Narodowy Bank Polski jako organ państwa – uwagi de lege lata

Abstrakt

Konstytucja RP jednoznacznie stanowi, że Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej, co oznacza, że wolą ustrojodawcy było, aby na terytorium Polski działał tylko jeden bank o takim zakresie kompetencji i pozycji ustrojowej. Pojęcie „centralnego banku państwa” jest terminem wykształconym w literaturze poświęconej bankowości i finansom, powstałym w oparciu o powtarzającą się praktykę różnych państw. Doświadczenia państw demokratycznych pozwalają na wniosek, że termin „bank centralny” pociąga za sobą pewne minimum funkcji i właściwości, nierozerwalnie z nim związanych. W literaturze przedmiotu powszechnie akceptowany jest katalog trzech funkcji, a mianowicie banku państwa, banku emisyjnego oraz banku banków. Ostatnia funkcja określa pozycję NBP w systemie bankowym państwa i sprowadza się do możliwości wpływania banku centralnego na funkcjonowanie tego systemu.