.D. (red.). (1991). Logicheskiy analiz yazyka. Kul’turnyye kontsepty. Moskva.
Askol’dov, S.A. (1997). Kontsept i slovo. W: V.P. Neroznak (red.), Russkaya slovesnost’. Ot teorii slovesnosti k strukture teksta. Antologiya (s. 267–279). Moskva.
Babushkin, A.P. (1996). Tipy kontseptov v leksiko-frazeologicheskoy semantike yazyka. Voronezh.
Bartmiński, J. (1986). Czym zajmuje się etnolingwistyka? Akcent, 26, 16–22.
Bartmiński, J. (2008). Etnolingwistyka, lingwistyka kulturowa, lingwistyka antropologiczna? Język a Kultura, 20, 15–33.
Bartmiński, J. (2016). O aktualnych zadaniach etnolingwistyki. Etnolingwistyka, 28, 7–29.
Białek, E. (2025). Koncept polskość w dyskursie dyplomatycznym. LingVaria, 1(39), 89–104.
Boldyrev, N.N. (2009). Protsessy kontseptualizatsii i kategorizatsii v yazyke i rol’ v nih abstraktnoj semantiki. W: V.A. Vinogradov, V.F. Novodranova, N.K. Ryabtseva (red.), Gorizonty sovremennoy lingvistiki: traditsii i novatorstvo (s. 38–50). Moskva.
Brileva, I.S., Volskaya, N.P., Gudkov, D.B. i in. (2004). Russkoye kul’turnoye prostranstvo. Lingvokul’turologicheskiy slovar’. Moskva.
Chudinov, A.P. (2015). Kognitivnaya nauka – kognitivnyye nauki – federatsiya kognitivnykh nauk. Voprosy kognitivnoy lingvistiki, 1 (042), 117–121.
Dąbrowska, A. (2016). Współczesne problemy lingwistyki kulturowej. Postscriptum nr 2–1(48–49), 140–155.
Evans, V. (2007). Leksykon językoznawstwa kognitywnego. Kraków.
Evsyukova, T.V., Butenko E.Y. (2016). Lingvokul’turologiya. Moskva.
Frumkina, R.M. (1996). „Teorii srednego urovnya” v sovremennoy lingvistike. Voprosy yazykoznaniya, 2. 55–67.
Frumkina, R.M. (2009). Yest’ li u sovremennoy lingvistiki svoya epistemologiya? W: L.N. Czurilina (red.), Aktual’nyye problemy sovremennoy lingvistiki (s. 41–46). Moskva.
Goldberg, V.B. (2008). Diskussionnyye problemy sovremennoy lingvokontseptologii. W: V.I. Karasik, I.A. Sternin (red.), Antologiya kontseptov. T. 6 (s. 4–17). Volgograd.
Gryshkova, N. (2014). „Leksem”, „pojęcie”, „stereotyp”, „koncept”, „znaczenie”, „idea” – propozycja regulacji terminologicznych. W: I. Bielińska-Gardziel, S. Niebrzegowska-Bartmińska, J. Szadura (red.), Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów, 3: Problemy eksplikowania i profilowania pojęć (s. 21–49). Lublin.
Karasik, V.I. (2002). Yazykovoy krug: lichnost’, kontsepty, diskurs. Moskva.
Karasik, V.I., Slyshkin, G.G. (2001). Lingvokul’turnyy kontsept kak yedinitsa issledovaniya. W: I.A. Sternin (red.), Metodologicheskiye problemy kognitivnoy lingvistiki (s. 75–80). Voronezh.
Karasik, V.I., Sternin, I.A. (red.). (2006). Antologiya kontseptov. Volgograd.
Khayrullina, D.D. (2017). Sootnosheniye i vzaimosvyaz’ terminov «kontsept», «ponyatiye», «znacheniye» v sovremennykh issledovaniyakh. Yazykoznaniye, 12 (78), 157–161.
Kiklewicz, A. (2020). Od znaczenia do konceptu: pragmatyczno-kulturowe aspekty specyfikacji semantycznej. Poradnik Językowy, 7, 50–61.
Kiklewicz, A., Kamałowa, A. (red.). (2010). Концепты культуры в языке и тексте: теория и анализ. Olsztyn.
Kossakowska-Maras, M. (2019). Tipologiya kontseptov v russkoy kognitivnoy lingvistike i lingvokul’turologii. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Seria Filologiczna. Glottodydaktyka 11, z. 104, 113–125.
Kovshova, M., Gudkov, D. (2017). Slovar’ lingvokul’turologicheskikh terminov. Moskva.
Krasavskiy, N.A. (2001). Emotsional’nyye kontsepty v nemetskikh i russkikh lingvokul’turakh. Volgograd.
Krasnykh, V. (2003). “Svoy” sredi “chuzhykh”: mif ili realnost’? Moskva.
Kubryakova, Y.S. (red.). (1996). Kratkiy slovar’ kognitivnykh terminov. Moskva.
Ligara, B. (2014), Semantyka terminu w perspektywie porównawczej: koncept, pojęcie czy signifié? Poradnik Językowy, 2, 7–21.
Likhachev, D.S. (1993). Kontseptosfera russkogo yazyka. Moskva.
Lukszyn, J., Zmarzer, W. (2006). Teoretyczne podstawy terminologii. Warszawa.
Małecki, Ł. (2013). Kognitywny model konceptu STRACH w języku ukraińskim. Studia Ukrainica Posnaniensia, 1, 131–138.
Maslova, V.A. (2001). Lingvokul’turologiya. Moskva.
Maslova, V.A. (2017). Vvedeniye v kognitivnuyu lingvistiku. Moskva.
Mullagaliyeva, L.K. (2006). Kontsepty russkoy kul’tury v mezhkul’turnoy kommunikatsii. Slovar’. Moskva.
Nepop-Ajdaczyć. L. (2007). Polska etnolingwistyka kognitywna. Kijów.
Niebrzegowska-Bartmińska, S. (2017), Jakie dane są relewantne etnolingwistycznie? Etnolingwistyka, 29, 11–29.
Nikitin, M.V. (2024). Razvernutyye tezisy o kontseptakh. Voprosy kognitivnoy lingvistiki, 1 (001), 53–64.
Palmer, G.B. (1996). Toward a Theory of Cultural Linguistics. Austin, TX.
Pimenova, M.V. (2004a). Dusha i dukh: osobennosti kontseptualizatsii: monografiya. Kemerovo.
Pimenova, M.V. (2004b). Vvedeniye v kognitivnuyu lingvistiku. Kemerovo.
Popova, Z.D., Sternin, I.A. (1999). Ponyatiye kontsept v lingvisticheskikh issledovaniyakh. Voronezh.
Popova, Z.D., Sternin, I.A. (2003). Ocherki po kognitivnoy lingvistike. Voronezh.
Popova, Z.D., Sternin, I.A. (2007). Kognitivnaya lingvistika. Moskva.
Prokhorov, Y.Y. (2005). K probleme kontsepta i kontseptosfery. W: V.V. Krasnykh, A.I. Izotov (red.), Yazyk, soznaniye, kommunikatsiya: Sb. statey. Vyp. 30 (s. 73–94). Moskva.
Ryabtseva, N.K. (1991). Vopros: prototipicheskoye znacheniye kontsepta. W: N.D. Arutyunova (red.), Logicheskiy analiz yazyka. Kul’turnyye kontsepty (s. 72–77). Moskva.
Sharifian, F. (2011). Cultural Conceptualisations and Language: Theoretical Framework and Applications. Amsterdam/Philadelphia.
Sharifian, F. (2016). Lingwistyka kulturowa. Etnolingwistyka 28, 31–57.
Shvedova, N.Y. (2005). Izbrannye raboty po russkomu yazyku. Moskva.
Stepanov, Y.S. (1997). Konstanty: Slovar’ russkoy kul’tury. Moskva.
Tokarev, G.V. (2000). Problemy lingvokul’turologicheskogo opisaniya kontsepta (na primere kontsepta «trudovaya deyatel’nost’»). Tula.
Tokarev, G.V. (2003). Diskursivnyye liki kontsepta: Monografiya. Tula.
Trendowicz, M. (2014). Modelirovaniye kontseptov SHPION i RAZVEDCHIK v russkoy lingvokul’ture. Gdańsk.
Vorkachev, S.G. (2004). Schast’ye kak lingvokul’turnyy kontsept. Moskva.
Vorkachev, S.G. (2007). Lyubov’ kak lingvokul’turnyy kontsept. Moskva.
Vorkachev, S.G. (2010). «Kuda zh nam plyt’?» – lingvokul’turnaya kontseptologiya: sovremennoye sostoyaniye, problemy, vektor razvitiya. Yazyk, kommunikatsiya i sotsial’naya sreda, 8, 5–27.
Vorob’yova, O.P. (2013). Kontseptologiya v Ukraine: obzor problematiki. W: A.E. Levitskiy (red.), Lingvokontseptologiya: perspektivnyye napravleniya (s. 10–37). Lugansk.
Waszakowa, K. (2020). Wieloaspektowość pojęcia konceptualizacji w gramatyce Ronalda Langackera (spojrzenie z perspektywy użytkownika terminologii kognitywnej). LingVaria, 1(29), 9–30.
Wierzbicka, A. (1999). Semanticheskiye universalii i opisaniye yazykov. Moskva.
Zalevskaya, A.A. (2001). Psikholingvisticheskiy podkhod k probleme kontsepta. W: I.A. Sternin (red.), Metodologicheskiye problemy kognitivnoy lingvistiki (s. 36–44). Voronezh.
Zaliznyak, A.A., Shmelev, A.D., Levontina, I.B. (2012). Konstanty i peremennyye russkoy yazykovoy kartiny mira. Moskva.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Słowo. Studia językoznawcze
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
