An outline of organ works with a pedagogical purpose by Cracow composers at the turn of the 19th and 20th centuries
DOI:
https://doi.org/10.15584/galiciana.2025.19.7Keywords:
organ, organ music, organ school, organ preludesAbstract
Organ music, as an integral part of liturgical music, had a significant impact on shaping the musical sensitivity of Polish society during the partition period, owing to the deep religiosity of Poles. Despite its important role, it was characterized by a rather low level of performance. The most outstanding Polish organists of the time were associated with the musical centers of Cracow and Warsaw, where the local music conservatories provided the highest standards of education. This article outlines the pedagogical contributions to organ music by Cracow-based composer-educators, including professors of organ performance classes at the School of the Musical Society, later transformed into the Conservatory of the Musical Society. These include Kazimierz Garbusiński, Franciszek Przystał, Wincenty Wacław Richling, Walerian Styś, Bolesław Wallek-Walewski, and Władysław Żeleński. One notable work, the collection 25 Preludes, Op. 38 by Władysław Żeleński, created at the end of the 19th century, is still used in organ performance education and occasionally included in concert repertoires. The traditions of Galician organ culture laid the foundations for the development of organ music performance during the interwar period and after 1945.
Downloads
References
Cholewa F., Wincenty Wacław Richling 1841–1896, „Meteor” 1936, nr 5, s. 142–147.
Garbusiński K., Przystał F., Styś W., Wallek-Walewski B., 100 preludyi dwu, trzy, cztero i wielogłosowych na organy, Chicago 1914.
Księżarski H., Przemówienie przy złożeniu do grobu zwłok ś.p. Wincentego Gorączkiewicza miane dnia 13 listopada 1858 r., Kraków 1860.
Makowski H., Mieczysław S., Szkoła na organy. Część I, Warszawa [b.r.].
Programy koncertowe krakowskie z lat 1850–1918 przechowywane w Sekcji Zbiorów Muzycznych Biblioteki Jagiellońskiej (sygn. 4305).
Rychling W., Pastorałki. Zbiór preludyj organowych na czas Bożego Narodzenia, Kraków [b.r.].
Rychling W., Pastorałki. Zbiór preludyj organowych na czas Bożego Narodzenia, wyd. 2 powiększone, Kraków [b.r.].
Rychling W., Zbiór preludyj kościelnych na organ lub harmonium. Zeszyt pierwszy, Kraków [b.r.].
Szopski F., Władysław Żeleński, Warszawa 1928.
Żeleński W., 25 Preludyi dwu, trzy i czterogłosowych na organ lub fisharmonikę do użytku organistów i kształcącéj się młodzieży, Dzieło 38, z. I–II, Warszawa 1881.
Dopierała D., Preludia na organy op. 38 Władysława Żeleńskiego, jako przejaw polskości w muzyce, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie” 2014, z. 9, s. 79–87.
Erdman J., Polska muzyka organowa epoki romantycznej, Warszawa [b.r.].
Gawiejnowicz W., Surzyński, Gieburowski, Nowowiejski. Wybrane aspekty życia i działalności, Poznań 2020.
Gołos J., Polskie organy i muzyka organowa, Warszawa 1972.
Grajter P., Przegląd wybranych metod nauczania gry na organach na przestrzeni dwóch ostatnich stuleci [w:] Organy i muzyka organowa XI, red. J. Krassowski, Gdańsk 2000, s. 100–112.
Lachowicz S., Freyer August [w:] Encyklopedia Muzyczna PWM, część biograficzna, t. 3: efg, red. E. Dziębowska, Kraków 1987, s. 160–161.
Lewicki M., Edytorstwo muzyczne w Krakowie w latach 1850–1918, Kraków 2021.
Mrowiec K., Kultura muzyczna i pieśń kościelna [w:] Historia Kościoła w Polsce, t. II, cz. 1, red. B. Kumor, Z. Obertyński, Poznań–Warszawa 1979 s. 712–717.
Mrowiec K., Polska pieśń kościelna w opracowaniu kompozytorów XIX wieku, Lublin 1964.
Negrey M., Żeleński Władysław [w:] Encyklopedia Muzyczna PWM, część biograficzna, t. 12: w–ż, red. E. Dziębowska, Kraków 2012, s. 392–401.
Perkowska M., Garbusiński Kazimierz [w:] Encyklopedia Muzyczna PWM, część biograficzna, t. 3: efg, red. E. Dziębowska, Kraków 1987, s. 231.
Poniatowska I., Historia Muzyki Polskiej, t. V, cz. 2a: Romantyzm. Twórczość muzyczna 1850–1900, red. S. Sutkowski, Warszawa 2010.
Przybylski T., Organistyka krakowska XVIII i XIX wieku oraz w latach międzywojennych XX wieku [w:] Organy i muzyka organowa XIII, red. J. Krassowski, Gdańsk 2006, s. 36–62.
Przybylski T., Tradycje muzyki organowej w XIX-wiecznym Krakowie [w:] Organy i muzyka organowa, red. J. Krassowski, Gdańsk 1977, s. 141–154.
Przybylski T., Wincenty Wacław Richling (1841–1896) [w:] Organy i muzyka organowa II, red. J. Krassowski, Gdańsk 1978, s. 291–305.
Przybylski T., Z dziejów kształcenia organistów w Polsce w XIX wieku i w pierwszej połowie XX wieku [w:] Muzyka religijna – między epokami i kulturami, t. 1, red. K. Turek, B. Mika, Katowice 2008, s. 105–116.
Przybylski T., Z dziejów nauczania muzyki w Krakowie. Od średniowiecza do czasów współczesnych, Kraków 1994.
Schletz A., Tyrowicz M., Księżarski Henryk Bernard Stanisław [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 15, red. E. Rostworowski, Wrocław 1970, s. 634.
Woszczalski J., Lewicki M., O autorstwie i datowaniu edycji zbioru „25 Preludiów” op. 38 Władysława Żeleńskiego, „Muzyka” 2023, nr 4, s. 113–123.
Wyrwa I., Problematyka wykonawcza utworów organowych Feliksa Nowowiejskiego w świetle poglądów estetycznych kompozytora, Lublin 2011.
Zalewski W., Polska twórczość organowa zainspirowana pieśnią kościelną w liturgii Kościoła rzymskokatolickiego, cz. I, „Pro Musica Sacra” 2014, t. 12, s. 169–199.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Musica Galiciana. Kultura muzyczna Galicji w kontekście stosunków polsko-ukraińskich
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
