Economic polarization of the Ukrainian population during Russian military aggression
Keywords:
Ukraine, war, economic polarization of the population, economic inequality, wealth and poverty, middle classAbstract
The purpose of this study was to assess the level and identify the directions of dynamics as well as possible consequences of economic polarization of the Ukrainian population as a result of deepening social inequalities in the context of russian military aggression. The methodological approach to conducting the research was based on the principles of dialectics and the key methods of analysis and synthesis, induction and deduction, and descriptive-analytical as well as systematizing and generalizing the obtained results. To quantify economic inequality as an indicator of the degree of economic polarization in the population, the study utilized the approach used by experts in such cases, based on the calculation and analysis of the Gini coefficient. The conceptual, theoretical, and methodological approach of the study was to adopt the position that economic polarization of the population is both a factor and one of the manifestations of the deepening level of social inequality. It has been established that russian military aggression has caused catastrophic damage to the Ukrainian economy and is a major factor in the rapidly escalating economic polarization of the Ukrainian population—the rich are becoming richer, the poor are becoming poorer, and the middle class is gradually disappearing. These phenomena are driving increased social inequality and corresponding socioeconomic tensions in the country, resulting in a growing level of economic polarization of the population, which entails potential negative consequences in the form of the spread of military inequalities forms, which are critically undesirable in the current war environment. While somewhat surprising, it is true that Ukrainians in these circumstances are not devoid of optimism, demonstrating high levels of sense of purpose in life.
Downloads
References
Acemoglu, D., Robinson, J.A. (2012). Dlaczego narody upadają. Źródła władzy, dobrobytu i ubóstwa. Nowy Jork: Crown Business (w języku angielskim).
Bilous, O. (2025). Biedni czy bogaci: Ukraińcy oceniają poziom własnego dobrobytu. Pobrane z: https://www.rbc.ua/rus/news/bidni-chi-bagati-ukrayintsi-otsinili-riven-1760349577.html (2025.12.22) (w języku ukraińskim).
Blyznyuk, V., Shumska, S., Burlai, T., Borzenko, O., Argiriu, A. (2024). Odporność systemu społeczno-gospodarczego: strategia i taktyka minimalizowania nierówności w społeczeństwie ukraińskim. Journal of European Economics, 23(4), 583–603 (w języku ukraińskim). DOI: 10.35774/jee2024.04.560.
Brik, T., Luft, M. (2023). Brik: Ukrainę czekają lata nierówności i problemów społecznych. Pobrane z: https://magazynkontakt.pl/brik-ukraine-czekaja-lata-nierownosci-i-problemow-spolecznych/ (2025.08.08) (w języku ukraińskim).
Dlugopolskyy, O., Kravchuk, O. (2023). Tendencje w rozkładzie dochodów ludności Ukrainy w warunkach zagrożenia stanem wojennym. Innowacje i Zrównoważony Rozwój, 3, 76–86. DOI: 10.31649/ins.2023.3.76.86 (w języku ukraińskim).
Dmytruk, D. (2011). Nierówności społeczno-ekonomiczne: czynniki powstawania i mechanizmy utrwalania się. Pobrane z: https://ukr-socium.org.ua/wp-content/uploads/2011/01/15-30__no-1__vol36__2011__UKR.pdf (2025.08.06) (w języku ukraińskim).
European Commission. Ukraine Report 2023. (2023). Pobrane z: https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/ukraine-report-2023_en (2025.10.22) (w języku angielskim).
Eurostat. (2025). Współczynnik Giniego dla ekwiwalentnego dochodu rozporządzalnego według wieku. Komisja Europejska. Pobrane z: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ilc_di12/default/table (2025.12.23) (w języku angielskim).
Frolov, B. (2024). 1% ludzi jest bogatszy niż prawie cała populacja Ziemi razem wzięta: raport analityków. Pobrane z: https://www.unian.ua/economics/finance/bagati-ta-bidni-1-lyudey-na-planeti-bagatshi-nizh-95-naselennya-zemli-razom-uzyatih-12766338.html (2025.09.02) (w języku ukraińskim).
Galor, O. (2022). Podróż ludzkości. Źródła bogactwa i nierówności. London: The Bodley Head (w języku angielskim).
Holoborodko, J. (2025). Nierówności w Europie: Szwecja i Niemcy mają największe różnice w bogactwie, w Słowacji – najmniejsze. Pobrane z: https://minfin.com.ua/ua/2025/09/12/158439778/ (2025.12. 22) (w języku ukraińskim).
Kalmykov, O. (2022). Jak wojna Rosji z Ukrainą zuboża świat: 10 faktów i prognoz. Pobrane z: https://www.bbc.com/ukrainian/features-61774750 (2025.08.16) (w języku ukraińskim).
Kazarin, P. (2024). Co dzieje się w Ukrainie? Wojna dla biednych, w której bogaci postanowili nie uczestniczyć. Pobrane z: https://gazeta.ua/blog/62212/so-v-ukrayini-vijna-dlya-bidnih-na-yaku-bagati-virishili-ne-prihoditi (2025.08.16) (w języku ukraińskim).
Kyrychenko, I. (2009). Czy w Ukrainie istnieją nierówności społeczne? Pobrane z: https://zn.ua/ukr/ SOCIUM/chi_isnue_v_ukrayini_sotsialna_nerivnist.html (2025.08.06) (w języku ukraińskim).
Kyryshyn, D. (2024). Oleksiy Kushch wyjaśnił, dlaczego liczba bogatych ludzi w Ukrainie wzrosła podczas wojny. Pobrane z: https://life.znaj.ua/498989-oleksiy-kushch-rozpoviv-chomu-v-ukrajini-za-chas-viyni-pobilshalo-bagatih-lyudey (2025.08.08) (w języku ukraińskim).
Libanowa, E. M. (red.). (2012). Nierówności w Ukrainie: zakres i potencjalny wpływ. Kijów: Instytut Demografii i Badań Społecznych im. M.V. Ptuchy Narodowej Akademii Nauk Ukrainy (w języku ukraińskim).
Marutyan, R. (2018). Jaka jest różnica między nierównością a niesprawiedliwością? Co jest bardziej nieakceptowalne dla społeczeństwa i z czym należy walczyć? Pobrane z: https://matrix-info.com/borotba-z-nespravedlyvistyu-chy-z-nerivnistyu-vichna-sotsialna-dylema/ (2025.08.08) (w języku ukraińskim).
Michkovska, N. (2023). W Ukrainie bogaci stają się coraz bogatsi, a biedni coraz biedniejsi: skąd bierze się ta przepaść i jak powstrzymać ubóstwo. Pobrane z: https://kp.ua/ua/economics/a668844-v-ukrajini-bahati-stajut-bahatshimi-a-bidni-bidnishimi-zvidki-takij-rozriv-i-jak-zupiniti-bidnist (2025.08.08) (w języku ukraińskim).
Migracje i nastroje społeczno-polityczne w czasie wojny Rosji z Ukrainą na szeroką skalę – dwunasta fala badań. Raport analityczny. (2022). Pobrane z: https://gradus.app/documents/317/Gradus_EU_ wave_12_UA.pdf (2025.08.08) (w języku ukraińskim).
Minfin. (2025). Nierówności w Europie: Szwecja i Niemcy mają największą lukę majątkową, Słowacja - najmniejszą. Pobrane z: https://minfin.com.ua/ua/2025/09/12/158439778// (2025.09.17) (w języku ukraińskim).
Minfin. (2025). Średnie wynagrodzenie według danych FEU. Pobrane z: https://index.minfin.com.ua/ua/labour/salary/average/pfu/2025/ (2025.12.30) (w języku ukraińskim).
Narodowy Bank Ukrainy. (2023). Raport o inflacji. Pobrane z: https:// bank.gov.ua/ua/news/all/inflyatsiyniy-zvit-jovten-2023-roku (2025.11.22).
Nierówności społeczne: percepcja społeczeństwa ukraińskiego (2017-2018) – Raport końcowy z badania socjologicznego wspieranego przez Międzynarodową Fundację Odrodzenia. Towarzystwo Socjologiczne Ukrainy. Charków. Pobrane z: https://sau.in.ua/project/soczialni-nerivnosti-spryjnyattya-ukrayinskym-suspilstvom-2017-2018-rr-za-pidtrymky-mizhnarodnogo-fondu-vidrodzhennya/ (2025.09.02) (w języku ukraińskim).
Oxfam. (2023). Najbogatszy 1% zgromadził w ciągu ostatnich dwóch lat prawie dwa razy więcej bogactwa niż reszta świata razem wzięta. Pobrane z: https://www.oxfam.org/en/press-releases/richest-1-bag-nearly-twice-much-wealth-rest-world-put-together-over-past-two-years (2025.11.22) (w języku angielskim).
Palikot, O. (2024). Dziewięć milionów Ukraińców żyje w ubóstwie: jak wojna pogłębia przepaść między biednymi a bogatymi. Pobrane z: https://www.radiosvoboda.org/a/yak-viyna-rozdilyaye-ukrayintsiv-bizhentsi-pereselentsi/33105710.html (2025.08.08) (w języku ukraińskim).
Petrowskyy, D. (2024). Deputowany ludowy przyznał, ilu jest obecnie na Ukrainie bogatych i biednych ludzi. Pobrane z: https://www.unian.ua/economics/finance/nardep-viznav-skilki-zaraz-v-ukrajini-bagatih-ta-bidnih-lyudey-12807030.html (2025.08.08) (w języku ukraińskim).
Piketty, T. (2016). Kapitał w XXI wieku / tłum. N. Paliy. Kijów: Nash Format (w języku ukraińskim).
Przepaść między bogatymi a biednymi w Ukrainie katastrofalnie się pogłębiła: za ile najbiedniejsi Ukraińcy przeżywają (2024). Pobrane z: https://today.ua/v-ukrayini-katastrofichno-zrosla-prirva-mizh-bagatymy-i-bidnymy-na-yaki-sumy-vyzhyvayut-najbidnishi-ukrayintsi/ (2025.08.08) (w języku ukraińskim).
Satysfakcja z życia wśród Ukraińców pozostaje umiarkowana, ale poczucie sensu jest wysokie: badanie (2025). Pobrane z: https://ua.news/ua/ukraine/zadovolenist-zhittiam-ukrayintsiv-zalishaietsia-pomirnoiu-ale-vidchuttia-sensu-visoke-opituvannia (2025.09.22) (w języku ukraińskim).
Sharma, R. (2016). Wzrost i upadek narodów. Nowy York, London: W.W.Norton & Company / tłum. z ang. A. Ishchenko. (2018). Kijów: Nasz Format (w języku ukraińskim).
Shumska, S., Gaidai, A., Blyzniuk, V. (2023). Dobrobyt ludności Ukrainy: ocena poziomu i wpływu kluczowych czynników. Baltic Journal of Economic Studies, 9(2), 230–241. DOI: 10.30525/2256- 0742/2023-9-2-230-241 (w języku angielskim).
Slozko-Borzenko, O., Pidchosa, O. (2017). Gospodarka solidarna: przegląd koncepcji i wyników. W: A.S. Filipenko (red.), Gospodarka społeczna i solidarna: wybór ukraiński (s. 18–35). Newcastle: Cambridge Scholars Publishing (w języku angielskim).
Smakota, V. (2024). Ekonomiczne wyzwania solidarności społecznej. Socjologia: teoria, metody, marketing. (4), 204–206 (w języku ukraińskim).
Sokolenko, E. (2024). Siedmiokrotny wzrost: ekonomista zapowiada wzrost skrajnego ubóstwa na Ukrainie. Pobrane z: https://www.unian.ua/economics/other/semirazove-zrostannya-ekonomistka-zayavila-pro-zbilshennya-kraynoji-bidnosti-v-ukrajini-12850248.html (2025.09.02) (w języku ukraińskim).
Statista. (2025). Współczynnik Giniego dla wyrównanego dochodu rozporządzalnego dla Unii Europejskiej i strefy euro w latach 2011–2024. Pobrane z: https://www.statista.com/statistics/1417444/ inequality-in-europe-gini-coefficient-eu-eurozone/ (2025.10. 22) (w języku angielskim).
Statista. (2025). Współczynnik Giniego dla wyrównanego dochodu rozporządzalnego w Unii Europejskiej w 2024 r. według państw członkowskich. Pobrane z: https://www.statista. com/statistics/874070/gini-index-score-of-eu-countries/?srsltid=AfmBOopOL5QKJf4gZTcir7QlVyDyGk03 Ay0uW6UU8qiTCSL4g-J6xQEQ (2025.12.29) (w języku angielskim).
Statista. (2025). Współczynnik Giniego w Ukrainie w latach 2013–2028. Pobrane z: https://www.statista.com/forecasts/1165120/gini-index-forecast-in-ukraine/ (2025.12.29) (w języku angielskim).
Szybka ocena szkód i potrzeb w Ukrainie (RDNA4). (2024). The World Bank. Pobrane z: https://documents1.worldbank.org/curated/en/099022025114040022/pdf/P1801741ca39ec0d81b5371ff73 a675a0a8.pdf (2025.08.08) (w języku angielskim).
Troyan, I. (2025). Czy Ukraińcy rzeczywiście stają się coraz biedniejsi? Pobrane z: https://rubryka.com/article/chy-spravdi-ukrayintsi-masovo-bidnishayut/ (2025.08.26) (w języku ukraińskim).
Tymoszenko, V. (2024). Niesprawiedliwość i ubóstwo jako zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Ukrainy. Biuletyn Naukowy Użhorodzkiego Uniwersytetu Narodowego. Seria: Prawo, t.1, 82, 135-140. DOI: 10.24144/2307-3322.2024.82.1.19 (w języku ukraińskim).
Ukr.radio. (2023). Ceny gazu i prądu wzrosną dopiero w kwietniu – Pendzin. Pobrane z: https:///news.html?newsID=102864(2025.09.16) (w języku ukraińskim).
Unicef. (2024). Status społeczno-ekonomiczny gospodarstw domowych na Ukrainie (na podstawie wyników ogólnopaństwowego badania reprezentacyjnego statusu społeczno-ekonomicznego gospodarstw domowych (OBRSSEGD), przeprowadzonego w okresie grudzień 2023 r. – luty 2024 r.). Pobrane z: https://www.unicef.org/ukrainemedia/46041/file/Соціально-економічний%20стан%2025.07.24%20(1).pdf (2025.09.16) (w języku ukraińskim).
Verstyuk, I. (2025). Bank Światowy będzie inaczej szacował ubóstwo – w Ukrainie prawie 9 milionów obywateli będzie uznawanych za ubogich. Pobrane z: https://hromadske.ua/ekonomika/246330-svitovyy-bank-bude-inakshe-rakhuvaty-bidnist-v-ukrayini-bidniakamy-vvazatymutsia-mayze-9-milyoniv-hromadian (2025.08.05) (w języku ukraińskim).
W wyniku wojny w Ukrainie poziom ubóstwa znacznie wzrósł. (2023). Pobrane z: https://novirubezhi.com.ua/novyny/cherez-vijnu-v-ukrayini-znachno-zris-riven-bidnosti/ (2025.08.08) (w języku ukraińskim).
Warunki życia w Europie - podział i nierówność dochodów. (2025) Pobrane z: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Living_conditions_in_Europe_-_income_ distribution_and_income_inequality&stable=0 (2025.12.23) (w języku angielskim).
Wilkinson, R., Pickett, K. (2010). The Spirit Level: Why Equality is Better for Everyone. London: Penguin.
Wpływ nierówności społecznych na życie ludzi i możliwe rozwiązania. (2025). Pobrane z: https://welfare.green/vpliv-socialnoi-nerivnosti-na-zhittya-lyudejj-ta-mozhlivi-rishennya/ (2025.08.16) (w języku ukraińskim).
Zavhorodnya, S. (2023). Pogłębiające się nierówności w dochodach ludności w warunkach zbrojnej agresji na Ukrainę. Pobrane z: https://niss.gov.ua/news/komentari-ekspertiv/pohlyblennya-nerivnosti-v-dokhodakh-naselennya-v-umovakh-zbroynoyi (2025.08.06) (w języku ukraińskim).
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 University of Rzeszow

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.