Działalność towarzystw muzycznych w Rzeszowie w latach 1848–1948
DOI:
https://doi.org/10.15584/galiciana.2025.19.18Słowa kluczowe:
Rzeszów, Galicja, muzyka, stowarzyszeniaAbstrakt
Muzyka w Rzeszowie, podobnie jak w innych miastach i miasteczkach Galicji, rozwijała się dzięki inicjatywom wrażliwych, twórczych jednostek z kręgów inteligencji, z charakterystyczną wielokulturowością ówczesnych uwarunkowań historycznych, politycznych, gospodarczych. Towarzystwa muzyczne tworzyły elitarne grupy oddziałujące na szerokie kręgi społeczne, budząc w nich potrzeby duchowe, estetyczne z dziedzin kultury wysokiej, tworząc ambitne programy działania w kontaktach ze znaczącymi ośrodkami kultury ówczesnej Galicji, i nie tylko. Z dzisiejszej perspektywy widać, iż stały się one zaczynem organizacji znaczących instytucji, zespołów artystycznych kultywujących różne dziedziny sztuki, w tym także muzykę, w nieprzerwanym ciągu kulturowym dziejów Polski, Europy, świata.
Downloads
Bibliografia
Codello A., Samorząd Miasta Rzeszowa 1867–1914, Lublin 1967.
Darłakowa S., Prasa, czasopisma, pisma, hasło [w:] Encyklopedia Rzeszowa, Rzeszów 2011 s. 598–607.
Dwa wieki Towarzystwa Muzycznego w Krakowie, https://www.towarzystwo-muzyczne.pl/historia (4.07.2025).
Fink K., Artysta w drodze. Wędrówki muzyka Stanisława Bursy nie tylko po Galicji z przełomu XIX i XX wieku, „Galicja. Studia i materiały” 2020, nr 6, s. 155–180.
Fink K., Działalność Stanisława Bursy w Rzeszowie w pierwszych latach XX wieku, „Kamerton” 2015, nr 59, s. 107–117.
Fink K., Uroki wielkomiejskiego i prowincjonalnego życia muzycznej rodziny Bursów. Przyczynek do historii galicyjskiej inteligencji, „Galicja. Studia i materiały” 2024, nr 10, s. 273–313.
Fink K., Z Grabownicy Starzeńskiej do Lwowa. O drodze artystycznej Jana Czubskiego, ucznia Karola Mikulego [w:] Musica Galiciana. Kultura muzyczna Galicji w kontekście stosunków polsko-ukraińskich, t. XVII: Karol Mikuli i jego uczniowie w kontekście rozwoju szkolnictwa muzycznego Galicji (z okazji 200. rocznicy urodzin kompozytora), red. G. Oliwa, K. Fink, T. Mazepa, Rzeszów 2021, s. 143–161.
Gliniak S., Z historii życia muzycznego Przemyśla (przełom wieku XIX i XX – do roku 1918) [w:] Musica Galiciana. Kultura muzyczna Galicji w kontekście stosunków polsko-ukraińskich (od doby piastowsko-książęcej do roku 1945), t. I, red. L. Mazepa, Rzeszów 1997, s. 161–169.
Historia, https://tifc.chopin.pl/o-nas/historia/ (3.07.2025).
Historia WTM, https://warszawskietowarzystwomuzyczne.pl/historia-wtm/ (3.07.2025).
Hoff J., Kluby towarzyskie Rzeszowa w XIX wieku, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Rzeszowie” 1991, Seria Społeczno-Pedagogiczna i Historyczna. Historia z. 2, s. 57–74.
Hoff J., Towarzystwo Kasynowe [w:] Encyklopedia Rzeszowa, Rzeszów 2011, s. 855–856.
Hoff J., Życie kulturalne. W kręgu teatru, literatury i muzyki [w:] Dzieje Rzeszowa, t. 2, red. F. Kiryk, Rzeszów 1998, s. 401–436.
Jakubczyk-Ślęczka S., Żydowskie organizacje muzyczne w międzywojennym Rzeszowie, „Kamerton” 2015, nr 59, s. 80–86.
Jakubiec-Lis E., Jan Robak – muzyk, animator kultury, „Kamerton” 2016, nr 60, s. 143–160.
Kałuski M., Lwów w polskim życiu muzycznym, https://www.kworum.com.pl/art10232,lwssw_w_polskim_n%EF%BF%BDyciu_muzycznym.html (3.07.2025).
Kiernożycka-Ziewiec I., Kółko Literacko-Muzyczne 1884–1888 (z dziejów ruchu amatorskiego w Rzeszowie z końca XX w.), „Kamerton” 1999, nr 1–2(34–35), s. 88–116.
Kijas J., Dzieje rzeszowskiej „Lutni” w ciągu pierwszego 25-lecia 1904–1929, Rzeszów 1930.
Kronika Klubu Miłośników Muzyki przy Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie, oprac. A. Szypuła, „Kamerton” 2017, nr 61, s. 134–163; nr 62, s. 210–218.
Lehmann A., Polski Związek Chórów i Orkiestr Oddział w Rzeszowie [w:] Encyklopedia Rzeszowa, Rzeszów 2011, s. 572.
Lehmann A., Towarzystwo Muzyczno-Śpiewacze „Lutnia” [w:] Encyklopedia Rzeszowa, Rzeszów 2011, s. 857.
Malczewski J., Rozbudowa miasta [w:] Dzieje Rzeszowa, t. 2, red. F. Kiryk, Rzeszów 1998, s. 229–274.
Mazepa L., Poprzednicy Akademii Muzycznej we Lwowie [w:] Musica Galiciana. Kultura muzyczna Galicji w kontekście stosunków polsko-ukraińskich (od doby piastowsko-książęcej do roku 1945), t. IX, red. L. Mazepa, Rzeszów 2005, s. 9–31.
Mazepa T., Lwowskie towarzystwa muzyczne [w:] Musica Galiciana. Kultura muzyczna Galicji w kontekście stosunków polsko-ukraińskich, t. IX, red. L. Mazepa, Rzeszów 2005, s. 43–65.
Mazepa T., Z historii powstania i ukonstytuowania się Galicyjskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie [w:] Karol Lipiński. Życie, działalność, epoka, t. 6, red. J. Subel, Wrocław 2017, s. 73–86.
Meissner-Łozińska J., Urbanyj Karol (1872–1937), pianista, kompozytor, dyrygent nauczyciel muzyki [w:] Słownik biograficzny twórców oświaty i kultury XIX i XX wieku Polski Południowo-Wschodniej, red. A. Meissner, K. Szmyd, Rzeszów 2011, s. 445.
Nidecka E., Jan Jarmusiewicz (1781–1844) – rzeszowski teoretyk muzyki, „Kamerton” 1995, nr 3–4(22–23), s. 51–63.
O Towarzystwie, https://wieniawski.pl/o-towarzystwie-wieniawskiego.html (4.07.2025).
Państwowa Szkoła Muzyczna I Stopnia im. Fryderyka Chopina w Rzeszowie 1944–1994, wybór B. Płaneta, oprac. Z. Jużyczyńska-Grzyś, Rzeszów 1994.
Pleśniarowicz J., Kartki z dziejów rzeszowskiego teatru, Rzeszów 1985.
Ruszel R., Robak Jan [w:] Encyklopedia Rzeszowa, Rzeszów 2011, s. 644.
Szymczak-Hoff J., Życie towarzyskie i kulturalne Rzeszowa w dobie autonomii Galicji, Rzeszów 1993.
Szypuła A., Antoni Adolf Sas-Uruski – pianista, dyrygent, kompozytor, pedagog, „Kamerton” 2009, nr 53, s. 67–73.
Szypuła A., Chóry i Orkiestry, „Kamerton” 1997, nr 3–4(28–29).
Szypuła A., Ewenement pieśni wielkanocnej w Rzeszowskiem, „Życie Muzyczne” 2006, nr 4–6, s. 9–13.
Szypuła A., Muzycy i wykonawstwo muzyczne w Rzeszowie na przełomie XIX i XX wieku [w:] Musica Galiciana. Kultura muzyczna Galicji w kontekście stosunków polsko-ukraińskich, t. XIV, red. G. Oliwa, Rzeszów 2014, s. 170–178.
Szypuła A., Opowieść o Zmartwychwstaniu Pańskim. 20 lat Koncertów Wielkanocnych „Alleluja” w Rzeszowie 1992–2011, Rzeszów 2013.
Szypuła A., Śpiewajmy pieśń dziękczynną Panu – ps. 147. 10 lat Festiwalu Pieśni Religijnej „Cantate Deo” w Rzeszowie 1997–2006, „Kamerton” 2006, nr 1(50), s. 386–389.
Szypuła A., Umiłowanie muzycznego piękna. 70 lat PZChiO, „Kamerton” 1995, nr 3–4(22–23), s. 64–74.
Szypuła A., Zespół Szkół Muzycznych Nr 2 im. Wojciecha Kilara [w:] Encyklopedia Rzeszowa, Rzeszów 2011, s. 980.
Wawszczak Z., Muzyczne rodowody – rozmowa z Izabelą Pajdakową, „Kamerton” 2021, nr 63, s. 113–117.
Wąsacz-Krztoń J., Rzeszowskie Towarzystwo Muzyczno-Śpiewacze „Lutnia” ośrodkiem integracji inteligencji wiejskiej, „Galicja. Studia i materiały” 2024, nr 11, s. 469–487.
Wąsacz J., Życie muzyczne Rzeszowa w I połowie XX wieku, „Kamerton” 2002, nr 1–2(42–43), s. 86–11.
Wierzbieniec W., Sternheim (Shternheim) Nachum (Nokhem) [w:] Encyklopedia Rzeszowa, Rzeszów 2011, s. 766–767.
Wierzbieniec W., Żydowskie Towarzystwo Muzyczne i Dramatyczne [w:] Encyklopedia Rzeszowa, Rzeszów 2011, s. 1017.
lat Towarzystwa Muzycznego w Przemyślu, „Życie Przemyskie” 1982, nr 24, s. 8.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Musica Galiciana. Kultura muzyczna Galicji w kontekście stosunków polsko-ukraińskich
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
