Jak teksty literackie o rodzinie mogą kształtować system wartości u dzieci?
DOI:
https://doi.org/10.15584/kpe.2024.4Słowa kluczowe:
edukacja, literatura, rodzina, relacje osoboweAbstrakt
Rodzina to nie tylko osoby, ale przede wszystkim relacje, jakie przez lata kształtują się między rodzicami i dziećmi, wspomnienia i przeżycia ich łączące. Ojciec i matka są pierwszymi osobami, od których dziecko uczy się jak postępować, jak zachowywać się w różnych sytuacjach, jak wyrażać swoje myśli, uczucia, co należy cenić, jakim warto być, co jest złe, co to jest miłość. Przejmuje ich poglądy i system wartości. Celem artykułu jest próba ukazania, jak interpretując teksty literackie o tematyce rodzinnej można kształtować system wartości i ukazywać wartość rodziny. Autorzy wybranych tekstów tak skonstruowali ich treści, by dziecko mogło je odnieść do własnych doświadczeń i osobistych przeżyć. Ponadto ma możliwość dowiedzieć się, co to jest miłość. Może przekonać się, że miłość to nie tyle słowa, co wzajemna troska o siebie, gotowość do pomocy, to wsparcie i okazywanie uczuć o każdej porze i każdego dnia. Analizując je możemy ukazać takie wartości jak: zaufanie, szczerość, poczucie bezpieczeństwa, opieka, pomoc, wspólne spędzanie czasu, miłość. Odwołując się do różnorodnych treści można nie tylko zachęcać dzieci do podobnych form zachowań, tłumaczyć i uczyć prawidłowych wzorców życia, przeciwdziałać niepoprawnym postępowaniom, ale także ukazywać znaczenie wartości. Dobór odpowiedniej literatury jest nieocenioną pomocą w pracy wychowawczej, ponieważ przez kontakt z nią można dostarczyć dziecku wiedzy z każdej dziedziny, kształtować postawy. Im częściej dziecko ma do czynienia z różnymi opowiadaniami, utworami lub historyjkami, w których ukazywane są wartości, tym więcej zrozumie i będzie naśladowało te zachowania. Nie należy ulegać presji czasów, a wręcz przeciwnie warto zadbać o dobrostan dziecka i skłaniać je do przemyśleń, ukazywać różne problemy, angażować w dyskusje, by zaczynało samodzielnie doceniać wartości.
Downloads
Bibliografia
Bałachowicz J., Szkoła jako przestrzeń budowania przyszłości [w:] Zrozumieć uczenie się. Zmienić wczesną edukację, red. J. Bałachowicz, A. Korwin-Szymanowska, E. Lewandowska, A. Witkowska-Tomaszewska, Warszawa 2017.
Cichoń W., Świat wartości i sposoby jego poznawania [w:] Studia z teorii poznania i filozofii wartości, red. W. Stróżewski, Kraków–Wrocław 1978.
Dyczewski L., Miejsce i funkcja wartości w kulturze [w:] Kultura w kręgu wartości, red. L. Dyczewski, Lublin 2001.
Gajda J., Wartości w życiu człowieka, Lublin 1997.
Grodzka K., Gra w kolory. Klasa 2. Podręcznik, cz. 2, Wydawnictwo JUKA, Warszawa 2018.
Harwas-Napierała B., Trempała J., Psychologia rozwojowa człowieka. Charakterystyka okresu życia, t. 2, Warszawa 2003.
Ingarden R., Książeczka o człowieku, Kraków 1973.
Krajewski W., Słownik pojęć filozoficznych, Warszawa 1996.
Kukołowicz T., Rodzina wychowuje, Stalowa Wola 2001.
Łobocki M., Pedagogika wobec wartości [w:] Kontestacje pedagogiczne, red. B. Śliwerski, Kraków 1993.
Olbrycht K., Przygotowanie pedagogów do prowadzenia edukacji aksjologicznej [w:] Edukacja aksjologiczna. Wybrane problemy przekazu wartości, red. K. Olbrycht, Katowice 1994.
Olechnowicz H., Dziecko własnym terapeutą, Warszawa 2006.
Mazur B., Zagórska K., Gra w kolory. Klasa 1. Podręcznik, cz. 2, Wydawnictwo JUKA, Warszawa 2018.
Milerski B., Śliwerski B., Pedagogika. Leksykon, Warszawa 2000.
Piotrowska M.E., Szymańska M.A., Już w szkole. Podręcznik do kształcenia zintegrowanego w klasie drugiej, semestr pierwszy, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2021.
Sillamy N., Słownik psychologiczny, Katowice 1995.
Winiarska M., Rodzina – podstawowe funkcje [w:] Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, red. T. Pilch, Warszawa 2006.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2024 Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.