Święte, Site 11: Monumental (?) FBC Cemetery in the Subcarpathian Loess Region
DOI:
https://doi.org/10.15584/anarres.2025.20.5Keywords:
long barrows, graves, Eneolithic, Funnel Beaker Culture, Corded Ware CultureAbstract
The article presents an analysis of the Funnel Beaker Culture cemetery at Święte, site 11 (Subcarpathian Loess Region, southeastern Poland), identified during rescue excavations carried out prior the construction of the A4 highway. A total of 49 graves were recorded and excavated, forming a well-organized burial ground with poorly preserved human remains and modest grave goods. Although no direct traces of monumental long-barrow constructions were recorded during excavation, GIS-based spatial analyses and the placement of Corded Ware Culture graves along the margins suggest that such structures may once have existed within the FBC cemetery but did not survive. The cemetery should therefore be cautiously interpreted not as a flat burial ground, but as a more complex, potentially monumental sepulchral space.
Downloads
References
Bagińska J. 2006. Cmentarzysko kultury pucharów lejkowatych na stanowisku 25 w Łubczu, pow. Tomaszów Lubelski. In J. Libera and K. Tunia (eds.), Idea megalityczna w obrządku pogrzebowym kultury pucharów lejkowatych. Lublin, Kraków: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Oddział w Krakowie, Instytut Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, 423–430.
Bargieł M. and Florek M. 2006a. Cmentarzysko ludności kultury pucharów lejkowatych na stanowisku 1 w Malicach Kościelnych, pow. Opatów. In J. Libera and K. Tunia (eds.), Idea megalityczna w obrządku pogrzebowym kultury pucharów lejkowatych. Lublin, Kraków, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Oddział w Krakowie, Instytut Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, 361–384.
Bargieł B. and Florek M. 2006b. Cmentarzysko w Pawłowie, pow. Sandomierz, na tle innych podobnych stanowisk kultury pucharów lejkowatych. In J. Libera and K. Tunia (eds.), Idea megalityczna w obrządku pogrzebowym kultury pucharów lejkowatych. Lublin, Kraków: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Oddział w Krakowie, Instytut Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, 385–401.
Bąbel J. 2000. Groby neolityczne ze stanowiska I w Wojciechowicach, woj. świętokrzyskie. Rocznik Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim 3, 11–36.
Bohr M., Dobrakowska T., Kępka M., Kulik M., Łukaszewska A., Łukaszewski Ł. and Maziarz A. 2011. Opracowanie wyników ratowniczych badań archeologicznych na stanowiskach Święte 11 i Sośnica 25, gm. Radymno, woj. podkarpackie przeprowadzonych w 2010 roku. Wrocław: manuscript in the archive of the National Institute of Cultural Heritage.
Burchard B. 1998. Badania grobowców typu megalitycznego w Zagaju Stradowskim w południowej Polsce. Sprawozdania Archeologiczne 50, 149–156.
Burchard B. 2006. Grobowce typu megalitycznego w Zagaju Stradowskim, pow. Kazimierza Wielka. In J. Libera and K. Tunia (eds.), Idea megalityczna w obrządku pogrzebowym kultury pucharów lejkowatych. Lublin, Kraków: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Oddział w Krakowie, Instytut Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, 301–305.
Cofta-Broniewska A. and Kośko A. 1982. Historia pierwotna społeczeństw Kujaw (= Prace Wydziału Nauk Humanistycznych – Bydgoskie Towarzystwo Naukowe Seria C, 25). Warszawa, Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Cwaliński M., Niebieszczański J. and Król D. 2017. The Middle, Late Neolithic and Early Bronze Age Cemetery in Skołoszów, site 7, Dist. Jarosław, in the Light of the Results of Non-invasive Archaeological Survey in 2016. Analecta Archaeologica Ressoviensia 12, 39–48. DOI: 10.15584/anarres.2017.12.3
Dębiec M., Dębiec M. and Pelisiak A. 2015. Cieszacin Wielki, stan. 41, Pawłosiów, stan. 55 i Jankowice, stan. 9. Kompleks osad z epoki neolitu i wczesnej epoki brązu (= Via Archaeologica Ressoviensia 9). Rzeszów: Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego.
Dobrakowska T. and Dobrakowski M. 2014. Opracowanie wyników ratowniczych badań archeologicznych prowadzonych w 2013 roku na stanowisku Święte 11/Sośnica 25 (AZP 106-84/110 / AZP 106/84/111), gm. Radymno, pow. jarosławski, woj. podkarpackie. Wrocław: manuscript in the archive of the National Institute of Cultural Heritage.
Grygiel R. 2016. Neolit i początki epoki brązu w rejonie Brześcia Kujawskiego, 3: Środkowy i późny neolit. Kultura pucharów lejkowatych. Łódź: Fundacja Badań Archeologicznych imienia Profesora Konrada Jażdżewskiego, Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi.
Jażdżewski K. 1936. Kultura pucharów lejkowatych w Polsce środkowej i zachodniej (= Biblioteka Prehistoryczna 2). Poznań: Polskie Wydawnictwo Prehistoryczne.
Jarosz P., Szczepanek A. and Włodarczak P. 2013a. Tomb no. 1 at Malżyce, site 31 (distr. Kazimierza Wielka) and the megalithic Funnel Beaker cemeteries in the loess region of western Małopolska. Sprawozdania Archeologiczne 65, 293–309.
Jarosz P., Tunia K. and Włodarczak P. 2013b. Neolitické mohyly 2 a 3 na lokalitě 30 v Malżycích. Příspěvek k poznání pohřebního ritu kultury nálevkovitých pohárů a kultury se šňůrovou keramikou na západomalopolských sprašových vrchovinách. In I. Cheben and M. Sojak (eds.), Otazky neolitu a eneolitu naśich zemi – 2010. Nitra: Archaeologický ústav SAV, 115–132.
Jarosz P., Włodarczak P. and Tunia K. 2020. Funnel Beaker culture tombs in the eastern part of the Wodzisław Hummock. Sprawozdania Archeologiczne 72(1), 313–332.
Kapica Z. 1986. Analiza antropologiczna materiałów kostnych z cmentarzyska kultury pucharów lejkowatych (KPL) w Sarnowie (stan. 1A), woj. Włocławek. Sprawozdania Archeologiczne 38, 91–107.
Król D. 2011. Chamberless Tombs in Southeastern Group of Funnel Beaker Culture (= Collectio Archaeologica Ressoviensis 17). Rzeszów: Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego, Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Król D. 2021. Monumentalne cmentarzyska eneolitycznej kultury pucharów lejkowatych między dolną Odrą a środkowym Sanem. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Król D., Rogoziński J. and Rybicka M. 2012. Tomb of the Funnel Beaker Culture on Site 7 in Skołoszów, Radymno Commune, Podkarpackie Voivodship. In M. Furholt, D. Mischka and M. Hinz (eds.), “As time goes by?”. Monumentality, Landscapes and the Temporal Perspective (= Universitätforschungen zur prähistorischen Archäologie 206). Bonn: Dr. Rudolf Habelt GmbH, 205–214.
Król D., Rogoziński J. and Rybicka M. 2014a. Cmentarzysko kultury pucharów lejkowatych w Skołoszowie, stan. 7, woj. podkarpackie. In M. Rybicka (ed.), Wschodnie pogranicze grupy południowo-wschodniej kultury pucharów lejkowatych (= Collectio Archaeologica Ressoviensis 28). Rzeszów: Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego, 13–37.
Król D., Rogoziński J., Rybicka M. and Sznajdrowska A. 2014b. Obrządek pogrzebowy kultury pucharów lejkowatych w grupie południowo-wschodniej na przykładzie stanowisk w Skołoszowie 7 i Szczytnej 6. In D. Kozak (ed.), Kulʹtovì ta pohovalʹnì pam’âtki u Vìslo-Dnìprovsʹkomu regìonì: problemi ìnterpretacìï (= Naukovì Studìï 7). Lʹvìv, Vinniki: Vidavnictvo Aprìorì, 62–78.
Król D. and Sznajdrowska-Pondel A. 2022. Insight into burial practices of the Eneolithic Funnel Beaker Culture in the Rzeszów Foothills and Lower San Valley (northern Subcarpathia). In M. Grygiel and P. Obst (eds.), Walking Among Ancient Trees. Studies in honour of Ryszard Grygiel and Peter Bogucki on the 45th anniversary of their research collaboration. Łódź: Fundacja Badań Archeologicznych Imienia Profesora Konrada Jażdżewskiego, Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi, 429–439.
Mazurek M., Okoński J. and Rybicka M. 2013. Studium przypadku. Obiekt 3834 z Rozborza, stan. 28, woj. podkarpackie. Materiały i Sprawozdania Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego 34, 119–128.
Nogaj-Chachaj J. 1987. Cmentarzysko kultury pucharów lejkowatych w Karmanowicach stan. 35, gm. Wąwolnica, woj. lubelskie. In J. Gurba (ed.), Sprawozdania z badań terenowych Katedry Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w 1987 r. Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, 10–12.
Nogaj-Chachaj J. 1989. Cmentarzysko kultury pucharów lejkowatych w Karmanowicach, stan. 35, gm. Wąwolnica, woj. lubelskie. In J. Gurba (ed.), Sprawozdania z badań terenowych Katedry Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w 1989 r. Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, 17–21.
Nogaj-Chachaj J. 1990. Czwarty sezon badań cmentarzyska kultury pucharów lejkowatych w Karmanowicach (stan. 35), gm. Wąwolnica, woj. lubelskie. In J. Gurba (ed.), Sprawozdania z badań terenowych Katedry Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w 1990 roku. Lublin: Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie, 10–18.
Nogaj-Chachaj J. 1996. Ósmy sezon badań na stanowisku 35 w Karmanowicach, gm. Wąwolnica, woj. lubelskie. Archeologia Polski Środkowowschodniej 1, 17–23.
Nogaj-Chachaj J. 2001. Trzynasty sezon badań na cmentarzysku kultury pucharów lejkowatych w Karmanowicach, stan. 35, pow. puławski, woj. lubelskie. Archeologia Polski Środkowowschodniej 6, s. 22–24.
Olszewski A. 2011. Osada i cmentarzysko kultury pucharów lejkowatych. In A. Łukaszewska and A. Olszewski (eds.), Święte 11 stanowisko w gminie Radymno, woj. podkarpackie. Warszawa: manuscript in the archive of the National Institute of Cultural Heritage.
Olszewski A. and Włodarczak P. 2018. Święte 11: Cemetery of the Corded Ware Culture. Baltic-Pontic Studies 23, 7–68. DOI: 10.2478/bps-2018-0001
Pelisiak A. and Czubak M. 2014. Neolit i wczesna epoka brązu. In M. Karwowski and D. Kulikowska (eds.), Rozbórz, stan. 27. Materiały źródłowe (= Via Archaeologica Ressoviensia 5). Rzeszów: Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego, 19–26.
Przybyła M. and Tunia K. 2013. Investigations in 2012 of the southern part of the Funnel Beaker culture temenos at Słonowice near the Małoszówka River. Fourth report. In S. Kadrow and P. Włodarczak (eds.), Environment Subsistence – forty Years after Janusz Kruk’s “Settlement studies” (= Studien zur Archäologie in Ostmitteleuropa 11). Rzeszów, Bonn: Institute of Archaeology Rzeszów University, Dr Rudolf Habelt GmbH, 139–161.
Reder J. and Stępniewski K. 2011. Analiza geologicznomorfologiczno- glebowa stanowiska archeologicznego Święte gmina Radymno, powiat Jarosław, województwo podkarpackie. In A. Łukaszewska and A. Olszewski (eds.), Święte 11 stanowisko w gminie Radymno, woj. podkarpackie. Warszawa: manuscript in the archive of the National Institute of Cultural Heritage.
Rybicka M., Król D. and Rogoziński J. 2014. Pawłosiów, stan. 52, woj. podkarpackie. Osada kultury pucharów lejkowatych. In M. Rybicka (ed.), Wschodnie pogranicze grupy południowo-wschodniej kultury pucharów lejkowatych (= Collectio Archaeologica Ressoviensis 28). Rzeszów: Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego, 67–256.
Rzepecki S. 2011. U źródeł megalityzmu w kulturze pucharów lejkowatych (= Spatium Archaeologicum 3). Łódź: Instytut Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego, Fundacja Uniwersytetu Łódzkiego.
Solon J., Borzyszkowski J., Bidłasik M., Richling A., Badora K., Balon J., Brzezińska-Wójcik T., Chabudziński Ł., Dobrowolski R., Grzegorczyk I., Jodłowski M., Kistowski M., Kot R., Krąż P., Lechnio J., Macias A., Majchrowska A., Malinowska E., Migoń P., Myga-Piątek U., Nita J., Papińska E., Rodzik J., Strzyż M., Terpiłowski S., Ziaja W. and Paul J. 2018. Physicogeographical mesoregions of Poland: verification and adjustment of boundaries on the basis of contemporary spatial data. Geographia Polonica 91, 143–170. DOI: 10.7163/GPol.0115
Sznajdrowska A. 2016. Osada kultury pucharów lejkowatych na stanowisku 27 w Mirocinie. In M. Mazurek and A. Sznajdrowska (eds.), Stanowiska 24, 25 i 27 w Mirocinie, gm. Przeworsk, 1: Osadnictwo późnopolgarskie i kultury pucharów lejkowatych. Rzeszów: Instytut Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego, 29–58.
Tunia K. 2006. “Temenos” kultury pucharów lejkowatych w Słonowicach, pow. Kazimierza Wielka. Badania 1979–2002. Trzecie sprawozdanie. In J. Libera and K. Tunia (eds.), Idea megalityczna w obrządku pogrzebowym kultury pucharów lejkowatych. Lublin, Kraków: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, Oddział w Krakowie; Instytut Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, 335–340.
Włodarczak P. 2006. Kultura ceramiki sznurowej na Wyżynie Małopolskiej. Kraków: Wydawnictwo Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk.
Downloads
Published
Versions
- 2026-01-03 (2)
- 2025-12-31 (1)
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Analecta Archaeologica Ressoviensia
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
