Prawdziwe oblicza prawdy – znaczenia słowa prawda w wybranych utworach lirycznych C.K. Norwida
DOI:
https://doi.org/10.15584/kpe.2022.11.12Słowa kluczowe:
prawda, wartość, poznanie, wiedza, słowo, wyraz, myśl, idea, znaczenie, ontologiaAbstrakt
Celem niniejszego artykułu było wykazanie zróżnicowanej płaszczyzny semantycznych znaczeń słowa prawda zastosowanych w kontekście różnych utworów poetyckich Cypriana Kamila Norwida (literatura podmiotowa). Określenie funkcji wspomnianego wyrazu pozostaje w bezpośrednim związku z sytuacją liryczną w twórczości polskiego poety romantycznego. Zestawienie symbolicznych konotacji prawdy odniesiono więc do wybranych założeń filozoficznych (m.in. aksjologicznych, estetycznych), historycznych, religijnych i społecznych. W tym celu poszczególne tezy i wnioski oparto na materiale teoretycznoliterackim, będącym kluczową pomocą w sformułowaniu wywodu (literatura przedmiotowa). Autor wskazuje ponadto na bogactwo znaczeń kulturowych zawierających się w pojęciu "prawdy" oraz ich wpływie na myśl społeczną.
Downloads
Bibliografia
Brenskott K., Namysł nad rolą kabały w twórczości Czesława Miłosza na przykładzie tomu , „Teksty Drugie” 2018, nr 5, https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/84037/brenskott_oswoic_historie_namysl_nad_rola_kabaly_2018.pdf?sequence=1&isAllowed=y.
Cirlot J.E., Słownik symboli, przekł. I. Kania, Wydawnictwo Znak, Kraków 2006.
Jastrzębski B., Ekscerpty z filozoficznych opowieści o prawdzie [w:] Mit, prawda, imaginacja, red. P. Kowalski, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2011.
Kasperowicz R., Dante Romantyków. O sile recepcji i interpretacji, „Teksty Drugie” 2005.
Klauza K., Prawda – informacja – moralność, http://dlibra.kul.pl/Content/26846/6_prawda.pdf.
Korwin-Piotrowska D., Poetyka – przewodnik po świecie tekstów, wyd. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2011.
Krupska M., Norwid – świat wartości, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Filozoficzno-Pedagogicznej Ignatianum w Krakowie, Kraków 2002.
(nie)Prawda w literaturze i sztuce, red. C. Słowik, A. Dobrowolska, M. Siedlecka, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2014.
Kwaśniewska P., Prawda? Jedna, żadna, sto tysięcy. Koncepcja prawdy w dramacie
Maj J., Rzeczywiste, możliwe, zmyślone. (nie)prawda literackiej historiografii Jarosława Marka Rymkiewicza (na przykładzie tomu Leśmian. Encyklopedia) [w:] (nie)Prawda w literaturze i sztuce, red. C. Słowik, A. Dobrowolska, M. Siedlecka, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2014.
Wróblewski Ł., Wspaniała masakra. Czy Jarosław Marek Rymkiewicz napisał prawdę o powstaniu warszawskim? [w:] (nie)Prawda w literaturze i sztuce, red. C. Słowik, A. Dobrowolska, M. Siedlecka, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2014.
Laszczyńska-Fankanowska K., Człowiek i wartości w myśli Cypriana Norwida (praca doktorska pod kier. J. Machnacza), Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu, https://www.dbc.wroc.pl/Content/47442/PDF/Laszczynska.pdf.
Lurker M., Słownik obrazów i symboli biblijnych, tłum. K. Romaniuk, Wydawnictwo Pallotinum, Poznań 1989.
Lwowski A., Miłosierny Samarytanin w refleksji teologicznej Josepha Ratzingera/Benedykta XVI [w:] Miłosierdzie – próba spojrzenia interdyscyplinarnego, red. nauk. P. Sawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2018, https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/18865/1/Lwowski_milosierny_samarytanin_w_refleksji.pdf.
Lyszczyna J., Cyprian Norwid. Poeta wieku dziewiętnastego, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2016.
Łaciak P., Prawda jako idea regulatywna. Husserlowska fenomenologia wobec absolutyzmu i relatywizmu, „Folia Philosophica” 2008, nr 26.
Makaruk M., Nad trumną bohatera romantycznego, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2018, nr12, https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Folia_Philosophica/Folia_Philosophica-r2008-t26/Folia_Philosophica-r2008-t26-s237-255/Folia_Philosophica-r2008-t26-s237-255.pdf.
Piotrowska-Grot M., Chciałbyś usłyszeć, jak to jest w starości? Realistyczny i metafizyczny wymiar starości w późnej poezji Czesława Miłosza (praca magisterska), Katowice 2011, https://www.sbc.org.pl/dlibra/show-content/publication/edition/34790?id=34790.
Puzynina J., Norwid – jaki i dla kogo?, „Kwartalnik Filozoficzny” 2014, t. XLII, z. 4, https://pau.krakow.pl/KwartalnikFilozoficzny/KF_XLII_2014_z4_01.pdf.
Bańka J.S., Nauka o prawdzie Arystotelesa: podstawa ontologicznej jedności syntezy kategorialnej, „Folia Philosophica” 2000, 18, https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Folia_Philosophica/Folia_Philosophica-r2000-t18/Folia_Philosophica-r2000-t18-s69-76/Folia_Philosophica-r2000-t18-s69-76.pdf.
Słownictwo etyczne Cypriana Norwida, cz. 1: Prawda, fałsz, kłamstwo, red. J. Puzynina, Prace Wydziału Polonistyki, Pracownia Słownika Języka Cypriana Norwida, Warszawa 1993.
Szymik J., . Prymat Boga i jego konsekwencje według J. Ratzingera/Benedykta XVI, „Studia Bobolanum” 2011, nr 3, Wydział Teologiczny Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/16640/1/szymik_prymat_boga.pdf.
Szymura J., Język, mowa i prawda w perspektywie fenomenologii lingwistycznej J.L. Austina, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław 1982.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2022 Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
